mikudagur 21. juli 1965síða 2

Nr. 56 SOSIALURIN Heimsins longsta berghol: 11,6 km Hr tóku i vígsluni av ti nýggja vegnum, sum italiumenn og fransar hava verið felags um at/leiðis at um eitthvørt var | verið áfatt er ikki neyðugt at Seinasta friggjadag gjørt. A orsæústáðhurnar lut- | umframt 80 cm breiða gongu- breyt. Fyri hvørjar 300 metrar eru smáar holur í fjallið, so- skuldi ein tann størsti náttúrligi mein [bilen stendur á akbreytini og Europa sigraður, vigdu heimsins bogin í teir tå í Europa, tað 4810 metra høga Res berghol, gjøgnum hægsta fjallið | (forðar ferðsluni. Fyri hverjar 100 m. eru telefonir til tey sum eru til gongu. Munnin á bergholinum italiu | Mount Blanc. | medni, har alt tolleftirlit fer Bergholið vil føra við sær,|fram, bæði italienskt og franskt at teinurin millum París og| jer á 1381 metra hædd. Almenn Rom verður styttur við 219 | gjøgnumkoyring fer helst ikki km, at sambandid millum Italia |at fara fram fyrr enn hesin mån og Sveits verður nógv betri og |aðurin fer at halla, myndugleik- at koma til | tí at lættari verður vetraleikirnir i Aosta dalinum. SARAGAT forseti Saragat tann fyrsti koyrdi gjøgnum bergholid frå var sum Italiu. Tær kavakløddu verða ikki meira tann hóttandi meinbogin. sum tær hava verið síðani Hannibal fór tvørtur um tær í árinum 218 f. Kr. Tað 11.6 km langa berghol- ið frá Italiu til Fraklands gjøgn um Mont Blanc. hevur staðið í gerð í 614 ár. Italia og Frak- land hava býtt útreiðslurnar sína millum sum fyri hvønn verða 224 milliónur kr. t S. eitt samlad tal uppå 448 milj. kr. hevur arbeiðið kostað. Um- framt tær 224 milj. hevur ar- beiði kostað italiumonnum mannalív Bæði italienski forsetin seppe Saragat og franski forset- Alpurnar F| ferð verður 70 | (verða drignar av ti årligu 8| Giu- | in Charles de Gaulle vóru hjå- | staddir tá bergholið varð vígt. Sagt verður at hetta møguliga kemur at skapa møguleikar fyri samráðingum innan fyri felags- marknaðin. 4 AKBREYTIR OG GONGU- BREYT VIÐ TELEFONUM Bergholið, sum bindir itali- enska býin Entreves við frans- ka býin Chamonix, er heimsins longsta berghol, við tað at hetta er uppaftur longri enn ja- panska bergholið millum oyggj- arnar Honshu og Kyushu, sum til seinasta fríggjadag var heims ins longsta, við sínum 8 kilo- metrum. Av gllum teimum berghol- um sum ætlanin er at byggja, verður tað sum verða skal und- ir Ermasundi longri. Vegurin sum gongur gjøgn- um bergholið hevur 4 akbreytir | ávarðingar {| annaðhvort 8 |ov skjótt. | iskt | bilar verða lat ventilarnir 8 fyri 6 | sum kemur frá bilunum. ein Í skulu fyrst luft- arnir royna italienska | viðurskiftini í bergholinum. | Minsta ferð í bergholinum er (50 km. um tíman, mest loyvda km t. Eitt radar- |tól fylgir við hvussu skjótt bil- larnir koyra, sendur eitt tekin til teir koyra ov seint ella og tól tendrar nøkur reyð ivardingar-ljøs um ov samantrunkaðir og ikki kunnu beina | tí eitrandi útblástrinum | Fyri at nýta bergholið skall teimum fyrstu mánaðu- | gjalda: Fyri motorsyklur 7,70 kr. millum 22 55 Kkr fyri bilar. alt eftir støddini, upp til 210 kr. fyri stórar last- bilar. num og og hvørt år umleið roknað við, at ferðastreymurin 60.000 motorsyklur, 450.000 bilar, 42.000 bussar og 48.000 lastbilar. Árliga inntøkan er mett til 30 milj. hetta tal verður býtt millum Frak- land og Italia. Hildið verður at | tá tær árligu útreiðslurnar| inn- liðugt | Teir verður og SO tøkuni verður bergholid at gjalda innanfyri 70 år. | NAPOLEON HEYÐI EISINI ÆTLANIR VID BERGHOLI Mont leina líka anin at | masundi. ætl- Er- svgu gongd sum undir de GAULLE de Gaulle var eisini við til há- tíðarhaldið seinasta fríggjadag, stórt tal av trygdarpolitistum ans- aðu eftir honum. Napoleon hugsaði gjølla um hetta sum nú er veruleiki, eftir at sveisiski nátúrgranskarin Horace