Sosialurinarkiv
Sosialurin 1965-12-22, síða 6
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mikudagur 22. desember 1965síða 6

‹ fyrra síða allar 12 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Nr 100 UPPRUNI JÓLATRÆSINS OKKARA GOMLU VÍKINGAR FAGNAÐU HINI LJOSU TIÐINI VID AT DREKKA SEG SANSALEYSAR OG SLÁA HVONN ANNAN Á SKALLAN VIÐ GNAGAÐUM BEINUM KJØT- Tá id jólatræið á fyrsta sinni varð neynt í Týskicndi — í år inum 1642 — rópti presturin Johen mr Konred (cd fyri >EITI KETTERSKT SPOTTARAFYRIBRIGDI.< Av hátíðum bera jólini hina størstu gleðina við sær, og vakrasta jólatekinið er hitt fríska, grøna og vælpyntaða jólstræið við sínum blaktrandi Siðurin við jólatrænum er nýggjur í Norð- ollum ljósum anlondum, men hevur tó eina g mla søgu. Síðan hava Jesu eldri. heidna kristindómurin kom fram, foðing. jólini eru nógv Tey falla samen við hin sidin, tá teir gomlu hildu ljósfest. Hetta var fagnaðarhátíð, sólin hevði »snara& sær å«, nú gekk tað aftur móti ljósari tíðum. Hátíð? Okkara ovurkátir. Drykkjuhornini fylt á og forfedrar vóru tømd i ti tremur og tømd ti stóru gildishøllini. Teir ótu og drukku mentir; teir skallan við — teir vóru kát- meira enn teir vóru slógu gnagaðum beinum hvønn annan í ir sum á ongum sinni áður. ikki men hildið Upprunin til orðið jól er lættur at fáa greiðu á, verður, at tað kemur av forn- norrøna ordinum »ylir« — á got- iskum >juleis< — nakað gott og gleðiligt. Hetta samsvarar væl við | tey heidnu jólini. Hetta var fest | fyri ljósinum og ti, sum grør symbolir, sum seinri verða gjørd livandi vid jólatrænum. Ljósini' vóru tekin um sigur menniskjunnar yvir myrkrinum og hitt grøna træ- ið tekin um allan gróður. Í dag| avmyndar jólatræið lívið — hitt æviga lívið. Elstu frágreiðingarnar um nakað, um jólatræið koma úr; ið minnir Kina. Í árinum 247 f. Kr. varð eitt træ sett upp á keisaraplássinum í Peking, pyntað við blómum og 190 lyktum. áðrenn hetta hendi, varð eitt slíki træ sett fjallstopni — verður scgt, at Ja, longu upp frå- »lykt- å einum og i greidingini irnar å sterkari enn bæði sól og minie Eitt 163 í. Kr. varð kalend- arafestin, av praktiskum grundum sindur seinri, ár gamli nýggjársdagur, fluttur frá fyrsta mars fram til I. januar. Trælirnir fingu fri, tey ótu og drukku og spældu. Til æru fyri gudin Saturnus, sum heyði lært menniskjuni at dyrka jørðina og syrgdi fyri ollum gróðri, pyntaðu tey heimini við ljósum og í rúgvu- vís av grónum plantum. Skilnaðurin millum ljós og myrk- summarsins gróður og alt í lá deytt, hevur allar dagar sett sín ikki vóru ur, millum berliga veturin, tá náttúruni mannalyndið minst fólk dám á í teirri tíðini, tá á trem- ur av yvirtrúgv. í Nordanlondunum gjørdu teir nógv burtur úr at verja seg ímóti óndu tryggja fólk lagi gróður. Ljós vórðu tendrað teimum maktunum og sær eitt gott ár við trivna fyri og fæ. Tilfarið var í fyrsta ljós og í stovnunum, og á gólvið stroyddu teir hálm, greinar o. t. Nær jólini gjørdust