mikudagur 10. februar 1965síða 4

10. FEBRUAR 1965 38, ÅRG AT EFTIR INS Fiskimanna- | Jákupsstovu | Frá felagsins hava vit fingið svar uppú grein | okkara: eitt svar. ið áður er sent! felagsskrivara Jåkup i Klakksvík sum! mótmæli máti uppstillingini sóknarstjórnini í svar uppá hennara mannagongdini við til formannsvalið. HVOR SÝSLA HEVUR RÆTT | TIL AT STILLA HVORT SÍTT VALEVNI | Hetta eru galdandi reglur fyri uppstilling til formansval til Fiski- mannafelagið: men neyndi rættur| er fråtikin norðovingum á ein ella! annan hátt. Í viðtalu við felagslimir er okk-| um upplýst. at í 5 sóknum í Norðoyum var eingin uppstill-| ingarfundur. í 3 sóknum var' Jákup í Jákupsstovu uppstiliaGur | og í einari — Klakksvík -— var Poul Vang uppstillaður. NÆSTSEIN ASTA BLAÐ SØGDU ASTA FORMANSVAL ÓREGLULIGT OG OLOGLIGT FORMANSVAL FISKI- MANNAFELAGSINS VIT FRÁ, AT DOMA ER SEIN- FISKIMANNAFELAGS ØLLUM Í brævinum frá felagsskrivara- num verður sagt: + »Sostatt er Jákup í Jákupsstovu * lógliga uppstillaður, og einkt er * í lógum felagsins, sum forðar * honum at vera valevni. Heldur * íkki hevur hann sjálvur sýtt at + vera valevni. Hevur hann ikki sytt at vera val- evni: må hann hava snúð sær und- | an á annan hått, ti valevni var hann ikki. Hvørjar enn umstødurnar eru, vóru norðoyingar ikki bara snytt ir fyri at fáa høvi at greiða at- kvødu fyri hinum fyrst uppstill- aða valevninum; men eisini fyri næsta valevni, sum uppstillað | var í landsins størsta fiskivinnu-| plássi. VALIÐ MÁ Tí HALDAST | ÓREGLULIGT SAMBÆRT | LÓGIR FELAGSINS! Utróður á smáplássum Størri prisvidbot og flutningsstudningur er ein treyt fyri betri og rætt vísari årtøku hjá útróðramonnum num á smábygdunum. Útróðramenn á smærri plássum eru fyri tí vanlagnu, at teir smærri og ofta peningaveiku fiskakeyp- ararnir ikki orka at geva sama prís fyri fiskin, sum teir stóru fiskakeypararnir á stórplássunum ella útflutningshavnunum. Tær stóru umloysir, ið standast [[A [[ [AAA [ [AA [ A[ [AAA Å[ [ [[[ ÉÅ [ÅÉ[ [ [Af [ff —————8=&——1 SLEPPA TEIR UNDAN REVSING 10. mars verður vesturtýska sam- bandstingið at viðgera málið um kriggsbrotsmenninar sum enn | ikki eru tiknir ella revsaðir. 8. mai er åsetta 20 ára málið fyri revsing av brotsmonnum kom- ið at enda. Stjórnin er ikki sinnað at framleingja áramálið; men nú um dagarnar mælti Adenauer til at framleingja tíðina við 4 árum, tí fyrstu 4 árini eftir kriggslok var einki skil á rættarviðurskiftunum í Týsklandi. og livilíkindunum hjá fiskavirkju- av flutningi av agni, salti og ødr- um til smáplássini, vánaligu lend- inga- og avskipingarlíkindini, loss- ingar- og flutningsgjald frá små- plåssunum til avskipingarhavnirnar, hava til fylgju, at fiskakeyparar har og teir, ið hava sett stórpening í frysti- og flakavirki, ikki orka at bera hesar eykabyrður og noyð- ast tí annaðhvort at lata undirprís | fyri fiskin ella noyðast at taka við eykaútreiðslum, sum níva og nerva heldur enn at skunda undir nýtt og stórri fyritakssemi. Uppskot javnaðarmanna um eina eykaprísviðbót til útróðramenn á hesum plåssum er ti rættvíst | og eitt beinleiðis lið, ið neyð- ugum tiltøkum at forða burtur- flytingini av smábygdunum; men í sama viðfangi eiga fiska- keyparar og fiskavirki á hesum plássum at fáa flutningsstudning, so teir ikki vera verri fyri enn; fiskakeyparar og fiskavirki á stórplássunum. 