Benedict de Saussure í 1787 hevði latið eitt orð falla ið. Eitt annað elektron- | nógvir | Blanc bergholið hevur! langa gera um hetta fyri honum. Harum- |framt er ein rúgva av uppskot- um, bæði frå feløgum og ein- staklingum í Sveits og Frak- landi, giógnum seinastu hålvt- annaðhundrað árini, til skjals, — um eitt vega- og jarnbreyta berghol gjøgnum Mont Blance. Men nakað verunligt kom íkki burtur úr hesum fyrr enn aftan á seinra heimsbardaga, tá teir báðir fyrrverandi fíggindarnir, Italia og Frakland funnu sam- an og fóru undir hetta dygdar- tiltak. Ein 6 íitaliensk-fransk-sveikisk kanningarnevnd varð sett í 1949. 4 ár seinri undirskrivaðu |Italia og Frakland eina sam- 'tykt at gera bergholid, sum var staðfest av Italiensku |í 1954 og av fronsku |i 1957. Tað | fóru teir tann 8. fronsku stjórnini | byggiarbeiðið á italskari 1955 og frá tí tann 30. mai. veruliga undir jan. | sama ár | MEINBOGAR Á LEIÐINI Sera trupult gekst við bygg: | | ingini av ti 5800 metra longu | |italsku helvtini. Grót rapaði og | vatn trongdi seg inn frå teim- | kavafonnunum oman sum arbeiddu. støru til teir jum | Ítaliumenninir vóru | komnir longri inn enn nakrar | fáar metrar tá teir rendu á eina keldu, so vatnið floymdi yvir alt. sum teir høvdu grivið. Ein heilan mánað tå var ikki arbeitt. áðrenn tað eydnaðist teimum at pumpa vatnið burt- | ur. | Seinri var aftur eitt omanlop | |sum fór illa við meginpartinum | jav bori-amboðunum, og sum (seinkaði = arbeiðinum enn 3 | mánaðar. Eitt ár eftir at teir | |høvdu sett hol á aftur — vatnfléd, sum seinkaði arbeiðinum munandi. Fimm ar- beidsmenn á italsku síðuni doyðu tá teir boraðu. men eis- ini uttan fyri bergholið kravdi deyðin sitt. 5. apríl lupu skalv- ar oman av Mont Blanc sum drupu 3 arbeiðsmenn. særdu 30., og jardløgdu 10 hús beint uttanfyri bergholsmunnan. fjallid, var TÅ ITALIU-MENN OG FRANS- AR HITTUST i BERGHOLINUM 14. aug. 1962 hittust italiu- menn og fransar i bergholinum. Frøin var 6før — Italia og Frakland høvdu fingið sam- band 5800 m. inni i Mont Blanc. Tad fyrsta sum kom gjøgn- um bergholid, tå arbeidsfelag- arnir hittust, var vin. Italsku og fronsku bergholsarbeiðs- menninir høvdu dagin fyri teir sóu hvønn annan skift vín sín- ámillum gjøgnum eitt rør, sum sat gjøgnum tann seinasta klett in sum stóð eftir áðrenn teir dagin eftir sprongdu hendan burtur. Tey 3 árini, sum ligin eru síðani = bergholið var liðugt sprongt, var nýtt til vegagerð 0. a. Tað einasta sum enn ikki er gjørt, er ein góður motorvegur stjórnini | síðu | ikki | seg | (Framhald frá seinasta blað) rigsminister Halvard Lange, der begge havde været fanger í kon centrationslejren = Sachsenhau- sen. — Det viste sig, at de kendte en af mine gode tyske kamme- rater, som blev fanget i Køben- | havn i 1940 og ført til Sachsen- hausen, fortæller Karl Raloff om dette møde. Robert Blum hed denne tysker, og han var en slags blokleder på et værk- sted. Både Gerhardsen og Lan- ge fortalte mig, at han var et fremragende — menneske, som | ved enhver lejlighed dækkede |over nordmænd, der under en Han havde i lejren et lille skju- i lested til dem. ÅRENE SOM TYSK | PRESSEATTACHE Og efter korrespondent | virksomheden blev Be forbunds republikkens presseatache í | Danmark? | — Ja. det blev jeg den 2.