Sosialurinarkiv
Sosialurin 1966-02-23, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mikudagur 23. februar 1966síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

UNDIR VIÐGERÐINI AV FÍGGJARLÓGINI — VIÐ VILJA ELLA | ÓVILJA — KOM MARIUS JOHANNESEN VIÐ EINARI GROVARI AVDÚKING AV ØLLUM SJÁLVSTÝRISPOLITIKKI, AT TANN SJÁLVSTÝRISVELJARI, IÐ IKKI ÁÐUR HEVUR TIK IÐ AVSTAND FRÁ OLLUM, IÐ KRÝPUR UNDIR HEITINUM »SJALVSTYRI«, NU NOYÐIST Fåur hevur dugad at skilt, hvi eitt landsstyri varð stovnað, ið tók sær heitið »sjålvstyrislandsstyrid« men sum í ongum føri hevur ført sjálvstýfispolitikk, og ikki framt EITT EINASTA sjálvstýrismál. Fólk hava undr- stórliga, €r, og minst so sjálv- ast vituligt tá ikki kallaðir stýrisveljarar, tykjast óg- vónbrotn- flokkum nú sum vuliga lyndið hjá til sjøndar nú sanna kemur prógvini eru løgd á borið, at hesir ir, teirra flokkar aldri hava meint eitt orð við teirra sjálvstýrisprát. Marius Johannesen hevur nú til fulnar avdúkað loka- og lótapoli- tikk »sjålvstyrislandsstyrisins«, tá hann kom við umberingunum, hví | vóru gjørdar og framd- yvirtøkur sjålvstyrispolitikkur ongar eingin ur. Marius nar vita, vid sinum Johannesen lat lurtarar- at samgongusåttmålin yvirtøkum og sinum sum | AT GERA TAÐ slíkum umstødum, at eingin trúði uppá eina samgongu millum teir tí hildu menn seg kunna ganga | sjálvstýri og flestar samgonga kom kortini eingin i lag, tí var lag á manni at skriva undir hvat sum helst. Hetta er at blaka mold í eyguni |å fólki, og tað til lítar. Minstalønin Undir fíggjarlógarviðgerðini breggjaði løgmaður sær av, at løn- javningargrunnurin nú átti |erpadi sær av, at minstalønin nú var hækkað upp í | Hetta ljóðar mikið væl; | men teir gloyma at siga, at hetta | hevur kosta fiskimonnum stór- pening í ov lágari minstuløn — eins og at báðir tveir hava verið | við til at felt uppskot javnaðar- | manna um | —minstuløn. Í | Gevi okkum 4 ár aftrat Gevi okkum 4 ár aftrat, biður Kjartan Mohr so bonliga, so teir | sokallaðu »sjålvstyrisflokkarnir« kunnu fúa tíð til at fyrireika teirra so mikið lovprisnda sjálvstýri Nú er tað eingin, sum at hesi 4 árini til ella »kanningar« fær Kjartan Mohr ikki. Men ein kundi spurt: hava hesir sokallaðu »sjålvstyrisflokkar« havt ivaleysa rúma tíð til at »fyri- | |lið at yvirtikid og framt alt tað | reika« tað, teir rópa »sjålvstyri«. Vit halda ivaleysa langa tíð alt ov langa tíð, ið hevur kostað okkara samfelag dýrt. Teir sokallaðu »sjålvstyrisflokk- arnir«, sum nú allir samlir — hava sitið í landsstýtinum enn 3 ár, og IKKI framt EITT EINASTA sjálvstýrismál, nú allir halda eitthvort jubileum sum »sjålvstyrisflokkar«: ivast í, | »fyrireikingar« | ikki | meira | kunnu | 60 ár — sjålvstyrisflokkurin 25 år — fólkaflokkurin. 15 år — tjóðveldisflokkurin 10 år — framburðsflokkurin | lá baki skuldi ein trúð, at hesir og ofta við rumbli og øsing hava | talaS um hesi mongu år; men so | yvirtøkur og sjålvstyri, Nú biðja teir so bønliga um 4 år aftrat! Sjálvstýrislótir, ið teir valla fáa „nógvar hugsandi feroyingar at | trúgva uppá! PRÍSLAGIÐ LÁ DEYTT Í uppramsing síni av góðgerðum ysjálvstýrislandsstýrisinsc neyn- di Erlendur Patursson, at tå ið stýrið tók við lá PRÍSRÁÐIÐ DEYTT !!! Hvussu deytti prísráðið lá, tå hett alandsstýrið tók við, skal ikki vera umrøtt her; men ivaleyst var ikki heilt væl statt, tí eitt av her- rópum tjóðveldisflokksins undar seirasta vali vær steðgið tí tossandi dyrtidini! Sambært hesi miklu hernaðar- orð, var tað sjálvsagt, at tjóð- veldisflokkurin fór at gera um seg, um