mikudagur 12. mai 1965síða 4

SOSIALURIN =: Nr. 36 12. MAI 1945 38, ÅRG | Nidurgongustyrid ADA AFTANA UR VONANDI LJÓS YVIR LANDIÐ — | + fåa skil å, ikki minst tá teir SØGULIGUR DAGUR — | * »reidiligu« »sjålvstyrisflokkarnir« | + ljúgva sær heidurin av ti papp- Fá ið hitt sokallada »sjålvstyris | * irs-sjålvstyri, teir ikki vóru før- andsstýriðg varð skipað gjørdist * ir fyri at fremja. | øgmadur Håkun Djurhuus „heilt| HIN STEINDEYÐI | romantiskur og segði frá miklum | TJÓÐVELDISPOLITIKKURIN jósið — yvir landid sms og hann Ongatíð man ein flokkur hava rópti henda dagin tað var vist| verið uppi í einari landastjórn og 4 ein søguligan | dag. ið fór at januar í 1963 seta djúp spor eftir politikki var æg í føroyskum Jú. dagurin vist søguligur. men ein av teimum døpru søguligu døgunum i okkara søgu. Hann setti mark millum hina sterstu| framburðartíð. ið Føroya sega| veit um at siga og hina myrkastu | niðurgongutíð, ið vit vita um í nýggjar! føroyskari, politiskari | søgu. | Ljós varð einki. | Fverturímóti = legðist hin kol-| svarta niða yvir hesar klettar, | sum júst tá trongdu til eitt magn-| fult stýri, ið kundu føra hin mikla| framburðarpolitikkin hjá seinasta andsstýri víðari. | Hitt sokallaða »sjålvstyrislands- | stýriða kom tíbetur ikki at verða | 3 ára gamalt, so reyk tað av pall-| inum við einum braki — einum) buldri og braki, ið verður at) minna Føroya fólk á, at citt| slíkt stýri ongatíð aftur kemur å| føroyska stjórnarpallin tað | verður einki minni enn undir-| gangur Føroya fólks. | Aftur verður sólin bjarta at | oga uppá himmalin, fjálga ogl| erma og skapa lív av nýggjum) har hin deyða hondin og kolsvarta | H0an var vid at leggja so nógy| yði. Aftur verða vit at stremba ram móti ljósari tíðum rýr født | landi og tað fólk, ið byggir hetta| land aftur verða vit at stremba fram móti sennum. dyggum | halag6dum sjálvstýri og | ORÐINI — | LYFTINI ikki smávegis av føgrum lyftum. veitraðu skuldi herróp STORI I Er MIK.LL k1 EY Tað rðum stýrismenninir< Í tjóðin irfødast, mikil erast til veruleika Summir flokkar sjálvstýri síð 1940 itur var storum | og »sjålv- | við beinleiðis skuldu WOYSKA ent høvdu rópt seg an 1906. aðt aðrir frá og 1984 sær Íkomnari sjálvstýrisste 1 sær SjáiVu gakk 1 erka. men fúsur til f : f 1ØruI 1VrI dá eirra Val ram eitt hak ja. fyri at sjål, styrt. | grundarlag at vir minsta- kundu gott teir vóru sk finna eitt ið Í ad d førir fyri SÓL? sær fyri vil mikið elt ark eir Í1 hetta alt gera t. d broyta onn- meira hóast upp“ | heima-| siga, af (1 at og avgjørt. samdir um føroyskan Onkur er OV hóast oru t skúlan eimastýrislógina og fremja ir tiltok. ið miðaðu ímóti sjálvstýri Feir komu tó alt á tingborð við einum * skoti um at broyta * stýrislógina einum uppskoti. sum Dagblaðið segði vera so | + háttað. at nú hevði tjóðveldis- * flokkurin avskriva loysingina og tíkið undir við fólkaflokkinum + Nakrar dagar seinri segði >14 + september«. at Erlendur Paturs- son hevdi skrivað uppskotið Hákun Djurhuus bara las upp