mikudagur 17. februar 1965síða 4

SOSIALURIN Nr, 13 17. FEBRUAR 1965 SKATTURIN | FJORDI UM i Tórshavn er talið á skattaborg- erum í ftíðarskeiðinum 1961/62 63/64 okt frá 23,0 pst. til 25,7 pst..| t at meira enn fjórði hvor| V hj HVOR SKATTABORGARI í TÓRSHAYN. SAMLAÐI SKATTURIN NÆR | TVÍFALDAÐUR SÍÐAN 1958/59 | | er skattskylduga 38, ÅRG | BYR NU tidarskeidi | Havn | ådurnevnda inntøkan i økt frå 30,7 pst. til 32,7 pst. Nidanfyri er yvirlit yvir, hv ussu | havn, ti i skattaborgari i Føroyum nú býr í| nógv kommunuskatturin er øktur| Fórshavn. hesi seinastu árini. Tølini eru at| fridingurin av allari skattainn-| rokna í 1000 krónum. øku í Føroyum kemur nú úr Tórs- | 1900 kr. Inntøku- Bygnings- Jarða- í alt:| skattur: skattur: skattur: | 1958/59 8.065 135 82 8.292 | 1959 60 8.669 146 83 8.898 | 196061 9.037 152 88 9.277 | 1961/62 10.491 169 100 10.760 ; 1962 63 11.740 181 108 12.029 | 1963/64 13.195 187 119 14.501 | Viðmerkjast skal at bygningskattur bara verður álíknaður íl Forshavn. meðan jarðaskattur verður álíknaður allastaðni uttan í | Havn. Ognarmenn og i >Norðlýsinum< 12. febr. i ár verður okkara og hildið verður fram, at búnaðarligi framburðurin fyrst og fremst er ognarmonnum og traðarmonnum at takka Okkara landbúnaðarviðurskifti | er úr lagi vánalig á mongum økj-| um. Jørdin varð yvirtikin í 1954, | men enn rekist einki fyri eini tíðar | hóskandi landbúmaðarlóggávu. Tá | ráddi bara um at yvirtaka — eitt| val stóð fyri durum. Tjóðveldis-| flokkurin vildi hava hetta mál at| egna sína nationalu línu vid; men Hákun Djurhuus, sum tá var lands-| stýrið, lumpaði teir. Hann, sum | >i4. sept.« segði »stjol« uppskotið | frá tjóðveldismonnum og setti tað | | fram sum sítt egna. Kongsjórðin varð yvirtikin —| uttan skil, har var hverki hevur | ella hali. Teir høvdu einki at seta| í staðin fyri hina gomlu jarðalóg-| gávuna vit heydu frammanundan. | »NorSlysid« finnist at allari| mannagongdni og teimum galdandi | jarðaviðurskiftum. Blaðið skrivar | nn... Í A [|| [||| | I BURTUR VID PUNDUNUM OG DOLLARUNUM de Gaulle, forseti, vil hava eina| nyggja gjaldsskipan, sum hann sig- | ur ikki longur hevur nakað hald ii dollarunum og pundunum. I staðin fyri hesi gjaldoyru eigur | heimshandilin at hvíla á einum! aniversalum virðismetara, ið ikki! er knyttur at nøkrum einstakum | landi. »Hvat eigur hetta grundarlag | at verda«, spyr forsetin. | >Tað er torført at fáa aðra fat-| an enn, at hetta eigur at vera gullið. Gullið hevur ongan nati- | onalitet, og tað verður (il ævigar | tíðir at halda seg sum hin mest | | fullkomni virdismistarin.« sæ ómerkingar | GRØNLAND OG »SJALVSTYRISLANDSSTYRID« Ta ið P. M. Dam, fyrrv. leg- maður, var í Grønlandi við sendi- neynd síni í 1959, vunnu føroying- ar 6 nýggjar havnir, nógy víðari vei&uøki og aftrat hesum og sørum vinningum, var fyri fyrstu ferð tik- in upp samvinna beinleiðis millum føroyingar og grønlendingar Hetta var størst: vinningur, vit nakrantíð hava vunnið í Grønlands málinum. Tá sendineyndin var heim komin, løgdust »14. sept, blaðiða, folkafiokksmenn og aftur >Dag- tjóð- | veldismenn á | landasvik. | ari | kundi hugsað sær til var, at »svika- | | såttmålin« | endurnýggjaður. | tradarmenn skrivað um jardavidurskifti | + Men eru hesir góðu menn | + beiskir við ognarmenn, so eru teir tað ikki minni við traðar- menn. Meirilutin í hesi neynd er harðrendur og ófor- skammaður, tá ið talan er um traðir, sum menn hava fingið sambært galdandi lógir, at ein fer at hugsa um hesir góðu menn ikki munnu royna at fjala eina undirlutakenslu her, | ti teir mugu væl hava | * ++ * * * sæð at! nógv tann størsti parturin av ti uppdyrkaðu jørdini í Føroyum + * * %* % . På Í * eru traðir, sum eru dyrkaðar | * tey seinastu 100 árini. Eingin | * kann vera blindur fyri tí týdn- * ingi, sum traðarbrúkið hevur * havt fyri allar partar av jarða- + brúkinum í Feroyum og fram-| R 1 + vegis kemur at hava. | | kroppin á Dam og | hansara sendinevnd og skuldsetti | hana fyri alt óreint, ikki minst fyri | Nú hevur Håkun Djurhuus, løg- | maður, verið í Grønlandi vid sin-| sendinevnd. Tað seinasta, ein | hjá Dam fór at verða! Sendinevnd Hákun Djurhuusar | vann ikki ein snøkil aftrat ti,| sum Dam hevði vunnið framman | unden 1959-sáttmálin = var! endurnýggjaður. OG HETTA | HEVUR FINGIÐ EINMÆLTA | UNDIRTOKU Á LOGTINGI | Í | Í | tl gosialin Po Brøv BYGDINAR | Tær fóroysku smábygdirnar hava altíð verið sera rímuligar í sinum | krøvum og ivaleyst ógvuliga aftur- haldandi, tå tað hevur rått um at sloppið sær fram at troginum Hetta verður best prógvað við vánaligum lendingavidurskiftum og ringum og hålvgjørdum vegstubb- um, Alt hevur tarnað teimum at kom ið uppá fót, so tær veruliga gjørd- ust ein livandi tåttur í samfelags- lívinum, Henda livgåva er eins nå- túrlig hjá småbygdunum sum hjá stórplássunum, dg tá flestu bygdir bara hava fingið hesa lívgávu hálv vegis hevur verið neyðugt hjá mongum at flutt burtur og hagar | vinnulíkindini eru betri og trygg-| ari; men harmiligt er ofta at fara frá húsi og heimi, grónum flottum, fuglameingi og fiskinum fyri dur- unum. Tó ikki gerst við, verður einki gjørt til frama fyri hest | flokkanna (9 Veitst tu menniskju, er einki at uttan at flýggja. Hetta stýrið tykist best, tá tað ræður bygdunum. Best var prógvað við andstøðu landsstýris- móti hægri prísviðbót til teir, ið liggja illa fyri og ring- ast eru staddir; men lat okkum vóna. at teir ikki oftari fáa hevi til slíkan atburð. gera ikki roynast um at hjálpa hetta ivaleyst Bygdamaður. frælsismálum er at her á landi skulu ongar aðrar lógir ganga, uttan tær, ið álitis- „Leiðin í menn fólksins, løgtingsmenn, góðtaka, at ting landsins er eitt- ans, Føroya dløgting, ikki út- lendskt fólkating, at flagg okk- ara, mál okkara og tjóðskapur njóta fullan og heilan rætt, og at skúlin verður okkara. Skal nakað sum helst skil nøkur sum helst meining vera í frælsisstarvi okkara, er hetta HITT ALLRA MINSTA, sum vinnast må beinan vegin, UTT- AN DVOL OG UTTAN IVA.« Hetta vóru orð Erlend Paturs- sonar nýggjársaftan í fjør sama Erlend Patursson, sum í tvey ár í landsstýrinum ikki hevur grett orð um hitt »allra minsta« sum vinnast skal, og sum nú ein mán- aði er farin av hesi tingsetu hev- ur sett fram eitt uppskot at seta eina DANSKA lóg aftrat í gildi í Føroyum. AT i havinum — og tå ser- liga i teimum kaldaru hav- økjunum — er so nógv æti| í sjónum, at bara i einum litri av sjógvi eru umleið ein miljón smákykt. AT í Føroyum vóru mýs, áðrenn rotturnar komu, og at rottur- nar avoyddu mýsnar, har teir sloppu til tað; men rottur tann, | og | Skipafelagið Føroyar greiðir allan fluttning á sjógvi á landi í luftini Bíleggið f erðaseðlar Pf. Skipafelagið Foroyar Tlf. 1225 komu ongatíð í allar ovggjar- nar. og í onkrum av oyggju- num liva mýs enn — eitt ser- føroyskt slag ið sigst at vera hitt størsta í heiminum. | AT tað ikki bara er í Sovjet, at teir hava deyðarevsing fyri økonomiskar svikagerdir, men eisini í Póllandi, har nýliga ein stjóri varð dømdur til deyða, 4 til lívlangt fongsul og aðrir uppí 12 ára fongsul fyri at hava framt svik á eini verk-| smiðju fyri 2,8 milj. kr. AT lívverji Churchills undir heims bardaganum hevði um at skjóta Churchill, um tað var stórur vandi fyri, at hann skuldi falla í hendurnar á fíggindanum. AT teir í Spaniu í loyndum hava stpvnad ein nýgfrjan »kristi- ligan flokk« á einum fundi 1 Madrid. har 90 umboðsmenn vóru til steðar. SOSIALURIN Føroya næst mest Við lesitilfari INUM nærhendis. kemur einki blað í lisna blað. Føroyum SOSIAL- Hvønn leygardag fært tú danska blaðið WEEKEND — 12 blaðsíður saman við SOSIALINUM Einaferð um mánaðin fært tå SUNNUDAGSBLAÐ ís- lendska Alþýðublaðsins 24 blaðsíður saman við SOSIALINUM. SOSIALURIN er Føroya fremsta blað við nógvum og fjølbroyttum hesitilfari! SOSIALURIN er Foroya ódýrasta blað! | Línubátarnir rúka Hin fyrsti av teimum nýggju línubátunum er farin undir ham- aran og seldur. Tað er líkt til, at hann ikki verður einsamallur, men at aðrir koma honum á Tað er harmandi at vita, at menn, ið hava latið allan pening sín, sett jørd og hús i pant fyri at landinum eitt nýtt fiskifar, farið, áður enn langt enn teir upp á fótur aftaná hitt takið ódnar- takið at fáa hendur á bátinum. Mistøk kunnu koma fyrstu árini. Alt verður ikki at laga seg til vild- ar, soleiðis at møguligt verður at gjalda hverjum sítt. útvega skulu er umlidid missa ja, komnir ådur veruliga eru stóra Hetta skuldi ikki verið nóg mik- il orsøk til at tíkið slíkar fyritøkur av fótum; skuldi havt lagt so væl til rættis, at hesir fingu so munandi stuðul frá ti al- menna, at eitt á víst skuldu tær verið skaðaleysar av gllum uttan at nakað hendi, og uttan at men samfelagið áramál baki vandi var fyri innskotnum pen- ingi og øðrum veðhaldi. Tað er meir og minni av leið, at ognararnir, sum altíð eru ring- ast fyri, skulu vera fyri slíkum stórum missum, tí hjá teimum veruliga talan um ein 100 pst. miss, meðan aðrir stovnar hava líkindi at fáa ein part aftur av sínum — og so er at minnast til, at hesir eru sterkir og almennir peninga- stovnar mótvegis einstaklinginum, ið einans hevur sínar egnu hendur at líta á. Jevnzdarmenn hava í fleiri ár lagt fram eitt skilabótarupps" ot, ið skuldi tryggja hesum fiskifør- um rúmari líkindi at virka undir: agnstudning, rentulætta o.a. men, afturhaldsstýrið hevur kveistrað oll tílík uppskot til viks — upp- skot, um tey vóru framd, møgu- liga høvdu forða teimum stóru bakbrestum, id nú raka teir menn, hvers bátar fara undir hamearan. strong boð SKÚLABÓKIN Hann kom aftur úr skúlanum; men á heimvegnum bar so illa til, at eitt vindblak opnaði taskuna, so |ein av bókunum fleyg uppúr og blødini fóru í ymsar ættir. Um tú nú setur bókstavirnar á bløðunum rætt saman, fært tú at vita, hver bókin var, hann misti. TAÐ ER VERULEIKI AT um vit skulu gera hin sokall- aða »sjålvstyrispolitikkin« upp i daniseringsgulli, soleidis sum »Dagbladid« og >14. sept.« áður plagdu at gera tað mót- vegis javnaðarmonnum, so er hetta stýrið, vit nú hava, kol- svartari samband, enn føroy- ingar nakrantíð hava havt áður, tí einki stýri hevur nakr- antíð tikið ímóti so nógvum donskum peningi, sum hetta sokallada sjålvstyrislands- styrid«. Dollar og sosial neyð Fyri fyrstu ferð í søguni eru meira enn 10 pst. av fíggjar- ætlan USA sett til sosial mál Amerikanska stjórnin er nú farin í ybardaga móti fátækradóminumse, sum i dag rakar triðja hvønn borg- ara í USA. Í nýggju fíggjarlógar- uppskotinum verður mælt til at seta stórri = peningahæddir til undirvísing, heilsumál, húsabygg- ing og sosial mál. | Hernaðarútreiðslurnar eru mink- aðar, men fara framvegis við 60 pst. av øllum peninginum á figgjar ætlanini ella 51,6 milliardum doll- | ars. Tað er søgulig hending, at meira enn 10 pst. fara til sosial mál — ella til tey ringast stillaðu í sam- felagnum; men hetta tal er tó einki at ógvast yvir. Til sammetingar kunnu vit nevns, at seinasta ár fóru 23 pst. av samlaðu útreiðslunum til føroy- ska kndshúsarhaldið til sosial mål,