flokkurin kom í lands- stýrið — og tað kom hann mann- sterkur. Lá prísráðið deytt, tá tjóðveldis- flokkurin kom í landsstýrið, so hava teir av sonnum fingið lív í, tí bara í 3 ár er prístalið rok- ið upp við 59 stigum. Vit hava ongatíð upplivað eina so fossandi dýrtíð, sum síðan hetta | landsstýrið tók við — landsstýrið hjá tí flokki, hvers hernaðarróp undan seinasta vali var: steðgið dýrtíðini! Bergholid f einari fundarsamtykt frå lands- tingi tjóðveldisflokksins verða nevnd nøkur mál, ið teir siga seg hava framt hetta landsstýrisskeiðið Eitt av málunum, ið nevnd verða, er bergholið í Norðoyum. Hetta er makaleyst. Tjóðveldisflokkurin eigur hverki deil ella lut í hesum verki, tí allastaðni, har tað hevur verið tjóðveldismonnum gjørligt, t.d. í so, sjålvstyrisstevnu kom i lag undir | sge rr oc rr r | Miljónin hjá Hákun sokallaðu »sjålvgiyrisflokkarnar«, | teimum á moti, id kravdu mest | yvirtøkur, | nærum | 16 milj. kr., og Erlendur Patursson | 1300 krónur. | Við øllum hesum jubileumsárum | stóðu fyrireikadir út í ytsta fingra- | | sjålvstyri, sum teir so stórreypandi | |var ikki — teir hava steintagt um SOSIALURIN Alt saman berar og tómar lótir! | .. Gott at hetta politiska apuspæl verður avdúkað — og best tá ið | ta eru hesir politisku demagogar, |ið gera tað sjálvir. | | | sosial mál | Hetta eru yvirtøkur, sum kosta | leinar 30 milj. krónur, og tå er, líkki íroknað læraraskúli fyri 12 milj. kr., ríkissjúkrahús einar 50 Í milj. kr. landssjúkrahús 18 milj. | kr. 6. s. fr. | Nú talað verður um 14 gróður, um stór- 8 tøkur og mikla | framgþngd, biður Hákun Djurhuus, | løgmaður, tingmenn | um at hjálpa sær við einari miljón til yvirtøkur, in. Yvirtøkumålini frå 1948 eru so 1500 KRÓNUR í | gott sum øll strikad — eftir tykist | | bara at vera pigaðu og mergtómu lorðini um »sålvstyrisleidina«, hesi | |— Solangt niður á | ti bakka er m»sjålv- | HDiurhuus styrispølitikkur« følkaflokksins kom- | i 1948 setti fólkaflokkurin uppskot um at yvirtaka hesi mål (aftrat | teimum, ið annars semja var um at yvirtaka: skúlaskapin, heilsumál, havnagerð, vegagerð, ferdslumål, postverkið, telegrafverkið og oll gandaorðini, sum sjálvandi skulu roynast einaferð enn sum mold- bløk í eyguni á veljarafjøldini, tå aftur verður farið til valborðið. | Råfiskapris- nevndin Leingi royndu fiskimenn at vinna lat vinna sær betri pris fyri út- róðrafiskin; men keypararnir vildu ikki ganga teimum á meti. | Tí royndu menn at fáa sær lands |styrid til hjálpar. Hetta var bæði rætt og rímuligt; men hvat gjørdi | landsstýrið? Teir vildu ikki hjálpa! Í úrtíð noyddust teir at dvína fyri út- róðramonnum í úrtíð; men høvdu útróðramenn mist stór- pening í ov lítlari urtøku. | SOSIALMÅLINI | Undir seinasta landsstýri fingu | vit eina nýggja sosiallóg við fólka- | | pensjón, avlamispensjón, einkju- | pensjón, barnapeningi, serforsorg o.s.fr. * Henda sosiallóg var so hegnis- + liga smíðað, at peningahædd- [+ irnar, ið útgoldnar vórðu teim * um ftreingjandi, skuldi dýr- * tíðarviðgerast og sambært * hesa dýrtíðarviðgerð eru pen- + ingahæddirnar sjálvandi mun- | * andi hækkaðar. Nú fegnast hesir menn yvir at sleppa at siga fólki frá hækkaðum sosialgjøldum, sjålvt um teir veru- liga vóru ímóti og gjørdu royndir at forða sosiallóggávuni. 