mikudagur 20. oktober 1965síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
20. OKTOBER 1945 38. ÅRQ
FLAGGIÐ
ALMIKIÐ STRÍÐ STÓÐ UM FØROYSKA
Nr. 82
FLAGGIÐ. ÁÐUR ENN TAÐ FEKK FULLA
VIÐURKENNING OG AV SONNUM GJØRD-
IST TJÓÐARMERKI OKKARA. HETTA STRÍE
VAR FYRI EIN PART ORSAKAÐ, AV, AT
MENN GJØRDU OG VILDU HAVA TAÐ
TIL KLANDURSMÁL.
Tá ið javnaðarflokkurin fekk; undir krígnum, sjålvt um málið
umboð á tingi, var tað monnum|heyði fingið eina fyrstu handar
greitt, at nationalu trætumálini| loysn.
máttu loysast. ; ; : 11:
Føroyska flaggið mátti góð- ger og loyspint JO, Um fr
kennast sum flagg Feroya. Mál- ve eimastýrisløgini, GR
: ; SE Í ulnar viðurkennir og skrásetur
spurningurin mátti loysast á tann| fjaggið sum okkara
hátt, at føroyska málið varð gjørt ASÐIð * $ 0
til hevuðsmál undir gøllum um- Hetta verður gjørt við at gera
støðum og øllum viðurskiftum her | flaggið til sermál. Grein 12 í
á landi. | heimastýrislógini sigur:
Tað kom at ganga óvanliga| >Serligt føroyskt flagg verður
leingi at loysa hesi mål, og mikid | viðurkent. Ríkisvaldið nýtir í
klandur tók seg upp og setti sín| Føroyum | Dannebrog, eisini á
skammarblett eftir seg í politiska| skipum sínum. Privat — persón-
lívinum her á landi. | ar eins væl og felog og stovnar
Longu í 1931 setti javnadarflokk- | —skulu hava rætt til at nýta rik-
urin fram uppskot um, at føroy-| isflaggið á landi. Annars eru
ska flaggið við kongligum boð-| ásetanirnar um at nýta føroyska
skrivi skuldi gerast flagg Før-| flaggið í Føroyum og á skipum,
ova; men tá til stykkis kom | skrásett í Føroyum, eitt sermál<.
vildu ikki sjålvstyrismenn taka | Harmiligt var kortini, at tað
undir vid hesum uppskoti. — At| skuldu fara 17 samfull år frå ti
sambandsmenn ikki gjørdu tað | javnadarflokkurin kom við upp-
er lættari at skilja. | uppskotinum um føroyskt flagg og
Jast flaggmálið gjordist stórt | hagar til flaggmálið var endaliga
rumbulmál hjá fólkaflokkinum ' loyst.
1 (SÁ
til Sosialin
Brøv
EIN FYRISPURNINGUR
Eg fari at loyva mær at seta
leiðslu Føroya Fiskimannafelags
ein stuttan spurning.
merkingar.
YVIRTØKURNAR
Almikið reyp var um miklar
yvirtekur, tå hetta landsstýrið tók
við, og eingin aftari enn Sigfried
Skaale tók til á fundi, ið var í út- Tá ið Erlendur Patursson var
varpinum, at áðrenn hetta val- vorðin formaður, var skrivari fel-
skeiðið var úti skuldi bæði skúlin| agsins Ingvard Jacobsen sagdur úr
starvið sínum, tí, sum nýggi for-
maðurin segði, at álitismenn fel-
agsins áttu at vera valdir fyri trý
ár. Hetta er ivaleyst rætt, tí reglu-
gerðir felagsins siga:
>Allir = álitismenn
fyri try áre.
Tá Ingvard Jacobsen var rikin á
dyr, var Jákup í Jákupsstovu, parta
maður Erlends Paturssonar settur
í starvið; hann skuldi hava okkurt
at liva av, sjålvt um tað var livi-
breyðið hjá ødrum manni.
og nógv aftrat verða yvirtikið.
Nú er so seinasta rættiliga ting-
seta undir hesum landsstýrinum
byrjað; men enn er ikki ein yvir-
tøka framd — ja, sjålvt ikki lógin
um hitt yvirtikna postverkið er
sett í gildi.
Á fyrsta sinni hava teir á hesi
fíggjarlóg sett 1.600.000 kr. av til
yvirtøkur; men hetta munar so lít-
ið. at tað bara røkkur til yvirtøk-
una av postverkinum. Hetta er bein
leiðis láturligt og at halda fólk
fyri spott!
Til yvirtóku av barnaskúlanum
og kennaraskúlanum er einki oyra
verða valdir
Hvussu hevur gingist síðan?
