leygardagur 10. juli 1965síða 4

í einum VOSTOK- råmdarfari ut, 01105 0 í nlarfar + 'metrl maarial av Vost« K- 1 . x slagi sum (20, Titov fóru kring røvini av sama rarin og ið jør« 1 sýnt fram fyri almenningin á samfelags-fíggjarligu = framsýn- ingini i Moskva, veit russiska tidindastovan APN at siga frá. er 7,35 m. til longdar. Hylkid, sum rumdarmadurin situr i, er eitt tekniskt undur- verk verdur sagt. Uttast á hylkinum er eitt tjúkt hitaskjól, sum forðar fyri at rúmdarmaðurin verður brendur upp. tá hann kemur niður aftur í tey tjykru løgini í atmosferini Í hesum hylki eru kanningargluggar a um glasi, sum rúmdarmaður- in kann taka myndir ígjógn- um. Fyri hesar gluggar eru persiennur, sum verja rúmd- armannin ímóti ti sterku sól- strálingini, ið har er. triggir Omanfyri eina optiska in- | stallaiton, ið verður nytt til at leiðbeina = rúmdarfarið = undir hondstýring, eru instrument- brett, sum sýna hita- og vætu- av ilt og kuldioxyd í luftini i rúmdarfarinum og lufttrýstið í farinum o. a. í. globus, rúmdarmaðurin nýtir í staðin fyri landkort. A hesum globusi sær rúmd armaðurin hvonn lut av jørð ini, hann hevur undir sær, og hvar hann skal seta bremsu- motorarnar til. sum VOSTOK-råmdarskip innaru løgini i atmosferini kióldrið ger tað meguligt hjá niður gjognum tey inum at koma óskalað Rúmdarfarið er ógvuliga væl utgjørt við radiotólum. sum kunnu senda og móttaka á 2. stuttbylgjukanalum. KANN VERA Í LUFTINI i 10 SAMDØGUR | VOSTOK-rumdarførini = verða send upp við rakett í fleiri stig- um. Tá rakettin er komin upp (i 7—8 kilometra ferð í sekund- stigi í rakettini og fer so rakett- in frá rúmdarfarinum, og kann |tá rúmdarfarið sveima i rúmd- lini í 10 samdøgur. einum VOSTOK-fari. at koma niður aftur, stýrir Síðsta hond verður løgd á framleiðsluna av Vostok sýndur fram í, er nú fyri fyrstu ferð! Rúmdarfarið vigar 6.17 tons og eldføst- | stig, hartil tól, ið sýna nøgdina | Eisini er ein sjálvvirkandi | ið, steðgar motorurin í síðsta | | | Eftir at hava fingið boð um | á sjógvi á landi í luftini PF. Skipafela Tif. po | IS 9) FYRI FRAM VIDVIKJAN SUM IKKI — HJÁ GR INGURIN LIGA LENDSKA MÁLIÐ SKAL xe , Grønlendingar i SKULASKAP URIN ER EISINI í OKKARA SUM NÚ ER GRØNLEND SKA VERID SAMAN TIL AT HENDA SPURNING, SERSTAKLIGA, HAVA, UM HETTA VERÐUR SKRIV Skipafelagið Føroyar greiðir allan fluttning Bíleggið ferðaseðlar oið Føroyar 1225 2 ÆTTA ALE NES SR OR RKS TO trongum skóm ÍTÍÐINA. HETTA ER ÁSANNAÐ LOGGAVU SKULASKAPI EINI BROYTINGARTID, ALLAN SKULASKAP, LÆTTIR AT LOYSA INLENDINGUM HEVUR SPURN VERIÐ NÓGV FRAMMI, OG LANDSRÁÐIÐ HEVUR NÝ VIÐGERA GRON- DI. Í INNAN ALTÍÐ ERL HVORJA STOÐU AÐ i SEINASTA SKÚLABLAÐNUM: >Tað , sum grølendingar sær sum hægsta mát, er at útvega; børnum teirra somu skúlaútbúgv- | ing, sum børn fáa í Danmark, t. v. s., at eitt realskúlaprógv, sum tikið | verður við ein grønlendskan skúla, | skal hava sama virði, sum eitt slíkt prógv Danmark. Her kom Skulu móðurmálinum i hevur í málspurningurin fyri. børn- | |ini