mikudagur 13. januar 1965síða 3

13. januar 1965 SOSIALURIN Útgevari: Føroya Javnaðarflokkur 4 á Heygsbreyt tif. 1820 Blaðstjóri: Villi Søremsen Prent: Prentsmiðjan tlf. 5479 Politiskt miðloysi »EG eiti Erlendur Patursson og eri tjóðveldismaður,< var svarið áður nevndi gav, tå hann var spurdur, hvat hansara sosiala stødi í føroysk- um politikki var (sambært »Framan«) Stutt sagt: Madurin ikki førur fyri at svara, hvat hann veruliga var í politikki. Men hetta er ikki nakað, ið bara er eyðkent fyri Erlend hetta eyð- undir einum ella øðrum heiti siga seg vil var Patursson: er teir, sum r beinanvegin at siga, at tað eingin ivi er um, at nógvir tjóðveldis allar ja »sjålvstyri«. Nú e Erlendur Patursson menn ikki sambinda loysing við tjóðveldi; tí tað eru nógvir meinigir kennið fyri er loysingarmaður, sjálvt um tjóðveldismenn. sum siga, at teir als ikki vilja loysing. Men tú ið tað til vil ella torir Erlendur Paturson ikki at svara reint og greitt. kemur tað sosial-politiska er einki politiskt eindomi. tí undir heimsbardaganum og tíð- røddu fólkaflokksmenn almikið um »sjålvstyri«, »fullveldi«, HETTA ini aftaná »loysing« og tílíkt. men tú fekst ikki ein teirra at geva tær greitt svar tá teir vórðu spurdir: hvat teir meintu við hesi ymisku »sjålvstyris«- heitini. Og tad er valla ivi um, at teir als ikki vistu hvat teir meintu við hesum rakstrarorðum. Tíðin hevur prógvað at so var. Teir tordu ikki at taka loysing ella fullveldi, tá tað stóð teimum í boði somu loysing og fullveldi, sum teir høvdu øst og ørkimlad fólk við undir heimsbardagnum. Teir stungu halan millum beinini, tá teir stóðu | I | | | | | | | | an. SOSIALURIN > (Framhald frá síðu) At allir nú so brádliga eru farnir viðgera hetta mál, má fatast tað ein broytingartíð í fyri tann føroyska fiskiflot- Hetta kemst ikki einans av trupulleikum. stand- tí bretsku kvotaskipanint. at sum hond. er teimum sum ast av Tad síggja vit við, at lesa eitt lesara | | bræv i | til Dimmalætting. sum hevur »Manningarspurning- undirskrivað »Før vvirskrift urin«, Brævið er oyingur.« Tað hevdi kanska verið betur fyri Føroyar, um vit ongar føroy- ingar áttu av hasum slagnum Hann sígur m. a., at tað var tann tíð, tá ið føroyvingar ongan fiski- flota áttu, men novddust í onnur ond fyri at fáa til lívsins uppihald: tá ynskti hvor maður eltir, at Vil sjålvir skuldu átt ein flota, hvar vit høvdu vinnulig kor umborð og eina rimuliga úrtoku: víðari sigur hann. »nu er tann dagur komin hvar vit hava fingið skip. rimulig arbeiðslíkindi og eina eina rímu- liga úrtoku. Sannleikin er tann. at ein maður sum fær seg til at festa slík orð á blað. ongan sum helst kunnleika | hevur til trupulleikar fiskimanns- ins. enn minni kennir hann til nak- að sum helst til inntøkuna í mun til arbeiði. Nei áðrenn cin gevur seg andlit til andlit við hin nakna veruleika: at taka loysingina, sum tá stóð teimum frítt í boði. TÍLÍKT politiskt miðloysi hevur allar dagar eyðkent allar teir, ið | hava fjalt seg aftanfyri tey ymisku »sjålvstyrisheitini«. Har íkki hitt fullkomna miðloysi hevur rátt, hava flokksmenn møguliga vita skil í flokksins stjórnarligu stóðu, men ikki ti