mikudagur 8. september 1965síða 4

SOSIALURIN Nr, 70 8. SEPTEMBER 1945 38 ARG AVSKRIVING HERFYRI SETTI »14, SEPT.« UPP SYNDARE- GISTAR P. M. RI ORÐ, MEN REGLURNAR EYKAAVSKRIVINGIN Eitt av teimum 16 punktunum í »syndaregistari« P, M. Dams var at hann hevði givið stórmonnum, reiðarunum 1 milj, kr. til gåvus við at framleingja lógina um!) skattafríar eykaavskrivingar. | Rætt er tað, at henda lóg var framlongd, meðan P. M. Dam sat sum løgmaður, men tá ið tjóð- veldismenn vóru so hart ímóti hesi beistagerð, mátti tað verið eitt av! A ——iiitWiW—"—"i8iiii2 vr Viðmerkingara LIBERALISMA | Tað eru teir flokkar, ið rópa seg | liberalistiskar og sum seta hitt) privata initiativið ógvuliga hogt | Hitt fría initiativið skal hava fríar ræsur og gera sum tað vil í øko- nomiska lívinum. | Men henda liberalisma ber il skjøldri sínum sum danir siga »al- les kamp mod alle«, ein harðrend | egoistisk menniskjauppfatan, sum - og tað hevur tíðin prógvað — allastaðni hevur víst so ódugulig | sum økonomiskt-politiskt stødi il einum nútímans samfelagið. | Upp ímóti hesum standa tær| sosialistisku hugsjónirnar, sum seta solidaritet, samhald og felagsskap manna millum fremst, tí júst hetta | samhald og hesin felagsskapur, ið sjálvandi eigur at rakka langt út um bara sjálva arbeidarafjøldina, er eitt nógv tryggari og haldbarari grundstødi undir samfelagnum enn nøkur ella bara nakrar greinar av liberalismuni, ið veruliga einki gott hevur havt í kjalarvatni sínum | — mannaættini til frama. røv, til gosialin BD SÁPUBLOÐRUR Tað var onkur, ið helt fyri, at orð løgmanns ikki eru at meta annarleidis enn såpublødrur. Eg fari at geva honum viðhald í hesum, ti kann ein løgmadur ein dag standa á tingi og siga fólki frá, at samgongan er sprongd, tí hon) HAVA ÁÐUR VÍST HESUM AFTUR ORÐ FY EINA AV »SYNDUNUM« — AVSKRIVINGAR | virðing móti tjóðini. DAMS SUM LØGMAÐUR. VIT SKÚLU Tó TRÍVA í AFTUR høvudsmålum tjóðveldismanna, nú teir komu til ræðið at avtikið hesa lóg; men so var ikki — tvørtur- ímóti. Tá málið kom fyri á tingi — sett fram av teirra egna lands- stýri, greiddu allir tjóðveldis- menn atkvødu fyri at framleingja lógina í 2 ár. Sostatt var fyrsta bragd tjóðveldismanna í tí aftur- lappaða landsstýrinum at veita reiðarunum eina — miljónagávu! ongan meiraluta hevur aftanfyri seg, og so stokkuta tíð aftaná aftur seta seg tryggan í løgmannssessin, Ikki løgi um hesin maður og teir. ið hann styðja, hava gjørt seg til láturs yvir fyri Foroya fólki og óivað Føroyar til láturs yvir fyri útheiminum. Tó hetta orðloysi og hesi sápu- bløðrur eru kanska ikki hetta versta; tí verst av øllum má tað kennast Foroya fólki — sum skal gjalda gildið — at hetta ómegdar- stýrið skal halda fram í meira enn eitt ár aftrat. Sjálvir hava teir sagt, hvussu lítið teir hava avrikað og hví. Hetta eru blok í eyguni á Før- oya fólki fyri ikki at siga van- SABOTAGUFLOKKURIN Aftaná 29. blaðið upp apríl gjørdi Dag- við tjóðveldisflokkin, sum hevði saboterað flest oll mål hjá løgmanni á tingi. Serstakliga fær Sigurð Joensen, sum nevndar- formaður skoluna. M. a. sigur blaðið: »Eitt annað mál hjá løgmanni | var um limaskapur Føroya i 7- landasamgonguni. Tjóðveldis- hava havt formannskapin í marknadarnevndini, og haðani er einki komið, síðan landsstýrið varð stovnað. Tað, sum sagt er um løgmann, kann eisini verða sagt um Niels Winther Poulsen, og tey mål, ið hann hevur lagt fram...