leygardagur 7. august 1965síða 4

SOSIALURIN Nr, 61 VALTØL ein reinur Vinnuflokkurin kapitalistaflokkur var uttanum pen- ingamenninar og peningavaldið, fyrst og fremst Sjóvinnubankan. Høvudsmenn flokksins vóru Thorstein Petersen bankastjóri og stórvinnulívsmaðurin Chr. Holm Jacobsen. Flokkurin fekk ongan valdømis- valdan mann men tveir eykavaldar, ein i Havn og ein vesturi i Vág- um. Hann fekk litla undirtøku i fólkinum. Flokkurin stillar ongatíð upp-| ár atkv 1936 642 SKÚLIN Yvirtokumálið Fyrstu ferð, tað veruliga hevur verið talan um yvirtoku av skúl- anum, var aftaná at heimastý Sambært heimastýrislógina varð skúlin gjørdur til eitt A-mál, t. s., at løgtingid kundi yvirtaka skúl- an sum sermál, nær tað vildi uttan samráðingar við donsku ríkis stjórnina. V. Tá tær fyrstu yvirtøkurnar skuldi segði ein meiriluti í hevði yvirtøkurnar fara fram, nevndini, sum til viðgerðar (P. M. Dam, L Za- chariasen, A. Samuelsen og Kr. Djurhuus) m. a.: >Til landsstýrisins verða beind: Skúlamál, harundir hoyrir bæði fólkaskúlin, próvskúlar og skeið, umhugsan læraraskúlin, fólkaháskúlar, eftir skúlar, ungdóms- og fakskúlar, sum handilsskúlar, tekniskir skúlar, navigatiónsskúlar o. s. fr.« | minniluti í nevndini (Richard Long, Poul Petersen og Th. Peter- sen) hava m. a. hetta uppskot: Ein »Løgtingid samtykkir har at leggja undir heimastyrid: | 6. Læraraskúlin, 7. Fólkaháskúlin 8. Tekniskar skúlar, 9) naviga- tónsskúlar og 10. Hini undir | skúlamál nevndu økir.« Sosialurin. Tá ið umsetingargjaldið varð sett av seinasta landsstyri, varð skatta markið lítil logtingsskatt Hvussu stór var henda broyting? — Tá hetta landsstýrið hækkaði | umsetingargjaldið frá 4 til 5 pst., hendi nøkur broyting tå? Spurin. SVAR: Tá umsetingargjaldið varð ásett av seinasta landsstýri, hendi | tað, at lágmarkið fyri løgtingsskatti | varð broytt frá 2000 kr. og upp í | 4000 kr. Undir hesum landsstýr- inum er sum longu nevnt umset- ingargjaldið hækkað við 25 pst., men eingin broyting varð av hesi orsøk gjørd í skattamarkinum. 7. AUGUST 1945 VI. Vinnuflokkurin VINNUFLOKKURIN MENN VALD: VAR EISINI EINASTU STILLAÐI UPP aftrat | broytt. | 38. ÁRG | | FEKK Á FYRSTA SINNI AR Á TING Í 1936,0G HETTA FERÐ FLOKKURIN |aftur, tí undan valinum i 1940 ge- |ra teir samgongu við Jóannes Pat- ursson, sum er farin úr sjálvstýris- | flokkinum og stovna fólkaflokkin, Ísum tekur seg val fram við hetta valið. Flokkurin royndi seg á einum sinni til fólkatingsval, men einki | bar til hann fekk bert fáar hundrað atkveður. Vit skulu her endurtaka valtøl- |ini hjá flokkinum, ta eini ferð hann stillaði upp: pst. tingm. 8,2 | HVUSSU HEVUR VERIÐ VORÐ IÐ VIÐ YVIRTOKUNI AV SKÚLANUM? rislógin var komin í gildi. (uppskot um yvirtøku av skúlaskap- | inum. Landsstýrið gjórdi einki uppskot | um eina fullfiggjada yvirtøku, og | | uppskotið frá minnilutanum fall. | | (Leggið til merkis, hvat fólka- | | flokkurin sigur og ger nú, og | samanberið tað við umrøddu | | | stóðu). — oe virdi uppå 428 miljønir kr. Hetta er i mun til 1963 ein vøkst | | ur uppá 22 milj. kg og 75 milj. kr. | |Í teimum fyrstu fýra mánaðunum | | 1965 var vøksturin í mun til 1964 | |36 milj. kg. og 30 milj. kr. | Utflutningurin av fiski og + fiskavørum var í 1964 teið | + 375.000 tons fyri umleið 726 | milj. kr. Hetta er í mun til | 1963 ein vøkstur uppå 15.000 | og 96 milj. kr. Tað er | framvegis — Vesturtyskland, id | keypir mesta fiskin — fyri 196 | milj, kr. Sidan koma Bretland, Svøriki og Italia. Utflutningurin til EFTA-londini | Var í fjór 273 milj. kr. móti 225 | * tons Hetta er fyrsta umrøda og fyrsta | í fjør. | | Í * má tað hava verið lítil mein- | Í | ting í øllum sjálvstýris-, full- * | veldis-, kvettingar- og loysing- | arreypinum, tá allir landsins | sokallaðu | »sjålvstyrisflokkar« fylkjast i eitt landsstyri, hvørs høvudsendamål er at fremja meira sjålvstyri og so at leggja | | "frå sær á hálvari leið og ikki | + hava framt eitt einasta sjálv-| * styrismål fram um aðrar, ið) * | | | | áður hava rátt fyri borgum. |AT á hvørjum åri doyggja umleid Danska sjóvinnan Í 1964 fiskaðu danir 856 milj. kg, sum hevði eitt fyrstu handar | | skapað til hvønn annan; men id | PRÍSTALIÐ | Eitt fjørdingsår 1959 hækkaði prístalið við 9 stigum. Hetta fjórð- ingsárið í ár undir tjóðve!dis- er prístalið hækkað við | ferð tegir >14. | blaðið | stýrinum 13 stigum. sept.