landsstýrisins Vegna. hvørjum skal ein fara tað eftir. | at + Sjálvstýrishurlivasin er ringur av pallinum ENDALIGA ER EITT POLITISKT KAPITUL Í SØGU FØROYA KOMIÐ AT ENDA NIDURGONGUSTYRID, »SJALVSTYRISLANDSSTY RIE, EINKI SJÁLVSTÝRI FRAMDI FR KOLLSIGLI SAMGONGUSLITIÐ — og DAPUR1 HITT SOKALL- SUM OG STEND IKKI TIL AT BJARGA fingið so lítið av skafti sum tjóð- veldisflokkurin. Hann man vera eidasørasti flokkur. ið nakrantíð| hevur tikið lut í ábyrgdarpolitikki her á leiðum. | Hitt mikla reypið. hitt mikla orðabraski. tey miklu herrópini og tey føgru lyftini undan seinasta | vali steintagdu teir ella sviku teir stig fyri stig. Vit minnast Føroya fólk hetta alt saman, alt| minnist. hvussu hesir gævu harrar leikaðu í á fundum blaði teirra orðmiklir og| lyftisrikir, men so varð prógvað. at | alt saman var bluff og humbukk. Vit nevna nekur av teimum svikufullu lyftum tjóðveldisflokks- | ins og lagnu teirra: | 1. Heimastýrislógin varð ikki broytt ein stav. | Ikki eitt stig av meira sjålv-| stýri varð framt. 3. HERVALDIÐ varð ikki rikið av landinum. | 4. Herútbúgvingin varð ikki steð-| 5. Deydarevsingin varð ikki av- tikin. | 6. Donsku okurslånini vórðu ikki blakað danum aftur í granar-| nar. 7. Ikki eitt oyra av 0 pst. lánum | kom til landið. 8. Dýrtíðin varð ikki steðgað;| men versnaði meira enn ál nøkrum sinni áður. 9. Sosialt vórðu eingi framstig gjørd. 10. Fiskivinnan fekk ikki rumari kor at virka undir — tvortur-| ímóti fóru fleiri skip mundir | hamaran. | 11. Læst varð fyri stórvegis bottum | líkindum til húsabygging. Fiskimálaráðharri tjóðveldis- manna legðist uppá land, tå farið varð til Bretlands til fiski | markssamrådingar. | i Fiskimálaráðharrin sat heima, | tå tað råddi um at vinna okk-' ara fiskimonnum rúmari ræsur! í Gronlandi. | | 12. | 14. Málið um vaktar, og bjarging-| erskip hrva teir køvt og dripið. | 15. Daniseringin hevur hildið fram rum sinni áður | 16. um 1500 kr. í minstulon telt. 17. úlin verð ikki yvirtikin 18. Kenn úlin varð ikki yvir- tikin. 19. Post ið varð ikki yvvirtikið. h ist bunkin av rotnun ftum 4 føgrum orðum er so stórur. at fleiri blød lættliga | kunnu fylla tremu | So roynd sir ålitismenninir Vist tveita teir skuldina ym- | iskar afturhaldskrøoppar i lands-| styrinum; men tað er eingin um- bering: teir kundu havt slitið við) henda »afturhalds- og sambands-| politikk«, sum »l4 september« skirir politikk — »siålvstyrislands- | styrisins« | feir kundu langt síðan havt brot ið við tann afturhaldspolitikk. ið hetta landsstýri gekk á odda fyri| at fremja | Teir kundu havt brotið við| henda »sjålvstyrispolitikk«., ið als | eingin sjálvstýrispolitikkur var | Men tað gjørdu teir kki. Teir | hildu i taburetturnar við krampa-| | tokum; teir vóru sum límaðir fast-| ir í landsstýrissessirnar við »aftur- | halds- og sambandslimi«. Hjá hesum monnum og fyri hes-| ar menn galda ongar umberingar merkingar. MØNUSTINGURIN — PARADUUPPSKOTINI Sjålvdan man ein flokkur hava verið so illa kroystur sum tjóð- veldisflokkurin, nú hin