mikudagur 24. februar 1965síða 2

Frælsistrongdin í Spgniu vindur alt meira og meira uppá seg. Franco-menn noyðast at fara harðliga fram fyri ikki at seta harðræði teirra í våga, men hetta ger bara andstóðuna munandi stórri. ARBLIÐARARNIR Í Galiciu hava 1000 arbeiðarar í X i einari skipasmiðju gingið krav- zongu, 31 vórðu koyrdir úr ar- beiðinum. Í Cadiz hav: landarbeiðarat aftaná 17 daga verkall fingið løn- | iglærdur 60 pe-! irhækking. Ein daga Á setas (u. Í kr.) um dagin og ein 4 aglæraui - mstundis mistu . Jan | STUDENTARNIR ararnir m: Ssmyndugleik- f Madrid hava studentarnir sagt igiøsar, men-!' frå, at teir ikki vilja lata seg leiða og p stovnar. | av studentarådnum, sum stjørnin | omu bo at arbeid-| hevur valt, og sum bara er góðkent | sambært | av rektor og ødrum lærarum ál ein lanarhækking universitetinum. Í Madrid. Barce- lona. Bilbao, Valencia og Sevilla SOSTALURIN vi hava studentarnir gjørt av, at einki vilja hava vid studentarådid SEU at gera. Ofridurin um hetta mál hevur staðið við leingi. Uni- versitetsmyndugleikarnir hótta við harðari revsing, um studentarnir undir SEX ikki geva seg POLITISKIR DÓMAR 19, januar byrjaði rættargongdin móti 19 baskiskum nationalistum. sum eru limir í frælþisrørsluni | ETA. Teir verða kravdir dømdir uppí 8 ára fongsul. Málið móti 38 Í m í Burgos, sum vóri døm vid ein militerdómstól. skal nú aftur fyri rættin. Tað visti! & eg at hovuðsdómarin ikki var jur- istur og tað skal hann vera sam) bært spanska lóg. Summr av teim-| um hava sítið fastir i 20 ár. Núl verða teir kravdir lógarinnar harð- asta straff og tað er 30 ára fongsul ella deyðarevsing. OR EN TO " - HERMANSSON, SF-LEIDARIN, FINN GUS-| KOMMUNISTALEIDARIN, C. H. SVENSKI RÍKISDAGSMAÐUR. NORSKI FAVSEN, STÓRTINGSMAÐUR, OG DANSKI SF-LEIÐARIN | AKSEL LARSEN, FOLKATINGSMADUR, HAVA i KEYPMANNAHAVN TALAD UM SAMVINNU VINSTRUFLOKKARNAR VID ENDAMALINUM: MILLUM »VEGURIN NIL SOSIALISMU Í NORDANLONDUM.« | FLEIRFLOKKASTÝRIÐ | uttanríkis- og verjupolitikkin. | ! Norðanlondini uttanveltað = mátti | HEVUR LANGA FRAMTIÐ | eftir hansara uppfatan verða grund- stødid, tå ið finnast skuldi ein fel- ags vegur til sosialismu. Niður- | | stoða hansara var: | Svenski kommunistaleidarin hov ur ikki havt heimligar SF-trupul- leikar, men hevur i politiskum virki TOT … roynt at læra so nógv sum gjørligt| »Sosialisma er — elektrifisering, | av Sosialistisku folkaflokkunum í| Segði Lenin. Lat meg umskriva Danmark og Noreg. Kommunistar,| hetta fil norðurlendskan veru- følkasosialistar = og javnaðarmenn | leika í 1965: vegurin til sosia- | lismu i Norðanlondum er $F- hava í mongum førum sama enda-| 45m ; Á r mál og miða fram ímóti somu| string, og hon må byrja vid | krøvum á nógvum økjum, segði| Vífanríkis- og verjupolitikkinum« | Hermansson, sum ikki dámdi at |. | steir = aðrastaðni í heiminum) MIÐUR ÚR MJØRKANUM | faiskliga = róptu norðurlendska | Tarnenn var a ate Í | sosialismu, t. v. s. samfeløg, har|. Aksel Larsen FA ll tad áskoð- | ein hevur javnaðarstjórnir, men | an, at:tølr fyrst og ÍTemst. átti | har stórfínansurin hevur hitt. draga ; sosialistisku hugsjónirnar | fíggjarliga valdið. niður frá tí óveruliga ella teimum | Heimansson ereiddi annars frá | »forudfattede meningers< bláa ella; mjørkafjalda himmali. Hann segði, ny-kommunismu, millum síni sum Í a . ii Í ; innað viðurkennir arbeiðshættir | * tað var langt ímillum høgra- og parlamentarismunnar út frå Gl” instrasinnaða partin í arbeiðara- sjónarmiði a fleirfk kkaskipanin rørsluni, men hetta var eingin van-' a ; , sl lukka og ikki i stríð við nátúrinn- verður at ráða eitt langt áramál 5 ; Á | fran {iðina.. ar gongd. Tað gjørdi einki. um tað | FAE ao sid funnust fleiri arbeidaraflokkar: | ; men teir áttu at samarbeiða. Aksel — Larsen segði annars: i SF-leiðarin Finn Gusta - Er sosialisman røtt skal hon! sen helt st og fremst til kunna standa seg i politiska og! —w. URE nam | 4 | H | H SOSIALURIN | 0“ ”å Føroya næst mest lisna blad. | | Við lesitilfari