ein kristin hátíð í Norðanlondum, veit ein ikki við vissu. Norski kongurin Hákun Aðalsteinsfostur, sum var føddur í árinum 929, og gjørdi mis- kristna norska eyvdnaða roynd at fólkið, royndi eisini at geva heidnu festini meira ålvarsligan dåm, men eisini hetta miseydnaðist. í erbaldinum, tó á fólk hildið jól til minnis um! 1 vórðu | Eisini eftir at kristindómurin ver komin til Norð:nlondini hel: gudadyrkanin áfram, og yvirtrúgv- in tók til heldur TA kristin jól at í Norðanlendum, av- ' enn at minka. n úevir av við hátíð- enn teimum 1; annan hátt frammanundan. Jlniræid kemur úr Tyskfandi, Tad 1642 av prestinum Johan Konrad i verður fyrstu ferð umrøtt í Strasbourg. sum tá var týskur ríkis- kirkjuligi harri fyri staður. Hesin var annað jóla- | Hann alt enn glaður skrivar m. a.: býttleikunum, træið. fólk! um jólini meira enn hitt »Uppi i havast at Guds orði, er sokallaða | ella granntræið, sum tey | jóla- | seta upp í húsunum og pynta | við dukkum og góðgæti. Hvað- | komin frá, | an hesin síður er veit eg ikki; men hetta er eitt | barnsligt påfund.« | Presturin kundi havt tikid tad hóvligari, ti i Strasbourg fall hesin siður skjótt niður fyri og kom ikki fram aftur fyrr enn eini 250 ár| seinri. i Tað er líkt til, at eingi ljós vóru | á trøunum. Ikki fyrr enn í 1737) sigur týskarin Gottfried Kisseling | frá yeinum jólatræi, sum strálaði | Í Framhald frá 1. síðu. okt: frelsari 55 tondrad, sum ljósi skinur út út mannaheim- in enn í dag i Jesusi ur til Í n, men CFØUf irin til okkara, um vit ímóti ljósinum Jcsusi si, soleiðis eru jólini eisini cin vitnisburður | um, at nú tekur aftur eitt ár oa at halla. Eitt år við gleði o sorg, við viðgangi og mótgangi, eitt år sum vísti okkum. at ymisk eru livsins kor. Ímóti summum visti árið sína herðu og kørgu hond; men felags fyri okkum øll er, hvussu lagnan enn var, at eitt tíðarskeið av okkara jarðarlívi er runnið. Eitt vita vit. dagur dettur av degi, ár fara. og år koma, øldir fara, og geldir koma, men tey. sum lita å Jesus, skulu uppliva hans- ara dyrd, ti at sjålvt um alt fell- ur og fær ein enda i hesum heimi, so skal Guds ord standa um allar ævir. Latum okkum SOSTALURIN anmar' ar ” ir Danmarker cg ins unum til Onglands. Victoria, droi- (eð í 184 , ning, sum var gift systkinabarni sin Albert, og Var sera við hann, skrivar í emum um, prinsi, góð brævi: »Min kæri Albert, hava vit havt jo eg hava frøtt okkum, metan hava pyntað tað. Nå strálar og S blaktrar tað í stovuni til mikla gleði fyri okkum og born okkara og gestirnar.« At byrja við eru tað bara rík- embætismenn, sum hava jålatrø í teimum ymisku londunum; menn og men seinri verður hetta siður, id | røkkur inn í flestu heim. Jólatræið er sostatt ikki stórt meira enn 100 ára gamalt í Norð- anlondum — eitt stutt tidarskcid, tá ein hugsar um, at Í 1 siður kortini kann fylgjas:i eini 1000 ár aftur í tíðina. 