sosialpolitisku og umvent. HETTA landsstýrið er ivaleyst besta prógv fyri, hvussu teir sokallaðu »sjålvstyrisflokkarnir« vaða í einum politiskum midloysi! id . Flóttarfólk okkara Aftur nú stendur streymurin av| Men hvat hevur hetta landsstýri | okkara besta verkafólki av land-' gjørt á hesum oki. so tað munar inum bæði fiskimenn og ar-|so tað tekur burtur orsøkirnar til beiðarar. sum søkja sær vinnu| flóttarstreymin? aðrastaðni. tí har er størri vissa| Veruliga einki! fyri arbeiði og meira at vinna. I. 1, . J . ; bg | Ivorturímóti hava teir forða fyri Úrslitið verður sjálvandi, at okk-| og nokta, at fiskimenn fáa eina ara fiskifør verða ómannað. 08 munandi hægri prísviðbót og í hetta er einki minni enn landa-| minsta lagi 1200 kr. í minstuløn. skaði. Í í hesi bæði øm] : . 2 | ara hesi bæ. nevndu dømini Høvudsskuldin fyri hesi følka-| Á í L Devn Fu | eru nóg mikil orsøk til, at fiski- flvting má leggjast á teir, sum stýra | Á YUnE ma 1FBÅl ; “| menn rýma av landinum. andi andsstýrinum. Tað er | boi landinum landsstýrinur , Tad ef] Hetta evnaleysa landsstýrið má samfelagsins skylda at forda hesi | þrár : , flyting, og hetta kann einans ger-| '' ast við at veita okkara verkafólki Vit mugu hava eitt stýri. sum arbeiði. betri arbeiðs- og inntóku-| hevur vilja til og evnar at skapa líkindi. | trvgg livilikindi í landinum! ||| Heitur matur — Smurt breyð — Byggifinanstering Vit eru altíð til reiðar at leggja til rættis og veita finansiering — tað veri seg til húsa- ella skipabygging einum banka — latið OKKARA banka verða tygara banka SJIOVINNUBANXKIN | | | | | | | | | | | | | | lag við at umrøda ein slíkan tydn- ingarmiklan spurning sum henda eigur ein at kenna meira til fiski- | mannsins trupullÍkar. enn hvat viðkomandi greinskrivari ger Eg heiði eitt dómi í inngang inum til greinina, sum sigur munin | millum aårtøkuna, fyri sama tíðar skeið og sama arbeiði Fyri seinna tår av árinum er lut | fallið eitt sindur frægari. men eis ini bert eitt sindur. Eftir hesum kemur tann føroy ski fiskimadurin, sum hevur strev-! ast alt árið á sjónum, við neyð og deyð til somu úrtóku, sum fiski maðurin í grannalandi okkara fær í 3 mánaðir Aftaná hesa døpru mynd fara menn sjálvandi, at sleppa sær við teimum fiskiferum har munurin millum arbeiði og úrtoku er nøkur lunda proportionalur At menn ikki vilja sigla við einum føroysk- | um fiskifari alt árið, fyri eina úr tóku sum er 3 ferðir minni enn hvat fiskimaðurir í grannalandi okkara fær fyri sama arbeiði og hvar ið livikostnadurin í landinum er mestsum tann sami, ér púra einki at siga til Tí mugu allir rætthugsandi for ovingar. sum hava við fiskivinnu at gera. seta oksl móti øksl, og leggja alla orku í. fyri at loysa henda spurning skilabetri hátt enn greinskrivarin í Dimmalætting hevur hugsað sær hann loystan Einaferd ljóðaði frå okkara logmanni Håkuni Djurhuusi: LEYSUR FRÅ DANMARK OG UNDIR STORA BRETLAND, UM TAD SKULDI BORID SO A, AT OKKUM SUM SJÁLVSTOÐUG Hetta herrópið løgmannsins ljóð- aði ímillum tey avgjørdu stríðs- åvørp fólkaflokksins: fullveldi. kvetting og líknandi. sum dundu í fjøllum aftaná slik spøl sum »real- union.