mikudagur 7. juli 1965síða 4

SOSIALURIN 38, ÁRG Nr. 52 7, JULI 1965 olitikkur... » “. (Framhald frá síðu) Gávan til útgerðarmenn »14, sept. dregur fram eina gávu uppá 1 miljón krónur, sum P. M. Dam hevur givið útgerðarmonnum — frítíðarlonina. Í hesum sambandi er fyrst at| vinna fiskimonnum hesar somu | nevna, at Erlendur Patursson sat| semdir. Tjóðveldisleiðslan í fitki sum formaður í Fiskimannafelag- | mannafelagnum var ikki for fyri num í umleið 13 ár uttan at vinna | ti. Men hetía kundi einans vinn- | fiskimonnum eitt einasta oyra í) ast við at hitt almenna tók allar | sáttmálaviðbót, t. v. siga hægri. | útreiðslurnar hitt fyrsta árið, Alt tað, ið fiskimenn hava vunn-| men bara helmingin annað árið. ið hetta tíðarskeið. hava teir vunn-| Soleiðis var frítíðarlon fiski- | manna vunnin. Hetta var eitt rætt- ið i kraft av almennum stuðuli. I. v. s. at tjóðveldismenn hava |visismål móti fiskimonnum og eing ; | givið reiðarunum miklar gávur — |. ; gi. me |in »gåva« til útgerðarmenn fram miljónagávur. | 1 í lóðveldi ; ; : ;, |um allar tær ygávur< tjóðveldis- Allir aðrir stættir høvdu vunnið | úr DE J sína frítíðarlon. ti var tað eitt | menn í åravis hava givið útgerðar- aðalmál hjá javnadarmonnum at | monnum. Eykaavskrivingarnar í mong ár hava eykaavskrivingarreglur verið galdandi. Ár undan ári hava tær verið framlongd-ar. Hetta hendi eisini undir sein- asta landsstyri — og hetta rópar >14. sept.« eina miljóna gávu til stórinntokumenn. Henda lóggáva gevur teimum, |órímiligi at veitt teimum verri sum keypa skip, ymiskar fyrimunir | sømdir enn veittar høvdu verið í sambandi við avskrivningarnar av | ødrum m. a. stórinntókumonnum. fiskiførum ella ødrum. | Hetta var ti eingin miljónagáva Sum ølluim kunnugt kom mikil | ; . g nia. LL. | buriurav til — stérinntøkumenn, ferð í endurnýggjan fiskiflotans | { { ) Í undir seinasta landsstýri, og ser | "ten fyrst og fremst ein gåva til | liga nógvir fiskimenn tóku seg sam |; Í€ir nógvu fiskimenn, ið keyptu an um skipakeyp. Tað vildi verið | sær skip. Belgisku bátarnir Eitt av »avreksverkunum« 14. sept.« skrivar um, bátarnir, sum tað ikki eydnaðist at fáa hendur á. Tað eydnaðist P. M. Dam, verandi løgmanni, at koma í sam- band við belgiumenn, sum vóru il | reiðar at byggja 30 bátar til Før | | eru belgisku tá-| andi | til, at tað ikki eydnaðist at fáa endaligan sáttmála í lag um hesa bygging við teimum neyndu laga oyar, og lán kundi fáast sera laga- ligu treytum. At P. M Dam skal liga. Løgtingid samtykti taka við hesum tilboð. So kom Kongokreppan, sum ætl- eisini at hava er bert orðaskvaldur! | | | | | | | Mikla vegabyggingin >14. sept.« skrivar um hina vegabygging, sum P. M. Dam drap; men eisini her er sannleikin ein heilt annar. Hetta mál hevur sína serligu |fyri einar 70—75 miljónir krónur. søgu. Hesin stórpeningur skuldi útvegast P. M. Dam hevði latið gjøri eina |å ein ella annan hátt. Sum løgmad- vegaætlan, soleiðis at alt okkara ur samráddist P. M. Dam við ríkis | vegasamband kundi fullfíggjast | stjórnina. eftir so stuttum áramálum sum re SA | UÚrslitið av hesum samráðingum 8løriigt | varð 60 miljóna grunnurin, sum Hetta uppskot høvdu tjóðveldis- fyrst og fremst var ætlaður til | menn á ein ella annan hátt fingið útbyggjan av vegasambandinum. fatur i, og teir skundaðu sær at Peningurin varð útvegaður og! leggja teirra egna uppskot, sum eitt úrslit av hesum er bergholið ikki var annað enn avskrift av upp! í Norðoyum. Her kann sostatt skoti P. M. Dams, á tingborðið. | ikki vera talan um dráp av Her var talan um vegabygging einum máli. Lívtryggingin »14. sept.