hósdagur 26. mai 1966síða 1

FRÆLSI JAVNAÐUR FÁA TYGUM IKKI | BLAÐIÐ — TOSIÐ | | so VIÐ POSTAV ja GREIDSLUNA BRØDRALAG Nr. 40 HÓSDAGIN 26. MEI 1966 39. ÁRG. 100 ár sum sjålvstødug kommuna Í dag eru 100 ár síðani borgar-/ representatiónin helt sín fyrsta fund, aftaná at býurin gjørdist | kommunu. 100 ártykist eitt lítið tíðarskeið, men her hjá okkum við| okkara bert 1000 ára gomlu søgu og uppaftur nógv styttri byarsøgu telur hetta nokk so nógv. Og hvat er ikki umskift í vidurskiftum okk| ara hesi 100 árini, ja, størsta broyt| ingin er júst farin fram í hesi old. Vit síggja fyri okkum Havnina uttan eitt einasta. hús, alt náttúra og friður, so sigla tær vøkru vik- ingaskúturnar inn, úr ollum ættum á stevna tær móti Havnini, og klettunum millum vágirnar báðar savnast = høvdingarnir við fylgi teirra, til tings til løgmál og dóms-, „mál, hesir høvdingar, sum leitað| hava vestur í hav at finna sær nýtt | fødiland, tí ólivandi var heima undir harðræði o. ø. | Nøkur ár seinni varð boðskap-| urin um Hvíta Krist borin fram á hesum somu klettum. Nú dagar eitt hús upp >Munka-| stovan«, enn á okkara døgum stend | ur hon sum elsta húsið vit eiga her) í bynum, hevur hon kanska verið fyrsta lonin, ið bygd varð, kravdu | munkarnir skatt og leigu her fyri | | | | bispin vestan fjall? Hovdu teir kanska bønarhald og messu her; fyri teimum, sum leitaðu til ting-| stevnuna? Lítið og onki vita vit.| | men um klettarnir úti á Tinganesi| kundu tala, so hevdi nógv verðið opinberað okkum. | So byrjar fólk at búgva her. Eftir bókini hjá Andr. J. Ziska: | Torshavn liv og vøkstur fáa vit | var upplyst, at år 1584 lata 14 håsmenn skatt til kongs, harumframt eru tad konur teirra og børn, huskallar og tænastufólk hjá embætismonnunum 2 kongsfesti hoyra til Havnina, Eystari og Vestari Húsagarður. 4 merkur hver. og Amtmannsgarð- urin Álaker. Elsti parturin av Havnini er Reyni, Tinganes, uttan um Ósan-og yviri á Kák. Árstol fáa vit eisini úr bókini: 1609 verður kirkjan bygd úti á Reyni. 1625 prestagarð- 1628 my latin- urin »Reynagardur« skulin og kgl. handilsføreiningin úti í Havn. Harumframt er at nevna báðar skansarnar, hin fyrri, bygdur á Stanganesi (tað vit kalla | Skansin í dag) í 1580 av Magnusi Heinasyni og hin seinni Tinganes- skansin í 1630. Arbeiðið uppá hes-| ar skansar varð pliktarbeid og kom | tað serliga havnamonnum illa tí teir skuldu eisini standa á haldi ymsa staðir um náttina, hetta VIÐ. | varð-| vit nógv av hesum stóra lendi, teir dyrkaðu upp, hetta lendið sum var næstan bert grót og skursl, vit duga ikki at hugsa okkum til tað baks | og knoss teir hava havt. BÝARLÓGIN í 1866 gerst Havnin serstok kom jú í teirri ræðuligu sjorænar-| tíðini. | muna. og eg biði J. P. Henriksen, Fedrarnir hava havt eitt hart og/ Sum hevur 25 ár á baki sum bý- stríggið lív. Teir upplivdu sann- | ráðslimur okkara, greiða eitt sind- leikan í orðunum. Guð segði við| Ur frá kommununnar søgu. Adam: Við strevi skalt tú vinna | Login fyri Havnar kommunu tær fødslu av jørdini allar ævidag-! sigur Palli er frå 16. februar sama ar tinar. Í sveitta andlits tíns| árið og eitur :Lov om Byen Thors- skalt tú eta breyð títt. Ørvisid í| havns økonomiske Bestyrelse. Fyrst okkara tíð. tí nú er frítíðin tað| kemur hvat Havnin umfatar: Byen stóra problemið, og krav! verður; Thorshavn, derunder = indbefattet Aaleker av ti almenna at syrgia fyri, at ung| Gaardene | till med hele disses Tilliggende, Huse- dómurin brúkar hesar friløtur okkurt gott. Út at rógva dúgligir til og eisini góðir traðar-| ur: Bestyrelsen af á menn og enn tann dag í dag síggja | munale Anliggender, der ikke erej Husegaard og gaardstrøerne, Sandegærde samt vóru havnamenn| den nedlagde Skanse, Víðari stend- alle Byens kom-| undtagne ved andre bestemmelser, | tilkommer Landfogden og