byrja við | skúlanum, ella skulu tey byrja við | | donskum fyrst og læra tað væl,| |ådrenn móðurmálið sleppur upp í | part. Um henda spurning var siør- | ur orðadráttur, men flest allir tókt | just kortini vera samdir um, at | fyrst og fremst mátti verða hugsað um urslitid av skúlagongdini, um | Próvtokuna og tad virdi, hon fekk | — rúmdarmaðurin annaðhvort råmdarskipinum sjálvur ella | setur hann ta sjálvvirkandi styr- | lið í gongd. Aftan á hetta setur hann bremsumotorarnar til. og rúmd arfarið lendir síðani í ollum góðum á ti ásetta staðnum. | Seks ferðir hava teir nýtt VOSTOK-rúmdarfór, og hava rúmdarmaðurin og rúmdarfarið í flestu forum lent hvor sær. Tað fer fram á tann hátt, at rúmdarmaðurin ger seg leysan | |av rúmdarfarinum í 7000 metra | hædd í rúmdarsessinum og fer tá fallskýggið upp av sær sjálv- | um. Hóast oll tey brøgd, sum | |framd eru við hjálp av Vostok- | |rúmdarførum verður sagt, at hetta er avoldað, við tað at teir | |tær tvær seinastu ferðirnar, russar hava verið úti í rúmdini, | |hava nýtt råmdarfør til fleiri | Mans, nevniliga VOSHOD-for- |ini. — Men tilsamans eru seks týdn- | ingarmiklar rúmdarferðir gjørdar við VOSTOK-førum, | og hava rúmdarmenninir, teir 381 tímarnar, teir til samans! | hava verið í vektleysu rúmd- ini, ferðast 10,5 milliónir km. | mun til eitt | grønlendska | meini eg, at tað má ikki danskt realskúla- prógv. Ein av landsráðslimunum, sun lurtað eftr, er Erik Egede, og í orðaskifiinum segði hann hesi fyri tað grønlend- ska málið so hugstoyttu orð: Tað hava fingið ta skeivu fatan, at summir landsráðs- tað grønlendska meina, er, at um eina mest verður eru nógv, sum limir vilja offra málið, Tað, vit |tad grønlendska málið er til hind- urs fyri, at okkara ungu kunna fåa týðandi størv í Grønlandi, so må málið víkja. k Ein annar ikki minni umtóktur | landsráðslimur, Jørgen Olsen, segði nakað líknandi: Ongin man vera í iva um, at eg eri góður við tað kortini forða fyri eini realeksamiu, sum er javn- bjóðis eini danskari. Eg haldi ikki at málið fær deyðamein av tí, Og Peter Heilmann, sum er skúlastjóri málið; men og einaferð var hildin at vera mest sum loysingarmaður í Grønlandi mælti til, at børnini í realskúianun skuldu sleppa at velja ímillun grønlendskt og t. d. franskt. Tað er tað sama sum hjá okkum tann tíð tað var. Tá sluppu vit at velja í millum antin at lesa svenskt ella føroyskt — og tíverri, ein fjøld valdi svenskt tá. Hetta er ein stór- ur sorgarleikur, sum ongin dugir betri at skilja enn vit, tí vit hava júst havt sama stríðið her hjá okk- um, og stríðið hjá grønlendingum er upp aftur tyngri at stríða enn ólíkt øllum øðrum, at onki mål í verð- okkara, tí mál teirra er so |ini er líkt tí. Teir ugga seg við, at málið kort ini man fara at liva, og ongantíð betur, um so verður, men vatt man tí fara at liggja undir føti, tá ið tað ikki fer at vera tikið upp á tunguna í realskúlanum, og í barnaskúlanum fara tey ikki at læra tað, fyrr enn í triðja flokki.« GRUNDLEGGJANDI