« ger lívstryggingarmálið til eitt av avreksverkum javn- aðarmanna, sum P. M. Dam skal hava jarðlagt. Í tryggingarmålinum er tað eydn uppsko: um yvirtøku av allari ast javnadarflokkinum at vinna trygging. Málið varð samtykt og sigur fyri sínum sjónarmiðum. | TRYGGINGARSAMBANDID I 1935 legði javnaðarflokkurin | FØROYAR varð stovnað. fram uppskot um landsyvirtøku av} . ; ; 4:x | Í dag eigur stovnurin í uppspard allari brunatrygging, men málið varð tá felt. | I 1940 hevur flokkurin frammi | um peningi einar 30 miljónir kr. ið annars var stórpeningur, kann hava verið ein orsøk | latið hesar bátar hvorva, havnaður hjá privatem útlendsk- um tryggingarstovnum. Fólkaflokkurin bardist sum úlvur á skóg ímóti hesum samfelagsmáti, og árið ef.ir bóðu tryggingarmenn og fólkaflokkurin um at fáa málið útsett, men hetta varð av ongum. Seinasta landss'yri lat gera eitt . r uppskot um føroyska livstrygging; a sjógvi men málið var ikki greitt, tá ið r å landi i luftini landsstýrið noyddist leggja frá sær. Málið varð beint í lógarneyndina | har Sigurð Joensen er formaður | í løtuni. Tað er ikki hoyrt eitt | orð aftur frá livstryggingarmål- | Skipafelagið Føroyar greiðir allan fluttning | inum, síðan tjóðveldismenn | B ílegg ið ferðaseðlar | komu í landsstýrið, og tjóðveldis | | maður kosin til formann i neynd | | ini, sum skal viðgera málið. Tí | kann við miklum rætti sigast, at jarðlagí | | tjóðveldismenn = hava | Tif. | málið. Vanlukkutryggingin vanlukkutrygging hevur allar dagar verið eiit av javnadarfokksins, og her er tað veruliga eydnast at betri málum Ein uðs bóta munandi um vidurskiftini, Í hesum máli fær 514. sept.« tað | tíðin minkað úr 3 mánaðum og (til, at P. M. Dam skal hava felt | níður i 3 víkur. Jákup Linden- leitt uppskot um at hækka dag- | skov var formaður í neyndini, peningin og stytta bíðitíðina. sum vidgjørdi málið, og á tingi | Tað, sum hendi í hesum máli, | takkaði tjóðveldismaðurin Hem- | | var, at dagpeningurin var hækk- ming Jespersen Jákupi fyri dygd- | aður úr 6 upp i 22 kr. og bidi- | argott arbeiði. | #F r . Húsalánsgrunnurin | »14. sept.« mælir eisini um førøyskan húsalángrunn, sum P. M. | Dam skal hava felt; men sjálvandi liggur málið heilt ødrvisi fyri. | | | úr hond- lániskipanin kundi skuldi enn er | og nógv greiðast áður Undir hesum landsstýrinum | stovnaður ein húsalánsgrunnur, sum tó lítlan og ongan tydning hevur í dag, tá hann einans kann læna til nøkur få hús. Peningurin í grunn- um, virka. Tað eydnaðist at fáa Østifternes kreditforening at víðka sítt virki |inum er útvegaður á tann hátt, at til Foroyar, farast skuldi undir | teir hava tikið hann úr sosiala | húsalánsgrunn til uppískoytislán, | grunninum. men áður enn hetta verk, sum vildi loyst málið um sethúsbygg- ing, var lokið, fór landsstýrið frá. Nýtt landsstýri varð skipað, | Málið um húsabygging er aldeil- is ikki loyst — ógviliga langt frá, | Undir seinasta landsstýri var lagi | | til brots fyri veruligari loysn av| og tað hevur einans kryplað hesum máli; men slíkt tekur tíð,| málið. Utlendska politivaldið At P. M. Dam skal hava nakað við útlendskt politivald at gjøri er okkum ókunnugt og sjálvandi sama orðaskvaldrið sum alt hitt um avreksverkini. landsstýrinum, sjálvstýrisflokk- | Her