| |januar 1952. Í Januar 1951 op- | rettedes der et vesttysk ge »neral- | konsulat i København ved gen- | oprettelsen af de diplomatiske | forbindelser, og allerede 27. januar samme år fik Vesttysk- land sin ambasade i Køben- havn. Det var den |jambassadør i København, |deke. og chefen for handelsaf- delingen, Duchwitz, som spurg- te mig. om jeg kune tænke mig | - at blive presseattaché, fortæller Raloff. | De begrundede henvendelsen | |med mit kendskab til danske | forhold den omstændighed, | at og skriver dansk, | samt personlige og taler mine (dog i tvivl om. |bundskansler = Adenauer ville |udnævne en socialdemokrat og |emigrant til tysk diplomat. Det | viste sig, at min tvivl var ube- grundet, fordi man i Bonn ræ- | sonnerede som så: »Vi kan ikke sammensætte det nye diploma- tiske korps ensidigt«. Og sá |kom jeg i tjeneste. — Arbejdet har vel givet an- ledning til menge bryderier? — Åh ja, svarer Raloff, men mit arbejde blev også vældig lettet ved, at den danske presse har vist mig en meget stor til- lid. Jeg er glad for i dag at kunne sige, at jeg regner ikke så helt få af de danske redak- tører og journalister til mine gode venner, og det har været mig en stor fornøjelse at kunne invitere nogle af dem på rejser til Tyskland og vise dem, hvor- dan den nye stat rejste sig af de frygtelige ruiner af Hitlers tredje rige — arven after nazis- men. Der er opbygget et nyt retssamfund pá demokratisk grundlag. HVAD SKAL VI HAD MELLEM FOLKENE? — Men det har vel ikke kun- net undgås som presseattaché år Italiumunnanum, meginpart- urin av ti vegi sum har er, er ikki serliga góður, men hetta verður bøtt um áðrenn langt um líður. eller anden form var i livsfare. | Hitler kom til. Hvor længe skal | tyskerne, 21. juli 1965 Flýddi undan Hitler — diplomatur i Danmark at bemærke udfaldene mod Vesttyskland i dansk offentlig- hed? — Jeg ved, at der er en vis mistillid over for det nye Tyskland, siger Karl Raloff, og jeg ægrer mig tidt, når jeg læser — særlig i visse læserbreve og visse aviser — om de »forban- dede tyskere«, hvori der sås et tyskerhad uden lige. Jeg tænker ofte på, hvor længe det skal vare ved. Det er nu over 30 år siden, Hitler tog magten, og der er vokset en helt ny generation frem. Mere end halvdelen af de nuværende tyskere var enten meget små børn eller ufødte, da de belastes for fædrenes forsyn- delser? — Jeg mener, fortsætter Karl Raloff, at tidspunktet må være kommet, hvor man kan komme væk fra denne generalisering: »sådan er svenskerne, sådan er sådan er danskerne«. | For »sådan« er de netop ikke! |Man gør netop som Hitler gjor- de, når han sagde: »Sådan er |jøderne!« Derfor lod han dem daværende | i Nøl- | | get, | gerning forbin- | | delser. Jeg var interesseret, men | fart - hvorvidt for juden at skele til fortidens for- ( - | . | syndelser, siger Karl Raloff. | i | | | | | udrydde. Det er farligt, dette at generalisere hele folkeslag. For det er en arv efter nazister- ne, og den må vi gøre alt for at udrydde. Nu vokser der en helt ny generation op, som er mindre nationalistisk end andre, en ny tysk generation, som er meget åben og stærkt europæisk præ- som gennem handling og afskaffer den snævre nationalisme for at være med til lat skabe en større og åben ver- |den. Jeg synes, tiden er inde til, jat man nu rækker hinanden hånden over landegrænserne Som tysk pressemand, tysk rigsdagsmand før 1933, som politisk flygtning i Danmark og | Sverige, som taler og som pres- seattaché har Raloff bekæmpet alle former for diktatur og talt for fredeligt og venskabeligt samarbejde mellem nationerne. Derfor er hans slutbemærknin- ger særdeles — karakteristiske netop for denne tysker. ONGATID SUNNUDAG Heitt er á fólki á ti lítlu oynni Isle of Sky vestanfyri Skotland um ikki at gjlada skatt, sum eitt lið í stríðnum lyri at forða ein- um ætláðum fergusambandi til oynna sunnudagar. + Teir 7500 íbúgvararnir á oynni hoyra til eina hina strangastu protestantisku kirkj una og bera ótta fyri, at sunnudagsfriðurin verður brot- in, um fergusambandið kemur í lag. 6. juni mátti politiið flyta fjúrtan fólk, sum høvdu lagt seg á fergubreytina fyri at forða ferðafólkinum at koma á land. Sunnudagar verða allar klokk- ur steðgaðar, og eingin matur verður gjørdur — so heilag eru tey har. + >: 4532 2 2 4 3 4 SN 5 «er