sokallaða »sjålvstyrissamgongan« slitnadi Teir vistu sjålvandi fullvæl, hvat fór at henda — og fara út til velj- ararnar so turrgeldir sum tjóðveldis flokkurin, ber ikki til — ja, tað vildi verið reint Øgjørligt, eingin hugsandi veljari kundi við vitandi og vilja givið atkvødu sina til slík- an deyðsiglarapolitikk sum ftjóð- veldispolitikkur hevur roynst hesi bæði árini, flokkurin hevur sitið við ábyrgdini. Tað råddi tí um í evstu løtu at koma við einum hvørjum paradu- nummari. Stóra paradunummar Erlends | Paturssonar var 16 fjórðinga fiski- markið, sum tó ikki eigur at verða mett hægri enn tað veruliga er vert bert bluff. Bluff at tveita í eyguni á velj-| arunum hin seinasta royndin at| bjarga eitt sindur av andlitinum | aftaná tvey virkisleys år í lands-| stýrinum. Seinzstu uppskot Erlend Paturs- | sonar vóru einki annað enn | mold í eyguni á fjøldini — para- duuppskot — sjálvur mønubrest- | urin. SAMANBROTID Tað kom ivaleyst sum ein stórur| | lætti fyri flest allar føroyingar, tá| ið tað frættist, at sjálvstýrissam- gongan var slitin. Tað vóru ikki| bara andstødumenn av sitandi styri, | ið kendu hetta sum ein lætta: men | eisini mangir av teimum. ið áður hava stuðlað samgonguflokkarnar| Ein tjóðveldismaður tók so- | leidis til: »Hatta var tad besta, id| kundi henda«. Og tað skiltist, at| nógvir tjóðveldisveljarar og aðrir høvdu somu hugsan. | >Sjálvstýrislandsstýrið< hevur | hvílt yvir tjóðini sum ein óhugna- lig marra. ið fólk fegin vildu rista | av sær. Nú kom so samanbrotid, og vón-| andi hevur hetta samanbrot sett so/ djúp og greflig sár eftir sár. at tað | aldri verður at eydnast at skapa) eina slíka samgongu aftur. Menn hava mett fólkaflokksstýr-| ið mestapartin av SO'num, at hava verið ringastu niðurgongutíð í før-| oyskum politikki, men persónliga | meini eg og eg eg veit, at nógv- ir eru av somu áskoðan at hetta | seinasta stýrið var munandi verri.| Lat okkum vóna, at tað nú verð- at eydnast javnadarflokkinum vinna fullan sigur vinna | meiraluta tingi. Tað eru avleiðingar. ið henda kunnu, samanbroti | ur at reinan bestu av hesum a Sosialistur. | TF 77 3 Føl v Sosizlsins Brævkassi i blaðnum hevur einaferð ver-| ið nevnt, hvussu stødan vildi | verið á tingi í dag, um eingir| eykamenn vórðu valdir. Væntu | tiga verður vallógin broytt til komendi val. Kann brævkassin geri: mær in beina at endur-| taka tingmannalaltð við ongum | eyksmonnum., | H. J.M. | SVAR: Ivaleyst verður valløgin| broytt til komandi val; hetta man| fara at verða greitt av Olavsøku-| tinginum. = Hvorjar broytingar, ið fara at verða. vita vit ikki; men | vónandi so mikið munandi, at tær| verða av avgerandi týdningi í før-| oyskum framtidarpolitikki. Vit skulu her endurtaka tingmannatal- ið við ongum eykamonnum: Javnaðarflokkurin Sambandsflokkurin Tjóðveidisflokkurin Fólkaflokkurin . Sjálvstýrisflokkurin / Framburðsflokkurin SORA AX teir eru vegaðir og funnir ov lættir! Teir hava sjálvir givið sær gasson á grúkin! Væl gagn-| ist teimum! Teir liggja, sum! 