verður ætlandi sipað til |tjóðveldismanna i | læknastríðið í Klakksvík, har P. M. |fólkafokkinum og | Dam einki hevdi við nakað politi- |inum, og tað var undir hesum sama | vald at gera. Tað føroyska politiið | stýri, at danskt politi varð sent til varð gjørd danskt tá, men tað var | Klakksvíkar. m. a. av »sjålvstyrispartnaranum« | | Deydarevsingin Pf. Skipafelagið Føroyar 1225 Nu fara... Framhald frá 1. síðu. høv- | og at finna inntøkur at gjalda henda kostnadin við. Men tå |gekk tað sum á sinni, tá id ein ropti kålk og annar stein. Er- lendur vildi taka vegpeningar- inar til at gjalda skúlan við, laðrir vildu hækka tollin fyri at |fåa tær neydugu inntøkur at |gjalda tær miljónirnar, sum |skúlin kostar árliga. Teir samd- ust ikki, og ti er skulin ikki |yvirtikin, og tessvegna hava | sjálvstýrisgarparnir nú slept | buktini og báðum endunum, og |ti trýr eingin ti, sum >Dagblað- ið< nú skrivar um, at teir nú skulu royna at skapa grundar- lag undir sjálvstýri Foroya. Tey, sum áður trúðu slíkum |møsni, sum y>Dagblaðiðk og >14. september føra fram, | kvøda nú oll tað sorgarkvæðið, sum Pól F. nýliga hevur yrkt, og sum endar við hesum orð- um: »Vit fingu sum vátan vott fram maná — hvør sjålvstyrisgarpi við mær, nú sjálvstýrislandsstýrið vón- mikla bert ein kålvskotin burður var«. Ljótari skoðsmál frá sínum |egnu veljarum hava ongir poli- tikkarar fingið. Men teir hava ikki betri uppiborið. J. H. Danbjórg. veruliga bara tað hent „at teir hava forkomið málinum. Seinast koma teir við nýggjum uppskoti um verjuskip, men hetta feldu teir sjálvir. Slík er stødan í hes- um máli í dag — sama máli sum veruliga var loyst, tá tjóðveldis- menn komu í landsstýrið, Herskyldan Føroyingar hava ikki herskyldu: | men foroyingar, sum hava verið Jeydarevsingin er gamalt rumbulmál hjá tjóðveldisílokkinum, | sum gav stór lyfti um at avtaka deyðareysingina undan sein- | asta vali. Hjá tjóðveldinum hevur hetta |um hetta mál, men nú tað stundar einans verið eitt rumbulmál, og |móti vali, eru teir so smátt farnir | | verður hetta best prógvað við at | : : pE sa oe : ProBVAG VID Á (at draga tað fram aftur — ætlandi | Visa á, hvussu lítið og einki teir!', Á , ; 1 téirri von, at teir éina ferð enn hava gjørt við og burtur úr hesum kunnu nýta tað at øsa við í teirra komu í landss.yr- sept. teir >14. máli. sidan ið. Eisini hevur tagt | gartandi valpropagandu. Verjuskipamålid >14. sept.« talar um verjuskipamálið, sum løgtingid samtykti, men | sum P. M. Dam gjørdi til politiskt dangumál. at byggja verju- og vaktarskip. | fara undir byggingina, tá seinasta greitt | landsstýri fór frá. | Urdir hesum landsstýrinum er | Peningamálið var eisini frá tinginum og farið var til verka | Undir seinasta landss:ýri eydn-|at útvega tekningar og kos'nadar- | aðist tað at fáa verjuskipamálið | ætlan. sera væl åvegis. Løgtingid samtykti | Tad var so gott sum greitt at |nidri, eru við hvort kravdir at gera Í hertænastu. laðir, hevur hetta veruliga verið ein | misskiljing. Sjálvandi hevur hetta | verið góður kostur hjá >14. sept.« | og tjóðveldismonnum, ið gjørdu nógv burtur undan asta vali. Síðan teir komu í stýrið hevur tøgn verið um málið. Tað vóru fólkatingsmenninir Jo- han Nielsen og Johan Poulsen, sum fingu greitt málið soleiðis, at føroyingar, ið ikki eru fast búgvandi i Danmark ikki verða kravdir at gera hertænastu. Tá føroyingar hava verið innkall- sein- lands- úr hesum