mikudagur 10. august 1966síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSIALURIN
39, ÅRG. |
Nr, 62
Fra land til tand
på Island
Fra Oslo Ø må vi over til Oslo |
V for á nå toget til Kristiansand S. |
Det er akkurat på minuttet vi hese- |
blesende får bagasjen inn i vogna. |
Toget er klar for avgang. Man rik-
tig nyter landskapet underveis. Der |
glitrer Drammenselva, kjente indu- |
stribedrifter dukker opp her og der, |
vi passerer sølvverksbyen Kongs-|;
berg. vi merker oss det fagre som- |
merlandskapet i Telemark og Aust-
agder. Sommersol Sørlandets
hovedstad med sine snorrette brede
Í
|
|
over |
gater. |
Sá en
vi ombord i m/s »Hekla« og hvem |
treffer vi der om ikke Ingolfur fra |
Kyrkjubø og en annen av dem som |
lørdags etter middag går
riktig nytter ferietida til å se seg
om her i verden. Atlanteren viser
seg fra sin beste side og mandag
morgen når vi våkner er »Hekla« |
kommet inn på kaia i Tórshavn. |
Vi går i land. Og rekker en del før |
klokken 17. Jeg treffer kjente: |
Martin Joensen og Jona Henriksen,
Marius. Jona og Johannes på Fol-
kehøgskolen, Sverri Fon på Lands-
boksavn, Peter F., Harry S. og
Jacob Lindenskov. Så er jeg opp-
om Heygsbreyt og titter på prent-
smidja til »Sosialen«. Så er det ti-
den for å gå ombord igjen. Etter
et par dager ser vi først den be-
rømte Surtsey med sine meterhøye
røksøyler og så om morgenen ser
vi en meget vakker by dukke opp
og ligge der i en halvsirkel av hav-
nene.
Reykjavik gjør
inntrykk på de som
første gang. En nordmand vil vel
sammenligne den med Bergen når
han ser bykjernen der ved det idyl-
liske Tjørnarvatnet. Siden kunne
man skille de forskjellige husene
fra hverandre og få en bedre ori- |
entering for hva de står for. På en |
ukes tid ble det gjort omlag 30 be-
søk hos forskjellige institusjoner og
private folk. Over alt den samme
velvilje og venlighed.
Etter en kort visitt i
nisteriet gikk det glatt og hurtig å
Først på stu-
med sine
forunderlig
den for
et
ser
utenriksmi-
husvære.
»Gardur«
ordne med
denterhotellet
utmerkede rom og
Senere skiftet jeg til
innkvartering ute i en av forstedene |
trafikåren Mikla-|
overordent- |
|
gode service.
over privat
ved den travle
braut.
lig stor der. De mange jeepene pre- |
Samferdselen er
ger bildet. men også biler fra man- |
Island har |
både i
ge av de landene som
stort handelssamkvem med
øst og i vest. Her gjelder det å væ-
re våken hvis et gadekryss skal pas-
seres. Man ble vitne til tre krasjer, |
men uten tap av menneskeliv. |
Ekspansjonen på Island er vold-
som, arbeidslivet mangler arbeids- |
kraft og inflasjonen merkes ganske |
snart, men dette er ikke noe nytt |
når man har vært i Finland før de- |
valueringen. Det arbeides meget og |
det tjenes gode penger. |
Jeg griper meg í á sammenlikne |
Island med Israel. Island er et bo-|
kens land med litteraturskatter som |
overgår mange andre land hvis vi |
10. AUGUST 1966
| pågivenhet får jeg se og det gjør et
| landet er fritt og det er naturligvi
ltað er meir enn gjørt er hjá nøkr-
| halda seg hava liva fýra feit ár. Oll |
lat teir ikki gremja seg um hvussu
| peningaliga uttan mun til hvat ein
tar folketallet í betraktning. De tre
største bikliotekene i Reykjavik:
Universitets- og
har hundredetuse-
og gamle bøker av |
den største verdi ikke bare for
folket sjøl, men for alle de lese-|
sultnes som kommer fra hele ver- |
den. De gamle håndskrevne bøkene |
med den største akt-|
|
|
|
Landsbókasavn, |
Borgerbókasavn |
|
ner med nye
som vernes
dypt og merkelig inntrykk. Akkur- |
at som i Israel. — Tempoet i ny-
reisningen er også den samme. Det
er hevdet av mange at dette blom- |
strende arbeidslivet kommer av
at |
meget i det. |
Det kunne vel være pá sin plass |
á fortelle litt om Islands ungdom |
og den som setter sitt preg på for-
eningslivet, men det får man gjøre
i et særskilt bladstykke.