130.000 fangar eystanfyri Europaráðið hevur heitt á øll limalond og biðið stjórnirnar har reyna at ávirka Sovjetsamveldid og londini eystan jarntjaldið at lata teir politisku fangarnar leysar Ráðgevandi tingið hjá Europa- ráðnum samtykti at gera hesa áheitan eftir at hava fingið frá- greiðing, har sagt verður, at eystan fyri jarntjaldið sita 130.000 fólk føst ella eru í arbeiðslegum vegna teirra politisku stóðu. Franski formaðurin fyri republikansku samgonguna. nýggju Albert Ehm, greiddi frá, at í Albaniu eru 4000 politiskir fangar, millum 5000 og 7000 í Bulgariu, 4300 í Tjekko- slovakiu, 15.000 í Eysturtýsklandi, 200 í Ungarn og minst 10.000 í Rumeniu. Aftrat teim fongslaðu eru í minsta lagi 90.000 í tvingsul- arbeiðslegum í teimum ymisku løndunum. Færri deyðsdómar í USA USA er í ferð vid at beina fyri deyðareysingini. í fyrsta umfari hend- ir hetta ikki lógarvegin; men tað eru dómstólarnir, ið ganga á odda Hetta úrslit fær ein burtur úr eini frágreiðing frá fongsulskriv- stovuni, sum við tólum vísir á hvørjar revsingar allir dómstólar í teimum 50 statunum eins og sam- bandsrætturin hava álagt. vísa, at í USA vórðu fólk tíkin av døgum I søgu Telini »bara« 21 1963. Hetta er lægsta tal i å, | USA og minni enn helvtin av tal- inum i 1962, tå 47 fólk vórðu tik- in av døgum. Síðan fyrstu hagtelini í 1930 hava neyndu tel verið í minking. Í 1930'num var meðaltalið 167, sum lótu lív í elektriska stólinum, gasskomrum ella í gálgunum, um árið. | bygdirnar, „> Viðmerkingar: TJÓÐVELDISMENN OG SMÁBYGDIRNAR Ha á holdum komin aftaná harðan orðadrátt um stuðul til smá kemur Erlendur við drúgvari umbering í >14. har hann sigur, at tað er eingin nytta at hjálpa teimum smæstu bygdunum, meðan beott eigur at verða um viðurskiftinf á teimum meðalstóru bygdunum m. a. við betri samferðslu. Hetta ljóðar sera vakurt, og onk- ur freistast ivaleyst til at vænta sær ein bita — eitt sindur av tí »innispunnad tågvinum«, sum hann so håtidarliga lovadi Føroya fólki stutt eftir seinastu landsstyris- setan; men kortini eigur ein íkki at vænta ov mikið. Eitt dómi: Erlendur Patursson og tjóðveldismenn vóru harðliga ímóti, at peningur varð játtaður til fjallasmogurnar í Norðoyum, sum binda saman fittligar stórar bygdir við góðum vinnulikindum! ØVeitst tú | AT tað er rættiligt sambandi millum fólkaheilsu og lands- einari sept.«, lag. Hjá menniskjum er nógv sunnast at búgva í temperaða landagkinum; | men veðurlagið fær tó minni og minni tydning fyri heils- una, alt eftir sum heilsuvið- urskiftini verða befri í teim- um tropisku økjunum. tað árliga fordampa 200.000 tons av salti upp úr verðins- høvunum, Hetta verður til små ar salttirnur í luftini. Var einki salt í luftini, vildi tað ikki regna, ti salt skal til fyri at gera regndropar. meginparturin teak kemur AT av tilvirkadum frå plantasjum i Burma og Thailandi. Teak veksur eisini vilt, meðan hes- ar skógir liggja oftast so fjar- skotnar, at tað ikki loysir seg at flyta hesi trø fram til træ- virkini. gjøllari = kanningar vísa, at hvor familja i Frankariki brýt- ur 4 kilo av glasi og steintoy um árið. amerikanskir vísindamenn eru komnir til tað úrslit, at jørðin so smátt er farin at snara sær AT AT spakuligari. AT dýr aldri drekka meira enn neyðugt er fyri at sløkkja tostan. DÝRUR PENINGUR: í Mel- bourne í Australiu var ein penny — 7 oyru — nýliga seldur til ein amerikanskan myntsamlara fyri 140.000 kr. Orsøkin til henda høga prís var tann, at tað óvanliga sjáld- sama var hent, at peningurin ein- ans var merktur á aðrari síðuni. 8 statir hava avtikið deyðarzvs- ing, meðan deydarevsing er vorð- in sjáldsom í fleiri statum. Í New Hampshire er eingin tikin av døgum i 30 ár, í Montana eingin í 20 ár og í Massachussetts eing- in í 15 ár. * * * GRØNLENDINGAR VILJA HAVA TOLL Grønlendska landsráðið tubbak. Hetta skal eisini galda vedurstødir og strandfaraskip hjá grónlendska handlinum, og teir hava somuleiðis heitt á amert- kansku herstødirnar um ikki at selja tollfriar vørur uttan bara til teirra egna mannskap. Tollurin verður at geva einar 160.000—180.000 kr. árliga, og er hetta nærum nóg mikið til av- drag og rentur uppá ein troiara, landsráðið ætlar at keypa. * * * Hildið verður at tað framvegis æru einasteðni millum 10.009 og 30.000 kríggsbrots ren n, ið eru