kemur einki blað i Føroyum SOSIAL- INUM nærhendis. danska blaðið WEEKEND - | við SOSTALINUM Hvønn leygardag fært tú i2 blaðsíður saman mánaðin fært tå SUNNUDAGSBLAÐ is- 24 blaðsíður saman við Einaferð um lendska Alþýðublaðsins SOSIALINUM. SOSÍALURIN er Føroya fremsta blað við nógvum og fjølbroyttum lesitilfari! | SOSIALURIN er Føroya ódýrasta blað! - NS DA Á FUNDI|- | KANN ÍKKI | politiska lívinum. | sambandi við flokkar. reiðar vaidið | Vit sett okkum sum mål at beina fyri javnaðarflokkinum. ideoogiska stríðnum ikki-sosialistiskar listar skulu vera til duga at missa politiska til ikki-sosialistiskar flokkar. hava ikki allar | Sosia-| og Sosialistiski fólkaflokkurin er í sær sjálvum einki endamál, hann vil tæna einum endamáli. Norski arbeiðaraflokkurin = var boðin við til henda fundin, men ikki danski og svenski javnaðar- flokkarnir, tá teir vistu uppá for- hond, at haðani fingu teir eitt blankt nei fyri allari samvinnu. ' POLITISKU FLOKKARNIR TIL KANNINGAR Við Århus universitet er utkomin ein sera áhugaverd bók »Polit iske partier«, skrivað av dr. jur. verður politiska lívið vidgjørt soleiðis at onnur enn tey, ið lesa | statsvísind, kunnu ogna sær væl av kunnleika um hesi evni. AV INNIHALDINUM | Innihaldið er sera væl vidgjørt| og nevnast kunnu deildir sum:| Hvad er et parti? Partiernes op- | rindelse. Landsorganisationens | struktur. Parlamentsgruppen. Få- | mandsvælde. Partitilslutningens | | intensitet. Partisystemerne. Parti- | alliancer. Partier og befolknings- grupper. Parti og interesseorgan- | Det | politiske spil. Opstilling af kandi-| isationer. Politisk typologi. dater. VINSTRA OG HØGRA BRUK AST åhugaverdastu kanning-| fyribrigdunum | Ein av unum vidkemur vinstra og høgra, sosialstiskt libe-| ralt. Rithøvundurin kemur til tað) | úrslit, at hesi heiti ikki kunnu| brúkast í samband við danskar | politiskar flokkar, sjálvt um orð-| | ini veruliga verða brúkt í dagliga | M. a. kemur hetta til sjóndar i við sosiallóggávuna, har munurin millum tær politisku áskoðanarnar í dag er lítil og eingin. Poul Meyer kemur til tað úr- slit, at tað veruliga er bara ein skilnaður flokkana millum. Hetta greinar han við hesum orðum: > »Det eneste væsentlige privi- legium i dag er de større ind- komstgruppers prrvilegium pá at have det bedre end de lavere Bortset indkomstgrupper. betydnings- * %* * x * fra den = Ler | | ur listi | og lønin 24, februar Kengur må sjálvur gjalda % Í sambandi vid lønarvidbøtur, id ríkisins tænastumenn skulu fáa verður kongur eisini af fáa lønarviðbót — 450.000 kr. um árið, og hann hevur nógy at brúka Sambært lóg um »kong Frede riks civiliste« er ásett eitt hægsta- mark fyri. hvussu mong tænastu- fólk, kongur kann hava, tí tå ið| kongur fer frá ella døyr, skal rík- iskassin átaka sær allar pensjónir | hjá fráfarnu tænastufólkum. Fríðrikur. kongur er enn ikki! komin á hægsta lønarstig sum/ $ | kongur. Få ið trúnarvingin Margretha| tekur við verður gjørdur ein nýggj! yvir tænastufólk hennara, | verður síðan ásett. | FREMMANDAVITJANIR | ALMENNAR FERÐIR | OG Kongur fær nú 3.7 miljónir krónur um árið. Av hesum fara! minst 2 milj. til lønir og pensjónir| Avlopinum hevur hann ivaleyst eis ini brúk fyri, tí hann skal gjalda alt viðlíkahald av 3 slottum — Amalienborg, Fredensborg og Grá- sten og jagtsmåttan í Trend. Kongur hevur handverkarar í ar- beiði hjá sær hvønn dag í árinum. Kongur rindar einki av útreiðsl- unum til kongaskipið »Dannebrog«| hesar útreiðslur verða goldnar um; eina serkonto hjá herflotanum. Á hvørjum sumri er kongafa- miljan eitt tíðarskeið umborð á Poul Meyer, professara, Her fulde identifikation af partier| * og interessegrupper bliver den' grundlæggende sondring i + dansk politik derfor sondring- + en mellem partier, der il) fortrætte indkomstudiMgringen, | * og partier, der vil bevare den! nuværende | | | | | | indkomstfordeling | + eller endog gøre forskellighed-| * erne større. Holder vi os til! partiprogrammerne og ser * bort fra partier, der