Fridtjof Diesen.
LØGMANSRØDAN
Tað merktist tydiliga á politiskt de-
magogisku 6élavsøkurødu løgmans-
ins, at tað stundar til val. Visti illa
hvussu sterk og eggjandi orð, hann
skuldi brúka til at lýsa samfelags-
ins vælstand. — Ja, hann vildi bein
leiðis hava fólk at trúgva, at vit
livdu í einum vælferðarpáradísi,
hvar øll høvdu nóg mikið av ollum,
ongum tørvadi meir enn tað tey
hava, hóast veruleikin er ein heilt
annar.
Tó skal tað ikki avsannast,
væl er av peningi millum fólk —
hetta er tó ikki nakað at takka løg-
manni ella sitandi landsstyris meir-
luta fyri — og hesin nógvi pening-
ur er lítil, tá skattur, tollur og teir
dýru vøruprisir hava tikið sítt. Ella
er løgmaður og landsstýrismenn so
blindir, at teir ikki síggja at vit li-
va í eini fossandi inflation, sum
teirra ikki hevur
at
ódugnaskapur
minsta tamarhald á.
Í 6lavsøkuprædikuni varð talað
um ikki bert at nøra at sær sjálv-
um; men skal tað sigast, at nakar
hevur dugað at nørt at sær, so hev-
ur sitandi landsstyri havt eitt ser-
ligt hegni í so máta, tí teir hava
tvífalda sínar lenir, og
meir enn
um ødrum stætti. So tað er tí einki
at siga teimum ímóti, um teir
kunna ikki siga tað sama.
Tú kemur neyvan á tal við fólk
uttan mun til politiskan lit
tungt tað er at streva seg igjøgnum |
vinnur av peningi. Og tað sær ikki
út til at batna í so máta, heldur
tann øvugta vegin.
Tað er ikki ætlanin at umtala alt
tað løgmaður hevði á munni; tað
fær hann ivaleyst svar uppá, tá løg-
marsrødan kemur til umreðu.
Tó skal sigast, at tað var látur-
| dómsskúlaundirvísingin skuldi falla |
Sommer da < er |
| stemmaði fyri.
| maður var vorðin ein sannur polit-
| BROYTAN í HEIMASTÝRIS-
gjørdar, og sum tíðin leið hildu
sjálvstýrisflokkarnir
ligt at hoyra løgmann erpa sær av
skúlabyggingini í Hoydølum, sum
seinasta landsstýri eigur alla æru
av, tí uttan seinasta landsstýrisins
lut, var henda bygging ikki nakar
veruleiki enn og sostatt eingin
hjálp fyri okkara lesandi fólk og
enn minni nakað prýði ella húsa-|
rúmd til norrønu gestir. So tað má
sigast at falla einum fyri bróstið at |
hoyra mann standa og erpa sær av |
annans verki. Síðan vil hann látast |
at harmast yvir, at kvøld- og ung-|
á tingi, hóast hann veit, at tað júst
vóru hansara egnu, sum við vilja |
feldu = málið, meðan andstødan
Ja tað ljóðaði frá hesum sama
manni, ið einki megnaði at fremja
sum landsstýrismaður, nú sum løg- |
iskur gandakallur. Hann vildi
royna at fáa fólk at trúgva, at nú
var alt. ið áður hevði ligið oyði og
myrkt vorðið ein paradís urtagarð-
ur.
Tó, so er ikki.
Heldur er tað, sum onkur góður
maður plagar at taka til, at ongan-
tíð er so lítið komið burturúr so
nógvum.
si.
+ + í
LOGINI
Hetta er eitt av teimum málum
allir = samgonguflokkarnir vóru
samdir um, tá hetta landsstýri varð
skipað — hetta trúu ið hvussu so
er oll sum lósu blød teirra og
hoyrdu talur teirra í útvarpinum. |
i
Men hesar broytingar blivu ikki
annadhvørt høvdu
gloymt hetta
mál, ella var hetta eisini bert val-
bluff.