“ Svenski landbúnaðurin >Danmarkar besti landbunadarrådharri« rópa svenskir bøndur hin | svenska landbúnaðarráðharran, tí hann mælir til at leggja nidur| nógvar svenskar bóndagarðar og keypa landbúnaðarvørur úr Dan- mark Sviar hava verjutoll mótvegis út-| * Mong lítil svensk landbrúk lendskum bunadarvørum; men hetta| * verða einans hildin uppi i ger, at svenskir bøndur taka okur-| * kraft av hesum yvirprísi. Tad prísir fyri teirra vørur, soleiðis at; * eru forbrúkararnir, sum sostatt svensku forbrúkararnir mugu gjalda| * bera ein part av brúkunum fyri 1500 milj. kr. um árið í yvirprísi * dýran pening — brúk, id ann- fyri svenskt framleiddar búnaðar-| * ars ongar livsmøgulcikar eiga. vorur. ; * Rådharrin sigur ti: lat okkum Hetta meinar svenski land- * taka hesi smábrúkini av og búnaðarráðharrin er skilaleyst, og * opna fyri donskum landbún- sum javnaðarmaður er hann fyrst| * adarvørum, ið verður at gera og fremst valdur at verja áhugamál | + tað nógv dýrari hjá svenska forbrúkaranna. | *fólkinum at liva. Bjarni Holm, Ludvig Petersen, Sjúrður Poulsen og Eyðun Samuel- sen gjørt roknibók til 1. skúlaár eftir tí norsku, Cappelens regne- NÝGGJ FØROYSK ROKNIBOK Tað eru mong ár farin, síðan hin fyrsta føroyska roknibókin sá dagsins ljós; men ikki vann hon rættuliga fram innan skúlagátt. Nú hava Hentzer Ellingsgaard, verk, og hesir ætla at halda fram, hagar til roknibøkur eru á føroy- skum til øll skúlaárini. Hetta er roknibók í nútímans sniði, og ikki minst hitt frálíka myndartilfarið verður at gera rokn- ingina lættari fatuliga hjá børnu- num, | Prentingararbeiðið er gjørt á Dimmalætting, og prentmyndirnar á Grafia. Tíverri er bókin rættuliga dýr at keypa: 10 kr., men ivaleyst einki ov dýr, tá ein metir um kostnaðin av at gera slíkar nútíðarkendar og livandi skúlabekur. Yvir: 1) land 6) venja 7) heimsfe- ag 9) 1005 10) smákykt 12) nokt- an 14) tíðarskeið 16) svensk tíð- indastova 17) møsn 19) geva eftir. Niður: 1) land 2) kann 3) træ 4) heiti 5) skrivi 8) persónsfornayn 11) gentunavn 13) få tær 15) korn 18) stykkjamål. HVØR ER HANN? Umborð á skipinum komu vit fram við einari hurð, har tað stóð: MANI KRISTIANSEN. Um tú setur bókstavarnar annar- leiðis saman, fært tú at vita, hvor - hvat starv hesin maðurin hevði. *= * * SAMA ORÐ BÁÐAR VEGIR: Tú skalt finna orð, ið svarað til lyklarordini, t. v. s. somu orð yvir og niður: 1. gentunavn LP gudur stórmenni w livir TINGMANNALØNIRNAR yMáti viða eitur oddagrein í Dimmalætting, sum viðgerð ting- mannalønirnar. Blaðið skrivar m.a.: »Fråsæd ta vikuna, løgtingid er inni um ólavsekuna ( hesa ferð kom at vera eitt sindur longur!), so situr tingid vanliga inni frá onkuntíð fyrst í februar mánað og fram í apríl, latið okkum siga, stívar 3 mánaðir tilsamans. Fyri hesar 3 mánaðar er lónin sostatt um árið ávikavist kr. kr. 19.875,96 (tingmenn av bygd) kr. 16.396,- (tingmenn búsitandi í Havn) fyri hvønn legtingsmann. Sita so nakrir í millumtinga- nevndum eisini, fáa teir eyka- samsýning fyri ferðir og fundir.« ØVeitst Tu AT í dag verður USA van- liga rópt fyri »land miljó- nerannna«, men at tað ikki altíð hevur verið soleiðis, Áður enn amerikanska borg- arakríggið byrjaði vóru bara tveir = miljónerar í USA, navnliga John Jacob Astor og Cornelius Vanderbitt. AT eldgosið Kilauea á Hawaii er hitt størsta í heiminum. Gos- holið er ikki minni enn 2,5 km breitt og 20 m djúpt. bara í USA roknar ein við at tað eru 60 miljónir fototól á privatum hondum, og at tað verða tikin 2.200.000.000 myndir við hesum tólum í eitt ár. Samlaði kostnaðurin av hesum er mettur til 1900 milj- AT í luftini AT