«, men i Hesi 1959 skrivadi m a: »Ein avleidingin verður tå tann, at allar almennar lønir fara upp. Hesar lønarhækkingar skulu so skattagjaldararnir = gjalda, har i millum teir, id als einga pristals- hækking fáa.< ØVeitst tú AT heilt fram til umleið ár 1800 noktaðu bøndurnir í USA at brúka jarnplogv at pløga við teir hildu fast um, at jarnið forgiftaði jørdina. 1300 skulabørn í Vesturtýsklandi ferðsluvanlukkum. orsakað av | AT Montreal í Kanada er tann | . , . - . . 1 næststørsti býurin í heiminum, har fólkið talar franskt mál; teir flestu av teimum 1,6 milj. ibugv | unum tala franskt. AT fólk veruliga kunnu doyggja av látri. Læknarnir vita um fleiri | tilfelli, har fólk hava fingið krampalátur og eru deyð. Hin- | vegin vita teir eisini um fólk, | sum hava verið »sjuk« av látri | i dagavis, men kortini ongan | skada fingid. | AT býirnir New York og Chicago tilsamans hava nógv fleiri tele- fonir enn øll lond Asiu til- | samans. AT tá astronomarnir skulu rokna út temperaturin á stjørnunum í himmalrúmdini, leggja ser- | ligan dent á litin. Bláligar stjórn | ur vanliga heitari enn tær | reydligu. | i teir | eru Í | milj. kr. i 1963. Til »tey seks< var útflutt fyri 311 milj. kr. i fjør móti 268 milj. kr, i 1963. Krossorð I | YVIR: 1) patriarkur 6) mannsnavn 7) få tær! 8) tveir eins 10) matur | 12) oyggj 14) tíðindastova | 16) nevndist 19) oyðing. | svensk 17) skip NIÐUR: 1) land 2) friður 3) megi 4) draga 5) smæsta 8) tal 13) aftur undir 15) vøkstrar 18) eins stavir. Tað kann vera, at tey eru | hvussu er hon er skapað nógv fyrr | enn hann. |liga meint, máttu bera til enda- Skipafelagið Føroyar greiðir allan fluttning á sjógvi á landi í luftini Bíleggið ferðaseðlar Pf. Skipafelagið Føroyar Tlf. 1225 FÆRØSK MARGARINE Vita No | VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT FINT PRODUKT Stór orð, tå id Erlendur Pa- tursson varpadi ut fyri almenn- | inginum mið og mål landsstyr- isins. Ikki minni stór orð nýtti Håkun Djurhuus í fyrstu løg-| mannsrødu síni. Orð. id gingu tætt at loysing. | Orð, ið, um tey vóru alvar- liga loysing. | Men hvat er vorðið burtur | úr hesum orðum? | Púrt einki! Avdúkað er so, at maður stóð ikki aftanfyri loysingar- orðini og minni heilur flokkur. Hví so ússaligt úrslit? Málgagnini — landsstýrisflokk- anna >Dagblaðið< og >14. sept« | SANGUR. er fyrsta | regla av einum kendum sangi, men vit hava pettað hana sundur. Setið | Niðanfyri rætt saman og gitið, hver songurin er! TEIN - SEY - GÓ - GVEI . DAM E - DAN - ANN. | * * * Síðan fara vit at vita, um ti | kunnu dagfesta hesar messur og dagar rætt: 1) allahalgunnadagur 2) krossmessa 23. desemb. | 2. februar 3. mai 1. november 3) kyndilsmessa 4) tollaksmessudagur TAÐ ER VERULEIKI AT ftjóðveldismenn ú tingi ikki | bara vóru ímóti at veita fiski- | monnum 1500 krónur í minstu- lón um mánaðin, men at teir eis- ini vóru ímóti at veita fiskimonn um eina munandi stórri prísvið- bót. siga frá teirri sonnu grundini til vesældømid í landsstýrisins politikki. Tey hava avdúkað landsstýr- ið at vera eitt klandursreiður, hvar ið rópað varð »kålk, tá ið talað er um stæ:1K. Hákun Durhuus, løgmaður. hevur sama dómin í sínari van- måttaravsannan landsstýrisins | politikki viðvíkjandi. Klandursstýrið er ringt lands- stýri. Tað má buríur! Heita er krav allramanna her á landi í dag. Tað må turtur nú beinaveg- (in, um landi og fólki okkara | skal verða lív lagað. — Tað eru tvinnu sløg av konu fólki: tær, sum vita alt um barnauppaling, og so tær, sum sjálvar eiga born! * * » Sonurin: Pápi, vit høvdu ein ræðuliga ringan stíl fyri í skúlanum í dag. Pápin: Ná, hvussu tá, góði? Sonurin: Jú, vit skuldu skriva um hvussu foreldur okkara fyrstu ferð hittu hvønn annan. Pápin: Ná, og hvat skrivaði tú? Sonurin: Jú, eg skrivaði, at tú og mamma hittu hvort annað á einum túri uppi á fjallinum. Påpin: Rætt er tað, góði. — Og hvussu kallaði tú so stílin? Sonurin: »Fjallanna offur«, * * * Menniskju hata bara tey, ið neynd verða girug, tí frå teim- um er einki at vinna.