4. februar skrivar so Dagblaðið,
at nú hava teir funnið hetta mál í
eini skuffu hjá Poul Petersen, har
hann hevur goymt tað, ætlaði iva-
leyst at goyma tað med alla, um
ikki landsstýrið nú hevði tikið í
nakkan á honum og kravt, at hann
gjørdi okkurt fixfaxari nú tað aft-
ur stundaði móti løgtingsvali.
Men hvat sigur so Dagblaðið
meira um hetta »hjartamål« teirra?
Jú hetta eru orðini: >Uppskotið
skal, um tað verður samtykt send-
ast fólkatinginum — og hetta kann
fyrst verða gjørt, tá ið fólkatingið
kemur saman aftur til heystar«.
Disse vare ordene. Í 3 ár hava
teir havt atstødur at avgreitt hetta
mál, men ístaðin fyri at avgreitt
tað frá tinginum og sent tað til
fólkatingið, løgdu teir tað í eina
skuffu hjá Poul Petersen, og fyrst
fólk flest, at
nú tá tað er skilligt, at tað ikki
verður hetta landsstýri, sum skal
samráðast við ríkisstýrið um mál-
ið, taka teir tað uppaftur úr skuff-
uni hjá Poul Petersen.
Man nakar í dag vera so blå-
oygdur, at hann ikki nú sær hum-
bukki aftanfyri allar sjálvstýrislót-
irnar hjá bæði landsstýrið og sam-
gonguflokkunum sum styðja teir???
X.
| stødugt vaksandi, sum tað skilst av
Rikidømi havsins
Ein alheims oceanografisk stevna
við umboðum úr øllum heimspørt-
um, hevur verið hildin í Moskva í
juni. Meiri enn 2.000 havgransk-
arar úr 50 londum vóru komnir til
hesa eftir innbjóðing frá
vísindastovni Sameindu Tjóða,
UNESCO og Sovjet.
Tað er av størsta týdningi fyri
mannaættina, at hitt stóra rikidømi
av organiskum og mineralskum evn
um, ið finnast í havinum, verður
nýtt — hetta er ikki minni týdn-
ingarmikið enn rúmdarkanningar-
nar, sigur formaðurin á stevnuni
M. V. Keldish.
stevnu
Vitskapsmenn hava samráðst um
likindini at finna fødi burtur úr
havinum. Ein vitskaplig meting er
tann, at núverandi fastlandsøkini
eru partar av tveimum upprunaliga
stórum økjum, sum fyri 150 milli-
skild
frå
vórðu
hver
ónum árum síðani
sundur og róku burtur
øðrum.
til við-
gerðar úrslitini av kanningarferð til
Indiska havið,
seks ár, og sum varð avrikað við
Á stevnuni komu eisini
sum vart hevur í
40 skipum úr 20 londum.
Vaksandi pappírsframleiðsla
viðvíkjandi
er
Framleiðsluorkan
pappíri, pappirevni og pappi
einari frágreiðing frá búnaðar- og
matvørustovni Sameindu Tjóða,
FAO.
Eftir teimum ætlanum, ið gjørd-
ar eru, kemur samlaða heimsfram-
leiðslan av pappíri og pappi at
veksa til 128 milj. tons og pappirs-
råevni til meira enn 108 milj. tons
i 1968.
Framleidslan av pappiri og pappi
er vaksin úr 83 milliónum tonsum
i 1960 til meiri enn 114 milj. tons
í 1966. Framleiðslan
råevni er samstundis vaksin úr 66
millj. tonsum í 1960 til 91 milj. í
1966.
av pappírs-
Skrivstovumadur
Føroya Mekaniski Grótídnaður sekir eftir skrivstovu-
manni. Maður vid handilsskúlaprógvi ella øðrum likn
andi prógvi hevur fyrimun.
Ringið 2867 ella 2260.
Vit hava altíð á goymslu
alt tilfar til
DEMICH
TIf. 1776 - Tórshavn
blikksmíð
sanitet
hitaverk
Verður sent um
alt landið
SA
mr, RO
Teir
tiltiknu
NILFISK
dustsúgv-
ararnir
Pf. MARIA POULSEN & Co.
TLF. 2000
TORSHAVN
TLF. 2001