5 | teir sjálvir hava reitt! | AT | paraduuppskot fluttning Bíleggið ferðaseðlar Pf. Skipafelagið Føroyar Tlf. AT > nordlendskir víkingar ongatíð høvdu krím sigur professarin Gudjónsson, sum er serfrødingur, tå ið tað ræður um granskingar av lívi og virki forfedra okk- ara. Orð sum krím og njósa eru ikki at finna í form- norronum, hóast víkingarnir gingu illa klæddir alt árið. AT Margreta av Navara Var ein av vakrastu kvinnunum i Eu- ropu um 1600-årini. brævi skrivar hon: »Hygg at hondum minum, hvussu vakr- ar tær eru, sjålvt um eg ikki havi vaskað tær í 8 dagar.« Dagligt handavask var tá ókent í Europu. kongurin Nikita gro, sum doyði í 1921, hevdi eitt heilt óvanligt minni. Tað verður sagt, at hann mintist til nøvnini 15.000 av sinum tegnum. AT ein hestur lættliga kann klára seg í fleiri vikur uttan at leggja seg; hann krevur tó van- ligan svøvn; men kann lætt- liga standa og sova. AT ein av heimsins løgnastu fugl- um livir í Brasiliu. Hann hev- ur kløur á veingjunum. AT spegl gjørd úr glasi av Montene- á vórðu gjørd á fyrsta sinni í Venezia umleið ár 1300. PARADUUPPSKOT. Tá ið tað| var greitt, at landsstýrissamgongan var sprongd, skundaði Erlendur Patursson sær at leggja fram nøkur fram á ting fyri at fjala eitt sindur yvir hin mikla niðurgongupolitikk tjóðveldis- manna. Um hetta >Dimma- lætting« m. a.: ». Erl. Patursson har ikke ulejliget sig mere den slags i de forløbne to ár — gjorde sine landsstyrgkolleger og — politiske medarbejdere klart, at han vidste, at landsstyrets dage var talte, og her mødte han med de forslag, hvormed hun ville søge at overleve det uafvendelige po- litiske semmenbrud<. skrivar TAÐ ER VERULEIKI sjålvstyrissam- gongan nú er sprongd og neyvan verður at renna sam- an aftur — og at hitt sokall- aða »sjålvstyrislandsstyrid« verdur at leggja frå sær uttan at hava framt EITT EINASTA sjålvstyrismål, sjálvt um allir landsins sokalladu »sjålvstyris- flokkur« tóku seg saman við ti einn endumáli at vinna oyum meira sjúlvstýri. AT hin sokallada Í einum | parade- | Før- | 1225 | Í | | | | Ycir: 1) betri 6) seingjatoy 7) til | 9) skipastavir 10) seymiamboð 12) siglir 14) livir 16) skipastavir 17) musikkur 19) bústaður. Niður: 1) útlendingar 2) regn 3) lat 4) skreiðar 5) kom 8) hitt 11) | petti 13) arga 15) húð 16) dism BG. FOT pA] so vordin Mohr aftur at sleppa ikki kann K jartan er sjúkur eftir af styra, at hann stýra sær sjálvum. * * * bankanum Kassameistarin í | | | | | | | | spur- | kvinnuna. hvat hon hevði gjørt. heyði di |um ein kundi gloymt eina | krónu eftir. | Banka | við krón- uppá rútin uni verið ein tað heiði sedil, Um nu 10 hvat høvdu krónu tygum so gjørt? i | | | | | Banka uppá rútin við 10 | seðlanum. * | krónu * * hava allar fosturlandsins | Menniskjuni dagar barst fyri jørd fyri at koma skjótari í hana. * * * Tu, eg havi møblerad stovuna høvdi. tað. eftir mínum egna Ja. eg síggi tómt her virkar inni. so Í Brúdleyp: Í morgin giftast í Havn Marjun Andreasen úr Vík og Jákup Suni Clementsen, Tórshavn