leygardagur 7. mai 1966síða 4

SOSIALURIN MÁLGAGN FYRI SOSIALISTISKT UNGMANNAFELAG Olavur Christiansen Bladstjøri: Nord pr "3 j C;EÅ TANN FARA AT VERÐA EITT IÐ HVUSSL VIT DANSKA í 1969. TAÐ ER AT VEGIS SKULU DANMARK OG NOREGI TAÐ AT ÁVIRKA UTTANVELTAÐU ÁÐRENN NATO BLEIV STOVNAD, LOND UM EINA FELAGS GONGU. UPPAFTUR? ELLA EINI FELAGS RÍKI UM TEIRRA FYRI . FYRI Sum inngang í hesi mugu vit fyrst gera okkum greitt, at um NATO fullkomi- | liga upploysist í 1968 ella 1969, so verða praktisku viðurskiftini í Europa broytt rættiliga nógv. Hóast tað fer at verða londini um so verður, kanska nakað djarvt at halda. at aðrar verjusamgongur fara at avloysa NATO ella Wars- | hawasamgonguna. ivi um. Viðurskiftini millum eystur) og vestur eru broytt so mikið | tey seinastu árini. at onkur vil vera við. at NATO-samgongan átti at verið fornýggjað. Kortini millum | nevnda er eftir minari uppfatan | síggja vit. at markið samgongurnar er tað sama i dag. sum í 1949. Hetta, saman við tí stóra politiska inum frá Sovjet var jú eisini tað, ið gjørdi, at NATO varð stovnað. Eg nevni hetta. ti eg haldi. at vit mugu hava í huga. at hóast Danmark ella kanska eisini Noregi ikki limir aftan á 1969. so nýtist hetta als ikki at fáa ávirkan á NATO- felagsskapin. Annars vil eg hal- verða da. at einasta grund fyri fram- vegis limaskapi er bert vegna grundirnar frá 1949. Eg haldi. at danski javnadar- flokkurin gjørdi beint. tå ið hann var við uppá. at Dan- mark skuldi fara upp í NATO. Uttanrikispolitiska uppgåva okkara må kortini alla tidina vera at styrkja S.T. í stríðnum fyri friði og frælsi, og hetta long VERJUDUBBINGIN í FELAGS NORÐURLENDSKT ER STENDUR NOREGI í TAKA STOÐU TIL, VERA LIMUR í so SKULU VIT NU TAKA HEVUR TANN TEKNIKKURIN BROYTT VIDURSKIFTINI LONDINI IKKI LONGUR KUNNI VERJUSAMGONGU? UR Ti SPURT FORMENNINAR FYRI UNGMANNAFELØGINI i DANMAKR, NOREGI STØDU TIL stór | ávirkan fyri ikki at siga ågang-| ur frá Sovjet og USA á hini|a er tað | 2 | At fólk fara at ynskja tað. er kortini ongin | Spurningurin er, hvussu vit| ágang- | ts FRAMTÍÐINI KANN MAL. SOMU STØDU, UM VIT FRAM STOÐI FER HVØRJA AT STØDT SAMRÁÐDUST URLANDA VERJUSAM- |: HESAR SAMRÅDINGAR: NYMOTANS VERJU | NATO. AVGERA TAKA, SVORÍKIS. | HESI NORD SO MIKIÐ, AT| HAVA ÁHUGA FYRI! »FRI UNGDOMKQ< HEV- TEY SOSIALISTISKU | OG SVØ-| FORMAÐURIN | Í MÁLIÐ. D.S.U. EINER HOVGARD CHRISTIANSEN LEGGU R| | debat; haldi eg eisini er vert at hava f|valstridid til huga, tå vit hugsa um NATO. Vit skulu júst gjøgnum ST. gera tað møguligt at fáa frið í heiminum uttan NATO. | Teir, ið hava tjakast, um vit skulu melda okkum úr! NATO — eisini teir, ið halda, | at limaskapur Danmarkar i NATO hevur gagnað landinum, stórliga. Politiska stóða okkara er vorðin nógv styrkt. | kunnu klára verju okkara. sam- ltíðis sum vit tryggja okkum møguleikar til at hava eitt stórri orð at siga, hvat ið Við- | víkur linna og friði í heims- viðurskiftunum. = Hetta síðst- meira týdningarmikið nú enn tá ið NATO bleiv stovnað. | Persónliga eri eg ikki førur| fyri at siga. hvussu vit frá 1968 | ella 1969 og árini eftir tað fáa klárað herdubbingina. Var tað! nú. ið vit skuldu tikid steðu. | hevði eg valt framvegis at ver- | ið limur i NATO bæði av polit | iskum og økonomiskum grund-| um. 7 Hvat. id vidvikur eini felags norðurlanda verjusamgongu