fyrsta fotomyndin í heiminum | varð tikin av franska vísinda- manninum Joseph Nicephore Niepce í árinum 1826, og at tað tók honum 8 tímar at framkalla myndina, sum íkki wísti annað enn høkuna á hon- um sjálvum. " lithium er eitt silvurhvitt me- tal, sum varð funnið av svensk aranum J. A, Arfvedson og er| hitt lættasta av ollum metallum — Um fólk høvdu vunnið minni pening, høvdu tey kanska havt ráð at goldið skatt. * * z Mamma, hevur arbeiðskonan hjá okkum gjørt nakað galið? Dagene 12. og 13. september blir viktige datoer for det norske folket. Norges veg de siste 20 ár har vært en jevn og sikker veg i vekst og velstand. Det norske — Arbeiderpartiet | med sine brede medlemsskarer og har stått som en solid og trygg garantist for landets rivende utvikling. I år gjelder det mer enn noen gang i denne tida at Arbeiderpartiet fortsatt blir i besittelse av regjeringsmakta. De borgerlige partier er utmant til å si fra om folkepensjonen skal gjennomføres fra 1. jan- uar 1967. De har lovet det, men efter mye famling og nøl- ing. For de kristne, personlig kristne i partiet har det vært noe av en prøvelse at høre at vårt parti er ikke særlig innstilt mot religio- nen. Det er blitt sagt at kristendoms timene skal reduseres i skolene. Det har vært utlagt underskrifts- lister på protester til kirkeministe- ren lenge før valget. I midlertid har mange av våre folk satt tinge- ne på plass slik så denne valgag- de ónir dollars. nen falt pladask til marka. Det NORSKI MEDARBEIDARI OKKARA, SKRIVAR NAKRAR HUGLEIDINGAR UPP UNDIR STOR- TINGSVALIÐ NORSKA, SUM VERÐUR SUNNUDAGIN 12. OG MÁNADAGIN 13. SEPTEMBER. hundretusener av stemmer | Skipafelagið Føroyar greiðir allan fluttning Bíleggið ferðaseðlar Pí. Skipafelagið Føroyar Tlf. 1225 — Hví spyrt tú um tað? - Tí pápi klamsar hana á rump- una hvønn dag. * * Sonur mín veit, hvat hann vil lesa til. Í longsta lagi til kl. 4. * * * * Automatin. Pætur var komin til Havnar. Kom framat eini sjoku- látuautomat. Tveitti í og fekk eina plátu. Soleiðis helt hann áfram, hagar til hann hevði 15 plåtur. Hvat ólukkan gera tygum, spyr ein. ið kemur framvið, hatta verð- ur tygum dýrt, Hví? Síggja tygum ikki, at eg vinni hvørja einastu ferð! TAÐ ER VERULEIKI nevndarformadur, AT sami sum Dagblaðið segði hevdi sabo- terað oll mál, ið komu frá løg- manni, nú er vorðin høvuds- stuðul hjá sama løgmanni, ið segði alt samarbeiði upp við henda mann og hansara flokk. Norska stórtingsvalið FRIDTJOF DIESEN, nyttet kanskje med disse skremsle- ne i tretti-åra, men ikke i dag. Splitterne har tatt store sjanser ved å stille lister der det kan bli gunstig for våre motstandere. SE og kommunistene spiller høyt denne gangen. Det kan bli en dyr for oss alla, hvis ikke velgerne er årvåkne. Vi ser meget verdifullt bli skudslet bort, men slik som alle de valgangasjerte går inn for saka vår ser det nok ut som vi kan være trygge optimi- ster. Valgkampgruppene er í sving, avisene er full av valgstoff, radio og TV gir oss et klart bilde av det som partiene vil. Her er tydelig å se at de borgelige famler uten no- en alternativer og klare program- punkter, Etter valgarbeidet å dømme skul- le vel de fleste få et klart begrep om hvorledes sakene står. Det er klare linjer og velge i mellom. På den ene side arbeiderpartiets klare arbeidsprogram og på den annen side de borgeliges rådvillhet og de sørgelige erfaringene vi her i Norge har fra de borgeliges regjerings- makeri i første halvdelen av 30- ára. lærepenge sá Fridtjof Diesen.