Byens Repræsenetanter i Forening under | Amtmandens Tilsyn og vedkom-| mende Ministeriums Overbestyrelse | Lógin um valrætt tå á døgum var | ógvuliga órættvís. Valgberettigede | ere alle fuldmyndige mænd, der| ikke staa i noget personligt Tje-| nesteforhold og erlægge i kom-| to Rigsdaler aarligt. Valaldurin var 25 år og viðkomandi skuldi havaj búð minst Í ár á staðnum. Eisini | var atkvødugreidslan munnlig. Fyrsta valid var 8. mai 1866, 29| menn høvdu valrætt og 15 av teim um atkvøddu. | Borgarrepræsentatiónin hevði 5 limir. og var vald fyri 5 år, tó so-| leiðis at 1 limur gekk út hvort år | (men kundi veljast aftur), og hetta | var við lutakast tey fyrstu årini.| Valið til kommunustýrið fór altíð fram ein av teimum fyrstu gerand-| isdøgum aftaná 6lavsøku. Fyriskrivar lógin reglur fyri | munale Afgifter et Beløb af mindst | | limunum at arbeida eftir? Ja. teir skulu m.a. ansa eftir ognum kommununnar, eftir inn-| tøkum og úrreiðslum, teir skulu gera figgjarætlan, álíkna skatt o. s. fr. Vóru nevndir innan fyri stýrið? Ikki beinleiðis sum nú, Havn-| in hevði frammanundan skúlakom-| missión. = bvgningskommissión og, brandvesin. Í siålvum býarstýrinum | býttu teir arbeiðið sínámillum. t.d.| ansaði ein eftir at gøturnar vóru Í | ordan, ein annar eftir lyktunum.! Gomul Havnarmynd - Eystara vág SEN Høsnarungar 709 gr. - kr. 4,98 . Vérshavn Fødingardagur: Í Gag verður Pí Øster, Tvøroyri 70 ár Brúdleyp: Fríggjað I i Havn, Armgarð ijelni, Ssjúkra- | systur. og Robert Mc: ; | araskúlanæmingur. be r Våg BEKK DAGUR x ! UK VOld kl. 8 (i€ i blað- ørensen Nevndin. | func ein tridi hevdi til arbeid at undir- skriva rokningar saman við for- manninum, ein fjórði skúlan o.s.fr. Finnast gamlar bøkur ella skjól, ið stava frá hesum tíðum? Vit hava m.a. elstu gerðabók- ini, ið byrjar við fundinum hin 26. mai 1866 Teir $, ið valdir hesir: Sysselmand H. C. Skolelærer A. C. Liitzen Køb- mand M. C. Restorff Bogholder C. M. Olsen Kirkekasserer C. D. Bærentsen. vórðu. vóru Miller uppá Kanska at frá vórðu hildnir hjá limunum. verið forvitnisligt av gerðabókini Fundirnir skift heima hevði tað prenta avrit inum: Aar 1866 den 26.de Borgerrepræsentationen Mode hos Medundertegnede A. €. Litzen Fraværende var Sysselmand Miilier. I Mødet udfyldtes og undertegne- des den af Landfoged Finsen frem- sendte Edsformular, Dernæst fore- toges Valg af en Formand og en Næstformand. Til Formand valgtes Mai gave Skolelærer A. C. Liitzen og til Næstformand Hr. Sysselmand H. C. Miiller. Endelig overdrages til Forman- den at forhandle med Landfogden angaaende Antagelse af en Casse- rer hvortil Kiøbmand Hansen i Thorshavn ennstemmig bragtes i Forslag. Mødet hævet. Veitst tå nakad at siga okk- um um Havnina frá hesi tíð og til 1900? Jú. okkurt skuldi verið at trivið i, nakað hevur ein lisið og nógv hevur ein hoyrt. Í 1861 kem- ur realskúlin. í 1865 verður kir- kjan umbygd. Við tabrikkini hjá Østrøm í 1887 kom arbeið og pen- ingur til býin og ikki at for gloyma at frammanundan vóru komin fleiri skip. her gingu havnamenn á odda (Truppubrød- urnir.) Alt hetta vidførdi at býurin fór at vaksa. fleiri stórir bygningar kemu amtmannshúsini fúta- og dómarahúsini. kommunuskúlin meinigheitshúsið o. s.fr Í 1898 varð vatnleidningurin lagdur Frá hesi ýð eru r vakrasti býarpartarnir. vit eig Og inn tað sigast um tey ymsu bvarstyr tå, at teir høvdu ans Í b } } nn T ) HAVN VERI KEYPSTAÐI' I ð ri z I 1 Í S - ð [| N il r | 7 H VI ) H Mile H. ( £ i Elia Johansen ja Marius Rein og M. A. Winther, sum varð } } A pin gj ya brovt 3 rd nú loyn rðu nú almenn 1880 endi 87 sk ittaborgarar umsókn um at fáa fund fyri opn um durum. men onki nóg stórt hált kund itvegast, samtykti borgarrepræsentationin at geva frá greiðing fri øllum fundum í Dimmalætting (Framhald á 2. síðu)