slopnir undan sakariráli. * * * FÍGGJARHALL. Hallið á bretsku handilsjavnvågini í fjør var 10.5 milliardir krónur, tá innflutning- urin fór upp vid 15 pst., meden út- flutningurin bara vaks 4,5 pst. Út- flutningurin til Danmarkar vaks tó við 11 pst. hevur|4 avgjørt at áseta toll á brennivín og|å á sjógvi á lan luft Q. — mm n at gera til kulturbeiti alt dyrkbart javnaðarmanna tá vildi neytatabið í verið minka við 1000 í 10-årunum 1950—60, epla- framleiðslan ikki staðið í stað og ikki bara eini 570 fólk havt sítt livibreyð — bara lutvís — av land- búnaði. Tá var landið grønkad, og vit høvdu í dag klára okkum sjálvar við mjólk, eplum, kjøti, grønmeti og øðrum landbúnaðarvørum vid. Um uppskot varð samflykt, Føroyum íkki Tá var ikki neyðugt at flutt mn og landbúnaðarvørur úrdráttir av Í fíggjarárinum 1961/62 vóru omanfyri = nevndu tot 98.000 kr. og 29.000 kr. og í fíggj- arårinum 1962/63 åvikavist 173.660 kr. og 37.000 kr. Peningurin, id er settur til hesar studnings- og lån- veitingar fyri fíggjarárið 196465 er aftur stórri enn fyri seinastu ár. Studningurin seinasta ár er latin soleiðis: Stuðul felagsmarknaðins 18 assosieraðu afrikansku lond- ini er í støðugum vøkstri. Nú eru játtaðar 108 milj. kr. til 8 tond í Afriku, m.a. Dahomey, Somalia og Niger —Rødur eru bara orð, orð og aftur orð; men um ein politikkari heldur eina rødu, nýtist honum ikki at halda orð! | <k * X* | — Harra lækni, eg eri bangin fyri, at maður mín hevur onkra álvar- sama sjúku. Eg kann tosa við hann í tímavís; men um eg aftaná spyrji hann, hvat eg havi sagt, minnist | hann ikki eitt orð. | — Góða kona, tað er eingin sjúka Í fíggjarárinum 1963/64 lat »Ungdommens kr. í studningi og 76.000 kr. í láni til lesandi ungfólk ávikavrst ; Studentaskúlin - tað er ein gáva. Skipafelagið Føroyar greiðir allan fluttning Bíleggið ferðaseðlar Pf. Skipafelagið Føroyar Tif. 1225 Landið verður grønkad Longu í 1944 setti javnaðarflokkurin fram uppskot um: at fara undir lendi i Føreyum hesum fyri eitt krónutal, sum í dag ivaleyst togar væl upp ímóti 10 miljónum krónurm. Dyrkilið landsins vildi havt gjørt grundbøtingar- og dyrkiarbeiðið. Bøndur og tradarmenn vildu i dag vid nútímans maskinarbeiðum røkt okkara kulturbeiti við góðara úr- tóku. Oll hesi líkindi til betri kor og vælferð í landinum hevur aftur- haldið forkomið fyri føroysku tjóðini sama afturhald sum ræður fyri borgum í dag. STUÐNINGUR OG LÁN FRA »UNGDOMMENS UDDAN- NELSESFOND« TRIFALDAD 1; 3 ÁR 372.350 kr. i studningi uddannelsesfond« 272.350 8.—9. ftokkar og realdeildir 111,450 44.900 Læraraskúlin 96.000 Sjómaosskúlin 20.000 Læraraskúlin (tesilån) 62.000 Sjómgnsskúlin (fesilån) 14.000 Aftrat hesum fáa føroyingar, sum: lesa við hægri skúlar í Dan- mark bæði studning og lán eftir teimum vanligu reglunum, sum. galdandi erw fyri lesandi ungdom I Danmark. AA [ [ff [AA AA AA AA AA AAA AA AAA AA AA AA [AA AA [AA AA Af Af ff ff [[f[f——|—————”———— 8 til tey| GÓÐAR STUNDIR. Tveir bank- ránsmenn, annar við plastikkmasku og hin við bara falskari nos, smoygdu sær inn í banka í Los Angeles, bundu starvsfólkini og bíðaðu ein tíma, hagar til boksir- nar automatiskt fóru upp —. Teir fóru avstað við 600.000 krónum. * * TIL DEYÐA: 20 ár eftir kriggs- lok vóru 4 russar nú um dagar- nar dømdir til deyða fyri kriggs- brotsgerðir. Teir høvdu saman við týskarunum dripið umleið 1000 menniskju á Smolenskleið- mi. * Tað eru tvey sløg av miæenni- skjum: tey, sum aldri gera tað, sum verður sagt og tey, sum bara gera tað, sum verður sagt. * * * — Eg eri vegatarinari, ti eg hevði følt meg sum ein kannibal, um eg hevði dripið eitt neyðars djór og etið tað. — Men heldur tú so ikki, at tað er synd at eta matin frá teimum neyðars djórum? * * * … og tå eg segði honum, at eg ikki vildi síggja hann mieira fyri mínum eygum, slókti hann ljósið