er til-| + hængere af det egentlige soc-! ialisiiske samfund er | Socialdemokratiet = det eneste) parti, der klart og utvetydigt; Fear ind for en udjævning af| ulighederne i fordelingen af | + indkomst og formue. Det om-i * vendte kan dog ikk direkte! + læses ud af Venstres og Kon-| servatives programmer eller ab + VK-programmet fra 1959, men! * begge partier vender sig imod| * en fortsat nivellering og kræv-| er begrænsning af de offent-| * lige udgifter, så borgerne i * større omfang endnu selv kan råde over deres indkomster. | * Resultatet af en sådan politik * må nødvendigvis blive, at ud- * * ligningsprocessen standses, * Det samme må være målet, * når man fra borgerlig side * taler om, at fordelingspolitikk- + en nu må afløses af en pro- + duktionspolitikk.« Poul Meyer kemur til tað úrslit, at núverandi politisku flokkar bara kunnu klassifiserast av nógvum ymiskum fyribrigdum, ið ikki altid toga í somu ætt í somu politisku flokkum. | peningin til. »Dannebrog«, fyri at tænastufólk- ini kunnu fáa summarfrí. Á útreiðsluskjólum kongsins eru m. a. 7-8 bilar, 10 dragihestar til karetirnar og 6 ríðuhestar. Kvold veitslurnar má kongur sjálvur gjalda — tær eru vanliga 3 um árið á Amalienborg — fyri diplo matum og ørum — 2 á Christi- ansborg. 1964 var dýri ár hjá kongi, tå noyddiste hann af halda 5 veiíslur á Christians- borg ersakað av broytingum í ra ngordunum. Allar útreiðslur til veitsluhald fyri útlendskum gestum må kong- ur gjalda sjálvur, keypa oll at- gongumerkini til festfyrivísanir í Det kgl. Teater eins og hann sjálv- ur má gjalda allar ferðir til onnur lond eisini tær almennu. Aftrat hesum hevur hann konu og børn at »forsyrgja«, men nú er Anna Maria flogin úr reiðrinum og trúnfylgjarin fær nú sín árs- tað lættir eitt sindur pening. so um figgjarvånirnar. Ein fyrimun hevur kongur: hann tetur ongan skatt! WManh jø ry s krinar Hvat er galið her í Føroyum?! Í »Sosialinum« stóð fyri kortum at okkurt virki í Havnini trýtur arbeiðsfólk, meðan hópur av før- oyskum kvinnum og monnum rýma av landinum fyri at leita sær eftir arbeiði aðrastaðni. Greinskrivarin dugir ikki at finna nakað hepi í slíkum. Høpisleyst er tað. Men eg vil ikki leggja arbeiðsfólkum og fiski- monnum tað til last, at tey leita sær hagar, sum meira er at vinna og hagar, ið arbeiðslíkindini eru betur, og so enntá meira har, sum tað er meira lagaligt at fáa inni- vst og kost fyri rímiligan pening. Tað er stutt síðan, at eg talaði við ein mann av bygd, sum leingi hevur arbeitt í Havn, og sum segði mær, at hann og konan eru í ferð við at pakka allar teirra pjøkar saman og rýma aftur úr Havnini. Eg spurdi hann, um hann ikki fær nóg mikið arbeið í Havn. Jú. svaraði hann, men tað nyttaði bara einki; tí í Havnini er alt so út av lagi dýrt serstakliga husaleig- an, sum er so høpisleysa dýr, at vanligir arbeiðarar ikk fáa endar- nar at røkka saman. Vit sóu nú leygrdagin eitt tíð- indabræv úr Íslandi, harí maðurin skrivar, at han og arbeiðsfelagar hansara hava innivist í sama bygn- ingi, sum arbeiðið fer fram í, og har fæst eisini kostur alt fyn eitt sámuligt gjald. Hvar í Før- oyum er nakað tílíkt? Tað man wera fáar staðir eg hugsi at okkurt tílíkt heli er onkustaðni í Føroyum. Men um fleiri havi eg ikki frætt. So tað undrar ikki meg, at fólk flyta úr Føroyum, men harmuligt er tað, og nakað má verða gjørt I størsta skundi, áðrenn Feroyat fara heilt á húsagang og kemur aftur í somu neydarstøduna, sum vit vóru í. áðrenn Dam tók við sum løgmaður. J. H. Danbjørg. DANSKT DEMOKRATI ER FAMANNAVELDI Rithøvundurin meinar, at allir norðurlendskir og vestureuropeisk- ir flokkar eru eyðkendir av fá- mannaveldi, sum tó á ongan hátt brýtur við demokratisku sjónar- miðini. Tað avgerandi fyri tað praktiska og teoretiska arbeiðið verður, hvussu flokkarnir velja sín ar oddamenn. Hitt stóra valdið hjá nekrum oddamonnum kemur av, at teir nógvu flokkslimirnir eru passivir til dagligt; men tess meira verður álagt og krevst av oddamonnunum. 1964