« Harra løgmansins kærleiki til og longsil eftir at koma nærri at og helst undir Stóra Bretland og burt- ur frá Danmork goymir kanska í sær tann óhugin. hann nú sýnir at fara til Bretlands at krevja og kan- ska sláa nevan í borðið fyri John 3ull. »Nevan í bordid« og nærri at Stóra Bretlandi og helst undir Í heimsveldið ríma ikki. Vit skilja tað. Vit skilja Hákun. Og Hákun skyldar at gera tað. ið hann kann fyri. at fólk eisini kann skilja hann, hvar ið hann flýtur politiskt. Fi i målinum» nærri at Stóra Bret- landi og helst undir hetta heims- veldid« er Føroya fólk ikki samt við honum í. allraminst teir, sum eru sannir sjálvstýrismenn. Og Hákun Djurhuus løgmaður eigur sjálvandi at skilja skyldu sína | Skulu tit brúka bil persónkoyring ella skúla- koyring, so ringið tlf. 2773. | Alexander Dalfoss NORÐOYA stovnadur 1919 Renta av innsettum peningi: 3 månada uppsøgn Uttan uppsøgn Kekk — konti Fyri innskot við longri uppsagnartid verða renta latin eftir seravtalu Lán verða givin móti veð í jørð Avgreiðslutíð hvønn gerandisdag dag kl. | Ér " VIT IKKI KUNDU GREIÐA F RÍKI yvir fyri fólkinum, at tå id hann | hevur eina stóðu í einum avgerandi | livsmåli, sum gongur andvegis| fólkinum. má hann leggja frá sær útskriva nýval. Ger hann íkki| | Og | hetta, svíkur hann fólk sítt. Og| hann veit væl sjálvur. hvat ið | hetta svikið eitur. og hvussu tad | verður straffað í øllum menta- londum. | Håkuns legmannsins ávorp til| fólkið á politiskum fundum um at loysa frá Danmark og heldur leggja | at Bretlandi. um vit ikki orka loys- | ingina. og hansara slagorð niðri á fundi við státsministara Hedtoft, | hvar ið hann so sterkt og strang- | liga stríkaði undir góðskuna av| | »havenes frihed« heldur enn 12) | mílamarkið var jú sum talað út av Stóra Bretlands hjarta. av | ØL henda søgan, allar hesar| | hendingar á lagnustundum hjá Hák| | uni løgmanni renna mær nú í ið eg siti eg hugsi um.| hvussu í allari víðu verð tað kann | Í bera til. at hvorki Håkun, ella Er- | | lendur ella Karsten ella Niels hava vent sær á fyri at reiðrast at fara til samráðingar við bretar. hóast teir skuldu havt tey allrabestu kort hondini. Fad hugstoytt at síga tað. men tað er so, at mær kemst tað so. at Håkuns løgmansins stóða ei tann sama sum hon var, og sum hann lat koma til orða á fundum og i danska ministeriinum: »Nærri at Stóra Bretlandi | helst undir hetta heimsveldið, lit ikki greiða sjålvstyrid«. | sum fundarfólk í Norðoyum frå kríggstíðini kann bera vitni um. | og »Havenes frihed« fyri Stóra, | Bretland. orð hann so trevstliga lat | runga niðri í danska ministeriinum. | | huga. tá sd er og um orð. SPARIKASSI 41, % p. a. å %Øp A. 2 %p. a. | og bygningum. kl. 10—12 og kl. 14—H6, leygar- | 10—124 | manninum Hvi er manningartrot ... | men | sitid Í neynd. Lindenskov i Jonu SÅ ÉÉÅ[[ [AA [ [AAA [[[ÉÉ [AA [[[[ [[[[f[ AA ffy fy [ff [[f—————"—Q>Q"——————————|—]—|-—|———|—|[|—[ fiski- »kata- ganga men førk hart ri geva ti føroyska skuldina fyri strofalu« stóðu sum ímóti, eingin loysningur. einans skilaleys skriving, sum ar okkum longri burtur frá tí tiltrongda loysningi Tann føroyski fiskimadurin sanniliga ikki uppiborid tad