Jákup hevur nú sitið í samfull
á fíggjarlógini, og har skulu í|12 ár sum skrivari — fýra ferðir
minsta lagi 6 milj. kr. bara til| try ár — men ikki havi eg hoyrt
rakstrarútreiðslur umframt miljóna|grett um, at starvið hevur verið
pening til barnaskúlabygging og 12| lýst leyst.
mili e i i av Ér
ROAD ta bygging av nýggjum Eg fari tí at spyrja FF: nær verð
Fru er iðsf sjálvstýri ur skrivarastarvið lýst leyst av
itt óarbeiðsfóra — »SJalvstyriS- | nyogjum? Ella er hann kroniskur
landsstýriða hevur ikki bara vist
evna- og avreksloysi, men ikki
minst — orðloysi!
»ålitismadur«?
| Fiskimadur.
Lon fyri arbeiðið
Í mun til aðrar stættir eru fiskimenn í dag veruliga undirløntir,
sjálvt um teir bestu kunnu koma væl upp í inntøku
fey flestu fastløntu, handverk-| og einans kunnu rokna við arbeiði
hava nú rættiliga góða | í 10 mánaðir um árið. Hetta er
ntøku. Sjálvandi velst altíð um beinleiðis undirlon.
hjá mongum, at nóg mikið er atl P 5 4
i ene Rg Eitt uppskot frá javnadarmonn-
ast við; men ødrvisi er hjá, Í
iskimonnum og útróðramonnum | 4 at tryggja fiskimonnum 1500
í teir hava als onga vissu fyri| kr. um mánaðin sum minstaløn
takrari storinntøku Hjá teimum| varð felt av samgonguflokkunum
kunnu åringarnir |
— og somuleiðis eitt uppskot at
gerast svulige is .
tr ekvort | hækkað vidbøturnar.
á at vinna eina fitt-| FI: me :
liga stóra arsinn- | HETTA LANDSSTYRID FØR-
tøku: men onnur| IR EIN MIÐVÍSAN UNDIR-
ár vil ikki bera til.) LQNARPOLITIKK MÓTVEGIS
og inntøkan verður|
tí eisini har eftir lítil og ov| HESUM VINNUSTÆTTI LAND
lítil r er tí neyðugt 5 Sbót- | í ; ir
t He! er ti neyðugt við viðbót-| SINS. SJÁLVT UM LÍKINDINI
ð tryggjar hesum monnum og |
teirra heimum móti troti og halli ERU TEY BESTU AT VEITA
1300 kr. er í dag eingin mánans-| OLLUM SÁMULIGA — INN-
191 serstakilga KK hjá teimum.
16 tíma arbeiðsdag TOKUTRYGD NÚ!
10 HDæva €ir
SOSIALURIN
på
HVAR FINNUR KVINNAN
TRYGGLEIK A?
Hetta mål verður viðgjórt Í
blaðnum hjá Dansk Kvindesam-
fund, — »Kvinden og Samfundet«,
sum sigur:
»Kvinnan í dag livir undir fræls
um umstødum, og við frælsi fylgir
ábyrgd. Og ábyrgd er m.a. tað
sama sum at kunna klára seg
sjálv.
kvinnan einans ar-
beiðir sum heimahúsmóður,
jú færri møguleikar eru fyri
henni. Á arbeiðsmarknaðinum
fær hon hevi til at liva sam-
bært náttúru sína; nakað, ið
eitt vanligt heim ikki kann
bjóða henni.
Jú longri
+R k * #%* * #
Á arbeiðsmarknaðinum vinnur
hon økonomiskt frælsi og ta sjålv-
stóðu. sum allir menn hava. Hetta
økonomiska frælsið má í framtíð-
ini gerast ein menniskjurættur hjá
kvinnuni.
* Ein hjálpir ikki nútíðarkvinn-
| uni við at gykla fyri henni, at
* einans í heiminum finnur hon
| * tryggleika. Tverturímóti er
* tað við egnum arbeiði og egn
* um — inntøkumøguleikum at |
+ kvinnan fær gjørt nyttu av
+ sínum evnum og tryggleika|
* fyri seg og síni børn.
i
y Vi 1
e
é
JARÐAMOÐURNAR
TA ið vit fyrst í 50'unum fingu
nýggja læknafkipan, vóru eisinli
ymiskar broytingar gjørdar í sam-
bandi við jardamødrastørvini, og
tað løgna hendi, at jardamødurnar
á teimum plåssum, ið lógu ringast
fyri vóru »avtiknar« — Fugloy,
Svínoy, Kallsoy, Mikines, Skúvoy.
Tað ber orð fyri, at hetta skuldi
vera eitt lið í strembanini fram
móti loysing: færri jardamødur,
meira peningur til onnur loysingar
endamál!
Hjá okkum er sostatt talið á
jarbamødrum minkað, hóast fólka-
vekstur og trongd.
Vit skulu her nevna,
nógvar jarðamgður eru i
ymisku Norðanlondum:
Finlandi
Noregi
Svøriki
Danmark
hvussu
teimum
Íslandi
søk til, at teir hava ilt vid at
Tilikir smágarðar geva ov lítið
av sær, serstakliga tá ið hugsað
| verður um rakstur av hesum gørd-
50 ha mark
Ein rågva av donskum bøndagørdum eru ov smáir. Hetta er or-
á sjógvi
á landi
í luftini
Tlf.