alternativ, tå ið vit skulu) um vit framvegis skulu NATO ella ikki hesi trý sum avgera. vera limur í vil eg minna á punktir: 1) at tað var tann danski javnaðarflokkurin eina mest alt Danmark sum heild. id vóru mest vónbrotin av samráðing- unum um hetta í 1949. og SUM |; jat vit, t vit eiga at melda okkum úr 48 í 1968 ella 1969 — vidganga, |? | ingurin | landa 7. mai 1966 urlanda verjusamgongu, tá ið! spurningurin var aktuellur síðst í 40unum. Ikki Erlander statsministari fáa eina loysn av norðurlanda, verjuspurninginum. At samráð-| ingarnar = endaðu úrslitaleysar | var eitt vónbrot fyri okkum. Tíverri hevur ósemja verið! til stóran skaða fyri svensku | verjudebattina. Ósemjan mill. | um floksmenninar um verjuút-' reiðslurnar hevur upp á sín máta fingið teir at tagt um! verjuspurningin. Tí er ikki lætt. at siga nú, hvussu viljin og | áhugin høvdu verið, um spurn- | um eina felags nordur-! verjusamgongu aftur | varð reistur. | Ein avgjørd treyt frå svensk-! jari síðu fyri eini norðurlanda | verjusamgongu er, at Norður- londini vera eitt uttanveltað | landaumráði. 2) at Danmark heyði allar-| helst vilja góðtikið tað, ið hini | | bæði londini kundu verið bliv-| ið samd um. | 3) at tad var Noregi, sum! | bleiv ósamt við Svøriki, og tal | ivar hetta, sum stødgadi sam-| ráðingunum. | Eg vildi ynskt, at samráð-| g um eina norðurlanda | | verjusamgongu aftur vórðu tikn | : | | iIngarnar ar upp. og eg haldi eisini, at! l{ey flestu ungu hava sama | | ynski. | Men kortini er ikki at dylja, | at ivasamt er, um nakað kann) Í fáast burtur úr hesum, vegna | |tad at áhugamál og sjónarmið | Noregis og Svørikis eru ikki so nógv øOrvisi í dag. enn í 1949. Lat meg enda við ti ynski,| áðrenn avgerðin verður tikin. fáa eina víttfevnandi og sakliga debat um trupulleikar- | nar við okkara verju- og trygd- | arpolitikki, og at vit lata henda spurningin verða tiknan upp í næsta fólkatings- | val. Ejner Hovgaard Christiansen. Formaðurin fyri fel- gsskapin av sosialist- iskum ungmannafel- øgum í Svøriki | GS Tage Erlander Treytirnar fyri, at samråd- ingarnar um eina felags nordur llanda = verjusamgongu aftur) verða tiknar upp. eru sjálvandi. at Noregi og Danmark eru | sinnað til at fara úr NATO. Tí liggur eftir mínari uppfatan intiativið hjá hesum báðum løndunum. Frá svenskari síðu varð nógv Í gjørt fyri at fáa í lag eina norð- ski við jadaralondum Sovjet Est- | land, Letland og Litauen, og! teir valdu ti so at fara inn il i NATO, |reglum er | neydstøda og hættisligasta. | blaðstjóri minst arbeiddi | minari fyri at| landumrådi krevur eftir eina sterka Eitt uttanveltad í Norðurlondum uppfatan verju. Summi mál eru strategiskum áhuga, um ein kreppa skuldi komið millum | størveldini. Um vit hugsa okk- um til, at norðurlondini blivu álopin, og at vit av einari ella aðrari grund ikki vóru nóg væl av stórum fyrireikaðir í løtuni, hevði tað verið ein kapping um at her- sett lond okkara. Tað hevði verið tryggast at gjørt Norður- londini til eitt slagumráði. um | kríggj skuldi komið. Persónliga haldi eg, at tað í dag hevði verið meira trupult at fingið í lag eina norðurlanda tað hevði Men spurn tydn- hava al verjusamgongu, enn verið síðst í 40num. ingurin er av so stórum ingi, at samráðingar stóran áhuga. > AR Tosa mum rá P.M. Dam um nordur- 3 1 2 lendska