i hann landasvikjari. og at hann er bangin fyri at síggja veru- leikan í eyguni, og tí stinga halan millum beinini og flýggja av landi num. Tað skylda hansara sær betri kørum sum ber al av at la vil er ur løn, at er er at ettir til leita Tad veruleika fiskimadurin li er rópa fyri góðum ikki sum san verunleika, og so verunleikafjart »accepterar« nakran nýti- har alt = sur kann eingin dvalast fiski «anaInum, rætthugsandi fiskimaður Fikið verður vinnar tjarnan ofta til at CI verðu tjarnini arbeid halda ikki enn al hetta yrki timaløn ikki so h men li virding ið Ler menn sum skulu upp ål,83 arbeiða. kr faast við fyri eini so hevur tjarnan nog týða hvat skulu vi síni heild? Hetta | skap sum verður tt nakað hátt sum at arbeiða Slíkt hasardspæl hava ingar ikki umstoður tí mugu tt hava fiskivinnuni vakna úr tykkara áðrenn t tað 1} sama ein bóndi ny fyri seg sum svøvni kanska henda spurning kann hava við landsins sínum ovstint, hvat loysa so át fiskimadurin til at førum fi tad stóran Tå ein at arbeiða kann fyri må at frå sali umstøður fiski fiskiførum mm gnu sigla E ja eru part egnu fiskimenn fiskiflotanum fær sær reiðskap roynir hvat hann sjålvbjargin ma em gera Sæt tað er neyðin sum drívur sínum egnu. Rasmus Ef- yrkti á »Heimid er tað besta stad á jørd« neyvan fiskimaðurin nakað undantak her So leingi. ið vit duga a síggja hendan ; tað Ogjørligt at úrslit við hesum átroðkandi ingi. og fjarðari verður tann dagur sum eiga ein av maður við. at verða gevast, klárt. hann fersoe sinni er kk t veruleika eyguni nakað spurn- H il koma tt tå vit skulu síggja fiskiflota okk- ara fullmannaðan við okkara røsku fiskimonnum, og tað er onki sum fiskimadurin heldur vit enn upp- liva tann dag tá hann hevur um støður til at starvast vid føroysk- um fiskifari, og samstundis verða eitt hjól í gonguverkið samfelagsins sum ein vissur maður so ofta tekur til. At útseta henda spurning er eitt stórt vónbrot fyri tann føroyska fiskimannin, og ein stórur skaði fyri Førovaland Axel Skoubo. vóru hjástaddir vitna um og sum teir ið fundinum kunnu Ikki bara tað. at tað kemst mær. at leikirnir í dag hjá Håkuni løgmanni bera vitni um, at hansara »bretska« stóða er tann sama í dag sum hon var. men tað kemst mær eisini, at steintøgnin hjá Erlendi landsstýrismanni og Nielsi lands- stýrismanni og Karsteni landsstýris manni sigur frá. at teir hava stóðu sum løgmadurin Og nú er bíkari fult! Ti eingin politisk missgerð verið stórri í Føroyum landsstýrið at okkara heima og ikki latist yvir fyri Stóra Bretlandi ar hava snert bretska okkum av hondum Fad stýri, sum hevur hesa synd, hevur forbrotið seg dygs liga, at tað eigur ongan moralskan rætt at sita longur, ikki eina ein- astu letu aftrat! somu hev enn hevur von ur tann, um nu bret marknadin gjørt so Sosialistur Byrådsnevndir J. P. Henriksen varð valdur hesar nevndir bvarplånsnevnd, sosiala nevnd, skulanevnd, brand stadionnevnd Flinborg Petersen i barnaheims- | nevndina Poul K. Mouritsen i SEV-nevnd lína vid Martin Joensen sum til- Í taksmanni. Frits Jacobsen í hegnsnevndina, hava vit Jacob líkningarneyndina og skúlakommisión- Harumframt Henriksen i | Ina. — OD TO