PRESSUFRÆLSID |
í SOVJETSAMVELDINUM |
stjórnin stedgadi ok-
tober-útgávuni av amerikanska tíð-
arritinum »Amerika«, sum kemur
út í Moskva. Blaðið er skrivað á
russiskum og kemur bert einaferð
um mánaðin. Tað er amerikanska
stjórnin, ið stendur fyri útgávuni,
og høvudsendamålid er at geva
russiska fólkinum eina sannmynd
av USA.
Orsøkin til, at russiska stjórn-
in steðgaði blaðnum, var tann,
at blaðið forsíðuni hevði
mynd av National-kinesiska
flagginum Formosaflagg-
inum.
Sagt verður at
ferð tey 20 árini,
Sovjetiska
å
* * + + &
*
hetta er fyrstu
at sovjetiska
stjórnin hevur gjørt tiltøk fyri at
forða útkomu blaðsins.
mugu fólkaflokksmenn íkki
ætla at avrika nógv ta tíðina,
ið eftir er 'av valskeðinum, tá
teir uttan at blunka gera sam-
gongu av nýggjum við menn
ið einki nyttaðu, einki gjørdu
og vóru 6éarbeidsførir — ikki
bara í seinastuni, men longu
frá fyrsta degi hetta marghátt-
liga deyðsiglarastýrið = varð
Skipafelagið Føroyar
greiðir allan fluttning
Bíleggið ferðaseðlar
Pf. Skipafelagið Føroyar
* %* * * % 5 # %* # % #
skipað.
bera seg
tað úrslit, at hægsta mark fyri tí-
líkum skal setast til 50 ha hetta
verður hildið at vera hampabrúks-
ATeinaferð í tíðini var para |
plyin íekin upp á heiður og
æru, Ein indiskur sheikur
bar hin stolta tittulin >Harr-
in av teimum 24 paraply-
| unum«, hvort paraply var
| eitt tekin uppá eitt av hans-|
ara ríkjum.
málinum
AT í enska eru 750.000|
|
orð. Fyri at nevna eitt domi|
eru ikki færri enn umleið 500
orð bara fyri litum.
| um við nútímans amboðum. stødd. Ein meiraluti er tí fyri, at
Menn rýma frá hesum gørdum í| ein bóndi kann reka tveir bónda-
hópatali. garðar upp til nevndu stødd; men
Neyðugt er tí at leggja fleiri| forboð er sett fyri at partafeløg
brúk saman. og hetta verður eisini | keypa og reka bóndagarðar.
| gjørt í stóran mun; men sjálvandi Endalig avgerð er ikki tíkin í
| má hetta gerast við skili fyri at | samanleggingarmálinum; men einki
| fáa hitt besta úrslitið. | er at ivast i, at avgerandi myndug-
| Ein bunadarnevnd hevur kannad|leikar halda seg til uppskot bún-|
| hesi viðurskifti og er komin till adarnevndarinnar. |
|
|
AT heimsins størsti lastbilur er)
gjørdur í Frankaríki. Við full-|
ari 60 tons last vegar bilurin
umleið 100 tons, og hann er
12,5 m langur.
AT menn hava betri føtur enn
kvinnurnar. Kvinnurnar ring-
ari fótur eru eitt úrslit av
skónum við høgum hælum
(stiletthælum).
AT mesta ferð, torðan hevur, er
800 km um tíman, men mang-
ur torðusláttur kemur ikki har|
nærhenedis, men heilt niður í|
40 km um tíman.
AT krokodillur og hvalir livVal|
longst av øllum skapningum.
| munur
| barnið
1225
Krossorð
Yvir: 1) fiskur 6) løkin 7) få tær
9) ávísingarfornavn 10) vatn 12) ið
14) regn 16) tóni 17) tekn 19) dug-
if.
Nidur: 1) tal 2) segl 3) hvil 4) brot
5) drykkurin 8) fyrr 11) beint 13)
fyriseting 15) tymir ikki 18) tóni.
HVAT ER HANN. Niðanfyri hava
vit navnið á einum manni, men
um tú setir bókstavirnar annar-
leiðis saman, fært tú at vita hvat
starv hann hevur.
HEINI V. A. MATRAS
Yvir og niður. Orðini, ið svara til
lyklarorðini = aftanfyri verða teý
somu, annaðhvert tey verða lisin
yvir- ella niðureftir:
— Knút Wang sigur, at hann av-
gjørt ikki brúkar ov nógv ókvæm
isord. Hann hevur eina rúgvu
eftir enn!
* * *
| Husfrågvin: Eru tygum ikki ov
| lítil at vera barnagenta?
Barnagentan: Tað er bara ein fyri-
at vera lítil, tí so dettur
ikki so langt, um eg missi
tað.
* * *
Tað skal nógv dirvi til
ganga, at ein er ræddur.
at vid=