mikudagur 26. mai 1965síða 4

Nr. 40 Í NORDISK R OYAR NÓGVUM TINGMENN Tað er eingin ivi um, at føroy-| ska fólkið og føroyska samfelagið bæði mentunnarliga, | og á tey eyð- søguliga, málsliga, siðmenningarliga annan hátt eigur oll kenni, ið skapa tjóð. Tað vóru hesi viðurskifti. ið Dam dró fram. tá hann á norð-| urlendska ráðsfundinum í Reykja- | røddi um limaskap Føroya 1| brødrasamgonguni. blødum | manna millum var røda P. M.| Dams væl umtøkt, og menn vóru)! samdir um at vidgera målid å røtt- staði. Málið hevur grannalondunum undirtøka hevur verið; men komið frá | | P. | M. | 1 VIK hesi Í og c uurøtt il einmælt ikki | ikki | síðu. | ve rid Ber tad sjålvandi tvørt nel almennari og er eitt nakrari SOSIALURIN 26. MAI 1965 NORDISK RÅD TÁ ID P. M. DAM Á SEINASTA RADSFUNDI SUMSÆTTA NORÐLENDSKA IN FEKK HETTA GÓÐA UNDIRTOKU UMBOÐSMONNUM NORÐANLONDUNUM, NAR< ROYNDU AT SPENNA BEIN HESUM MIKLA SJÁLVSTÝRISFRAMSTIGI leiðis 38, ÅRG | Í FØR- TJÓÐ- FRÁ AD BAR UPPÁ MAL, AT Í HINUM MEÐAN BLOÐ OG »SJÅLVSTYRISSAMGONGUR- | FYRI. | Um hitt endaliga úrslitið av Reykjarvikar-rødu P. M. Dams er ov tidliga at spáa nakað enn: men málið er so reist, og tær einstoku | norðurlendsku stjórnirnar verða at| taka stóðu hvor einsæris og sO| velst um, hvussu tað fer at hepn-| ast at fáa hesar stødur at renna| saman. um tað hendir, at ikki all-| ir verða somu áskoðan. | av Allar góðar kreftur eiga at sam-| einast og fáa hetta mikla mál| loyst. Andstoða frá føroyskari | síðu verður bert at tarna og kan- | ska forða málinum; heita er mál av storsta tjóðskaparliga týdn- ingi og kann einans vera foroy- sku tjóðini at gagni og til fyri- munar. Í Í | | Af [ f[[[—[—|—|—"————————————————————————…——»| | farin av landsstýrismannatíðini hjá Erlendi Paturssyni. fyrrv. formanni | Forova fiskimannafelags og somu-| meira enn tvey ár eftir, at! | 514. sept.« segði tjóðveldisflokkin | HIN FYRSTA KVINNAN FÆR SVEINAPRÓVG HANDA i KLAKKSVÍK Sólrun Larsen | | Síðsta leygarkveld fingu næm:-| ingar. ið hava gingið í Klakksvík- | ar tekniska skúla handa teirra | sveinaprógv undir samkomu ál kksvíkar sjómannsheimi. har mboð vóru komin saman fyri| skúla. sóknarstýri, meistarar, hand- verkarar. læruráð eins og foreldur. Her hendi ð á fyrsta sinni, aí n kvinna. ið hevur staðið 5 í Klakksvík. men gingið Havn fekk handað eitt sve I: Klakks k. TaO var hin frúgvin Sélrun Larsen, Sur Sid í frisørlæru 1 Klakksvik; mer sum í 4 vetrar hevur vðst til Havnar hvønn lamorgun skúla har. Hetta er rlág flagongd; men koytinf nað 15 henni at fáa sítt og og VIÓ TÓS. TALAR UM STORSTA FRAMSTIG, MEN VERULEIKIN ER EIN HEILT ANNAR »14. SEPTEMBER« 1 Dar ið til úrtíð við einum mun tað i inum at koma skoti krypulsuppskoti ;avnaðarmannauppskotið 1300 kr. í minstuløn framt mælir >14. september« at hetta framstig, ið enn hava vunnið Í fyrsta er hin minstulønin 200 kr. ella lægri enn eftir uppskotinum javnaðarflokkinum. Í Tå upp- til um sum varð er størsta 1 nakrantíð nýggja 20 pst. frá lagið kemur hon ikki ra enr tvey ár eru ødrum lagi fyrr ern væl me | mannsins, | komin landsstýr- | fiski- | vera »svørd og skjøldur« fiski-| sum so snøgt hann var| í landsins stýri vildi vinna) fiskimonnum 1200 kr. í minstuløn. | . . á | Fiskimenn hava åsannad, at tjóð-| veldismenn sanniliga ikki | sær, tå tað ræður um teirra. Undir skundar áhugamál | seinasta landsstýri hækk-| aði minstalønin við 43 pst. —| Undir hesum landsstýrinum er/ hon hækkað 30 pst. Hetta rópar) »14. sept.