44 tíma arbeiðsvikan Erlendur Patursson góðskrivaði landsstýrinum 44 tíma ar- arbeiðisfólkinum á tingi um lands- ljóðar sjålv- hesum beiðsvikuna hjá tá hann talaði stýrisarbeiðið. Hetta andi væl; men sjálvandi mintist hann ikki til at siga frá, at har teir stytta arbeiðistíðina í fleiri stigum eftir fleiri = árum, kravdi javnaðar- flokkurin, at henda stytting skul- di vera veruleiki 1. apríl 1964. HVUSSU NÓGV HEVUR IKKI HETTA KOSTAÐ HINI AR- BEIÐANDI FJØLDINI HESI ÁR? búskaparráðnum og landsstýri- num, hava tjóðveldismenn av øll- um alvi og vid hond og fot barst ímóti bergholinum í Norðoyum. Mikið hava samgongumenn hjá »sjålvstyrislandsstyrinum« sær av, at sosialpeningurin er so nógv øktur hesi seinastu 3 árini breggjað Síðan hetta landsstýrið tók við er ikki gjórt EITT EINASTA sosialt framstig, hóast okkara sosiallóggáva = i flestu fórum longu er komin langt í aftur- hond, Nýggjur Smiril Samgongumenn breggjaðu sær undir viðgerðini av fíggjarlógini, at nýggjur Smiril var í ger, men teir gloymdu hetta bert er ein lítil Smiril í mun til tann Smiril, ið seinasta landsstýrið heyði greitt til bygg- ingar, og sum langt síðan var komin, um hetta landsstýrið ongatíð var komið. TAÐ ER VERULEIKI AT fíggjarlógin er tvífaldað umdir 2 hesum landsstýrinum, og eing- in yvirtøka framd AT undir landsstyri A. Samuel- sens, sambandshøvding, vóru gjørdar tógvar yvirtøkur, men eingin umdir »sfålvstyrislands- styrinum«. AT vaktarskipið var gjørt greitt til byggingar undir seinasta landsstyri, men súltað umdir hesum landsstýrinum. AT Smirlamálið var greitt, tå sein- asta landsstýri legði frá sær; men er undir hesum lands- stýrinum forkryplað og seinkað. 23. februar 1966 Heimsins rís- framleiðsla ov lítil Hjá miljónum av svoltandi menniskjum er rís høvudsfødi- evnið, sum tíverri alt ov lítið jer til av. Tí sjålvt um heims- |framleiðslan av rísi er vaksin, tá | at siga, at| | hevur økingin ikki verið nóg | stør til at metta tey mongu í tilafturskomnum londum. „Hetta hevur aftur gjørt, at pris | urin á heimsmarknaðanum leingi hevur verið rættiliga høg- ur, so at rís er vorðin dýr og torfingin = vora hjá teimum mongu, ið einahelst hava hetta fødievni fyri neyðini. Í 1964 seinasta árið, ið uppgerð er fyri — var rísút- flutningurin stórri enn nakran- tíð, 73 miljónur tons tilsamans [til virði av 900 miljónum doll- | ars. Men hetta hevur ikki | kunna tvingað prísirnar niður, ið hvussu er ikki í stórri mun, er upplýst í frágreiðingini >The FAO Rice Report 1965«. Kunsttød-idn- | 2Øurin Heimsins kunsstød-idnadur | hevur givid lyfti um munandi stuðul til búnaðar- og matvøru- |stovnin FAO, sum virkar um jallan heim fyri at koma våna- |ligum støddum londum undan mattroti. Lyfti er givid um 1300.000 dollars og 900 tons av kunsttødum í hesum ári og eins |nógv í komandi ári. Kunsttød- ini skulu einahelst verða latin |londum, sum illa eru stødd bunadarliga, at fáa nóg mikið | burtur úr jørdini. Í samband við stríði sínum móti hungri hevur FAO avrik- að 65.000 hjálpiætlanir við kunsttødum í tilafturskomnum londum. Lond sum Danmark, | Noreg. Belgja, Kanda. Italia, | Holland og Vesturtýskland ha- |va boðið sær at lata serfrød- ingar til at halda fram við | hjålpiætlanini. — Onnur hjálp kemur frá Onglandi, sum vil játtað pening til kunsttød til | virði av 112.000 dollars og frá | Ísrael, ið boðið sær hevur at læra upp teknikarar á hesum oki. AT hetta landsstýrið ikki hevur útvegað eitt einasta oyra út yv- ir hitt vanliga >daniserings- gullið< og allarminst til 0 pst. rentu. AT hetta landsstýrið ikki hevur av tikið tær tollógir, sum umdir seinasta landsstýri komu undir heljardóm andstødurnar. AT umsetingargjaldið, sum sein- asta landsstýri åsetti og sum andstødan las allar verðsins illbønir yvir, ikki er avtikid, men hækkað við 25 pst. undir hesum landsstýrinum,