1 í lad rgja árið við at okkut auiusar orð til i4. Men geri eg: eg gloymi 1a0, sum er bak, og eg rætti in ti, sum er Í skundi soleiðis at málinum, ti tann sigursgrip, sum Gud hevur|T, kallað okkum til úr erva í Kristi Jesusi. Vit kunnu oll taka undir við yrkjaranum H. M. Jacobsen: So kvikliga sær skundar av stað, tíðin so skjótt hon man frá okkum | renna; at steðga henni fær eingin í lag, oll somul vit fáa at kenna, at tíðin hon rennur við miklari ferð, tí ansa væl, hvussu nýtt hon er. Við hesum reglum vil ynskja Føroyalandi og Føroya- fólki eini góð og gleðilig jól og eitt av Harranum signað og eydnuberandi nýggjár. og ynskjum um, at vit megu nýta ta årid og livsdag okk- ara Í | | - mm gm | … "Á E] 8 | | | ila skúla- 110 tlf. 3456 Dalfoss pp 56 ma í sevmao. Fil. 3,1 de GAULLE FEKK 55 PST. Tað eydnaðist de Gaulle at verða aftur valdur til forse'a fyri kom- andi 7 árini. Mótstóðumaðurin, Milerand fekk knøpp 45 % av at- FE kvølunum., Menn halda, at hetia var ikki so gott forsetan, sum hann val fyri hevði roknað við. Her aftur ímóti er nú fingið prógv fyri, at tað er ein stórur partur av dronsku velj- zrunun setans, fer nå frem i umskifti rinn2r, vid- serliga | | Tí at, bróður, lítið at kall- an tykkara, at tit ikki eru eftir hold- m, ikki mangir håbornir 1. Kor. 1,26. visir } mangir Ikki mangir vísir í sær sjálv- lum, ikki mangir slíkir í and- anum, men teir, sum seta seg sjálvan lágt, útvaldi Gud. Og teir ríku og hábornu, sum vóru kallinum lýdnir, settu seg sam- lan við teimum fátæku og av heiminum vanvirdu fyri at ogn- ast náðina. | | | Pætur mátti vera trý ár sam- an við Harranum fyri at læra litillæti — og koma heilt nið- ur á grúgvu. Tá ið hann hevði læri, at hann einki kun- di sjálvur og Í var einki. tá kundi hann taka | móti fullu frelsu og Guds ríkis | Í kraft. — tá ið hann hevdi vent |um frá at líta á egnu megi til til var hann kallaður. Eisini tykkum vil Harrin hava í talu: hann vil læra okk- lat hon dugir ikki í Guds ríki. Hava vit fyrst lært. at vit eru leinki. tá kunna vit móttaka |nådi og kraft. Tað er einki mark fyri, hvat Harrin kann i styðja politikk for- | lat líta eina á Frelsara sin! Har- | z . ,: } um, at vár egin makt so lítil er, 22. desember 1965 -BRYGGIA TEG IKKI UM, HVAT £G PLANTI HER. C8 HåNZ ID HVUSSU ER, LAT TAÐ EKKI KEMUR UPP- AFTUR. | V = GÓÐI, EG KANN 1KKL GEN | VIÐ TAÐ. TAÐ STÓÐ, IHK FYR ENN I ENDANUM Á UPPS | IMZ AT TAÐ VAR TI 16 FER7 | SONAR I | — FORELDRUNI KOMU ONGATÍÐ AFTUR EFTIR | HONUM. | | | | |} | | | | | | | | | | | | við | virka í einum syndara, sum tryr | á hann, eins og barnið á faðir | Í sín. Av sønnum, at trúgva er at | | hava hildið uppat at líta á seg) sjálvan og líta bert á Jesus. |} | | | |»Mær sanni Faðir veiti | | | nú styrk at tæna tær; | hoyr meg á teg eg heiti: Altíð ver tú hjá mær = TÚ MAST KOYRA NØGV Í jú 5 Á MEIR SALT Í SUPPUNR, stýr mær við tínum hondum it, Meid meg vid kærleiksbondum, | VIT HAVA IKKI 30 WNOBV | statt tú hjá mini lið.e | TIL, AT TEY KVWNU FAA | ÞS | SÆR TVÆR FERÐIR. |á sjógv og landi við;