« størsta framstig, ið fiskimenn nakrantid hava vunn-| ið. | eee | Krossorð | | | | FISKIMANNAVERJA fiskimanna undir sein- til, tå id minstaløn 1000 kr. og fram Frá íí hækkaði uppí asta landsstýri tjóðveldismenn komu í landsstyri, | skrivaði >14. september«, hvussu | illa tað var farið fram móti lands-| ins fiskimonnum, ti 1000 kr. var| sum einki tå. 1200 kr. mátti longu) tá vera minsta mark fyri eini hósk-| andi minstulønarskipan — og sjålvt | tað var nógv ov lítið. | | Fyrst í 1963 komu tjóðveldis- | menn í landsstýrið. og sjálvur for-| 4 | I | } | | maður fiskimannafelagsins gjørdist | fiskimálaráðharra. Nú var gaman) í at liva hjá fiskimonnum: men| gakk. Tað kvatt ikki úr honum | um meira minstuløn. Hann og blad hansara steintagdu. Ikki fyrr enn nú. vit vóru komnir væl inn í 1964. frætta vit aftur frá fiski-! hev- málaráðharranum, sum sjálvur ur erið við til at felt eitt uppskot frá javnaðarmonnum um 1500 kr. í minstuløn nú kemur hann við uppskoti um 1300 kr. Um vit nú taka prísveksturin við frá tí »l4. septemberx segði 1200 kr. vera ov lítið, er lætt at rokna út. at 1300 kr. ikki er eitt stórt | framstig, men bara ein vidfån- | , | ingur! | Fiskimaður. Sosialurin Tit hava áður umrøtt úrslitið| av seinasta løgtingsvali í bræv- | kessanum, men bara sagt frá tingmannatalinum. Kann blað- ið gera so væl at endurtaka at-| kvødutølini hjá hvørjum ein- stokum flokki frá seinasta løg- | tingsvali? Áhugaður. | SVAR: Vit takka fyri brævið og! Í skulu her svara uppá fyrispurn- | | ingin. Tá ið vit bert nevndu talið) |á tingmonnunum seinast, var tað | Yvir: |» ti at spurt var um, hvussu bytid | av teimum valdømisvaldu ting- monnunum var. Annars eru tølini hesi: Javnaðarflokkurin 4.153 atkv. Tjóðveldisflokkurin 3.261 — Sambandsflokkurin 3.077 — Fólkaflokkurin 3.046 — | Sjálvstýrisflokkurin 889 — Framburåsflokkurin 674 — ØRINDASVEINURIN | Teir = sokallaðu »sjålvstyrisflokk- | arnir« eru longu nú farnir at siga »sannleikan« um hvønn annan Føroya fólk skal einaferð enn gød- ast vid sjálvstýris-bluffi! Um sjålv- stýrismenn skrivar >14. sept.< m.a.) »Um henda danska ófrælsis- og týningjarlóg (heimastýrislógin) | ikki hevur verið for fyri at; steðga framburðs- og frælsisvilj- anum í fólki okkara, so er hetta | ikki = sjálvstýrisflokkinum fyri at, takka. Trúliga hevur hann ging- ið sneisaørindi sambandsins og | afturhaldsins í føroyskum poli-| tikki.« | Trolaraflotin 1950—1965 Av hesum er | bara ein í drift nú. Talið er nú bara 11: men av hesum eru f 1950 áttu føroyingar ikki færri enn 37 trolarar. flestu nýggir og stórir trolarar. var ein! 1947 n I Árini aftaná kriggslok hópur av gomlum trolarum keypt-| er ur til landið mest úr Bretlandi | og Íslandi. Hesir komu at roynast; øllum pørtum illa bæði eig-| vaks | arum og lånistovnum. Ax teimum | liga gomlu eru nú flest allir seldir sum | sum gamalt jarn við undantak av ein-| 19 | um. Munurin á trolaraflotanum í| 19 1950 og nú er hesin: | 19 | 19 1950 37 trolarar 13.851 tons| 19 1964 11 trolarar 8.621 tons| 19 Ein télvti trolari er framvegis 1| 19 | landinum. Tað er Jóannes Paturs-| 19 son. 525 tons stórur og bygdur í 19 AT AT | | | | | AT | | | 1) brotsmenn 6) drykkur aftur undir 9) persónsfornavn 10) KI viður 12) rændi 14) tóni 16) tóni 17) venja 19) vikast. | Niður 1) rak 2) karakterur 3) skriv | 4) mannsnavn 5) amboð 8) seyður 11) regnar 13) vandi 15) arabara-| AT navn 18) tóni. | mátti tað verið ein dyggiligt vón | brot hjá ellum teimum, sum | hava valt teir fýra sokallaðu »sjålvstyrisflokkarnir« Í teirri | á trúgv. at hesir meintu nakað við|* teirra sjálvstýrisreyp og so at vita. at hóast teir sótu væl inn| í triðja árið, ikki framdu eitt| einasta sjálvstýrismál. | | TAÐ ER VERULEIKI Få oe 7 | AT &Veilst tu AT vísindamenn hava rokn- að út, at tað eru 50 milj. hitastig inni í sólini, og at | atomspaltingin, sum fer | fram har, ger 560.000.000 tons av vatnevnum til 556. | 000.000 av helium — hvøri | sekund. | Skipafelagið Føroyar