veriusamsonert fæ Pan TA ID P. M. DAM VARÐ SFURÐUR, UM HANN HELT. TAÐ VÓRU MØGULEIKAR FYRI AT FINGIÐ Í LAG EINA FELAGS NORÐURLANDA VERJUSAMGONGU í 1969, TÁ ID NATO-SÁTTMÁLIN GONGUR UT, SO AT NORÐUR- LONDINI ØLL HARVID KUNDI STAÐIÐ TÍKA STERKT UTTANVELTAÐ SUM SVØRIKI í Hasin spurningurin er torfør-| ur hjá mær og einum hvorjum | foroyingi at svara. Hugsunar-, liga skuldi tað borið best til hjá | norðurlendingum at fylgst við| einum verjubólki. Tað vónaði | eisini í síni tíð menn sum Hed- toft sáli. Hann gjørdi eitt ovur- stórt arbeiði fyri hesi sam-! gøngu. og sum eg havi skilt av! ti, ið skrivað er. vóru allar hin- | ar norðurlendsku tjóðirnar av hesi ásannan; men tá ið til royndar kom, bar ikki til hjá svium og finnum — teir búðu ov nær Sovjet og eystanveld- unum. Soleiðis reyk hin norð- lendska verjusamgongan. Um ein nýggj fer at eydnast er iv- ingarsamt, ella velst íð hvussu er á, hvussu sviar og finnar meta støðuna yvir fyri eystan- veldunum. Ætlandi er enn ovi. nógvur undirstreymur Sovjet og vesturheiminum millum, til at | Svøriki kann hætta sær at! | fylgja hjartastødu síni. | Tá ið henda samgonguroynd | miseydnadist, hildu t. d. Hed- toft statsministari eins og nor- statsministarin og meiri- lutin í Danmark og Noregi, at' tad bar ikki til at standa hvør sær leysur og minni ella betri dubbaðir; men hildu tað vera | einasta bjarging móti tøkupoli- tikkinum. at teir vóru fylktir við øðrum partinum og soleiðis ikki kundu verða nábaðir nú! ein og so annar, eins og hendi sum í sínum stovningar | ein friðarsamgonga. | hjá Svoríki er ein hin tyngsta tí hon krevur eina Stødan og LT TILLPOS:270). TY JOE RA MAT DDS ER | Bladstjora- | | al avgera. skifti Jørgensen er farin kann ti ikki vera | longur. Sum blað- stjóri er nú settur Ólavur Chri- | stiansen. | „1 Í Hans til! Íslands. oo (og norska verjudubbingin, DAG, SVARAÐI HANN: dubbing, ið er so mikil og stór. at lond sum Danmark og No- regi í lítilleika teirra ikki kunnu droyma um nær nám- indis so sterk hvort sær einsa- at vera Í malt. Men um hin svenska dubbingin, sum er nógva ferð tyngri pr. íbúgva enn danska vil- du muna nakað, um russurin ella amerikumadurin leyp á við veldugu krigskreftum sín- um. er eitt loyndarmál, sum eg sjálvandi ikki dugi at gita. Eitt er felags fyri allar norð- lendingar, at teir siga seg í rót jog runni at vera pacifistar, og at tað seinasta teir vildu gjørt var at farið til dubbing, um ikki vandi fyri týning sum tjóð- ir og ríkir var so stórur. sum hann ásýniliga er í dag. Og tað er eitt, sum altíð verður borið fram fyrst og fremst av norðmanni. Tað er. at hann ikki kann líta á orð og lyfti. tí sviin frá seinasta heimsorrustu brennir enn í hvørjari norskari æðr. So harmiligt tað er fyri ein nordlending sum — pacifistur. noydist hann kortini at við- ganga. at tað eru kreftir uppi. sum ikki hansara paci- fismu, og so flestir: lívið er eittans og tað má verjast. Undir hesum umstødum er tað vist ilt hjá mær ella nøkr- manni at siga. hvat ið 1969, tí tað eri ikki eg nakar í nordanlondunum, sum flyta teir leikirnar um tíð og lagnu hjá heiminum. Tad eru hesir leikir, sum verða hvar ið menn finn- virða siga um verður í :1 era stóru ast i 1969. (Í næsta Bergmál kemur svarið frá formanninum fyri felagsskapin av sosialistiskum ungmannafeløgum i Noregi.) Á