Pf. Skipafelagið Foroyar greiðir allan fluttning á sjógvi á landi í luftini Bíleggið ferðaseðlar TIf. 1225 'EG HALDI TEIR ÓTU TÍÐINA BURT | Mánadagin 17. mai hoyrdu vit sum tíðindi her í bygdini, at tað Í skuldi koma ein nevnd við »Kron- prins Olav« tann 19. frá »Egnsud- viklingsrådnum« til at kanna møgu eikarnar til at byggja ishus her i bygdini. Nú hugsaði eg, at nevndin fyri | útróðrafelagið fór at leggja tað so- varð Í leiðis til rættis, at teir fóru á pláss- . Hann 2 vorom Og gamal 08 | ið har íshúsið skal byggjast og so- í Jar 0. (leiðis fingu kontakt við hesa nevnd, 1911 varð tann fyrsti trolarin| pg samtíðis í einsemi fingið greitt syptur til landið, og ylaraflotin | Á ; keyptur til ner borgere » hesum monnum frå teimum møgu- í ra sr C þa i DA: eikunum vit her hava, sum vit nn einra heimsbardaga.| jkkj fáa útnyttað, tí vit einki frysti | hetta yvirlitið vísir: | hús hava. (Men so var ikki). 22 — eee 2 trolarar | Saman vid hesum monnum Var 26 ere 3 — |Búskaparnevndin, kontórsjefurin á KI 1 I | úkisumbaðnum og landsverkfrød- skik AR ERNA | ingurin. A7 eee 36 — | Hesir menn vørðu fluttir til S0 eee 2 — | Skopunar við »Thorshavn«, og á S3 eee 28 — | kaiuni og tóku ímóti hesum monn- S8 mme 18 — „um var formaðurin i sóknarstýr- 64... 11 — línum við yvirklassapipu í munn- | inum og undirklassavettum á = | hondunumm, og tríggir bestyrilsis- dagar veksur vanligt| í 3-5 limir í útróðrafelagnum. fólkahár 1 millimetur. Ung-| Sóknarstýrið bjóðaði hesum fólk missa frå 30 uppí 100 hár| monnum til smør og breyð og um dagin, meðan eldri fólk | sjálvandi øl og snaps. | sjáldan sleppa undan at missa| Tá hesin borðgangur var lið- færri enn 100 hár dagliga. | ugur søgdu hesir menn, at teir skuldu til Sands og Húsavíkar. sveitsiskir garntarar eru komn-| á , Alle ir I n ina frokt. tei | Sostatt fekk ikki bestýrilsið ta ir fram til eina frukt, t€lT| rgttu kontaktina vid hesar menn, neyna »appelsin-sårephi«; teir | ið vóru komnir úr Keypmanna- noyddist gera meira enn| havn fyri at kanna møguleikan her 10.000 ymiskar krossingar. | hjá okkum fyri Sv isvirki. Aðu h Ata evdnaðist teim | Hesir menn áttu at givið sær áður enn hetta eydnaðist telm“| þetri tíð, so teir kundu fingið sær um. | betri »indblik i sagens store be- síður at taka í hondina á fólki, | tydning for denne bygd.« tá ein heilsar, var longu kend-| Skopun, tann 24. 5 1965. ur i fornøldini; ein rætti høgru | L. D. E. hond fram fyri at visa, at ein var våpnaleysur. um veturin liggur — ållurin goymdur nidri i móruni á hav-; botninum; tá tað sumrar kem-|å : gå ur hann fram aftur og er tåj cv N hålvblindur. | mi H læknin Charles N. Pease vid : =) | Children's Memorial Hospital | Á í Chicago hevur funnið próg < fyri. at um ein etur ov mikið / | av A-vitaminum forðar hetta | 4 # ; vøkstrinum. — N RW — Gjøgnum eitt langt liv lærir << ein eina rúgvu, sum ein ikki mæ hevur brúk fyri aftaná! i x + %* SR .... — Politiið: Hvat er tað, tygum hava í = hasum pakkanum tygum hava und- |ir arminum? | Madurin: Vaskitoy. | Politiið: Mær tykir at tað skvaggar pakkanum. tað kemur fram til dagin, tá ið hitt so- so undarliga í ti, at kallaða — »sjålvstyrislandsstyrid« | Madurin: Ja, | av varð sprongt, høvdu teir orð- toyið ikki er rættiliga turt enn. .. 23 4 . + * + miklu »sjilvstyristiokkarnir« | — Nógv leingjast eftir summar ikki framt eitt einasta sjålv-! og sól, so tey kunnu leggja seg út av svala á sær í skugganum! stýrismál, sjálvt um henda sam: | + + + gonga var skipað við til enda-| ss - ss. F . Í Hanna: Í gjár legði Jógvan hend- og sat í så € (| . . ; meira enn tvær ferðir tvørtur um meg ár — at fremja meira Sanna: áli MAN | urnar 7 Tað eru einir ræðuligir | armar hann hevur! tvey sjúlvstýri.