mikudagur 31. august 1966síða 3
‹ fyrra síða allar 8 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
w
31. august 1966 SOSIALURIN
Nr. 68
Satt frælsi og berserkarafrælsi
Sigurð Joensens og tjóðveldisins?
Hat og illsinni darra undir hvørjsaman aftur á vinarligum samvinnu |listisku, privatkapitalistisku borgar-
|
um orði, tá ið tú hoyrir Sigurð | grundarlagi. ligu flokkarnar og javnaðarflokkin
Joensen og mangar tjóðveldismenn| Her er talan um ta borgarligu | Tí fyri at handla borgarligt og út
| : )
og fólkaflokksmenn við honum tala | privatkapitalistisku nationalismuna. |frá teirri liberalistisku og privat-
um frælsi — hat og illsinni inn á Henda nationalisma ber soleiðis | kapitalistisku hugsjónini, megu teir
danir! |i síni rót og runni meiri kripling | borgarligu flokkarnir handla og!
Henda sinnisstøda Sigurðs og'enn víðkan av sonnum lívsfrælsi, Í fóra ein politikk, ið stevnir at stød.
teirra sjálvstýrismanna innan fyrijið er tað einasta frælsi, sum ber uni, hvar hvor kann sæta sær við
|
tjóðveldið og fólkaflokkin av hans- hold og anda satt lívsvirði. lfullum rætti til at spekulera í hvørj
ara nationala skapi trodkar seg al- Við hugsjón síni um frælsi, javna | um ødrum uttan at vera heftur av
tíð fram, tå ið talað verður um log brødralag ber javnaðarflokkurin !at leggja í, hvussu ferst hvørjum
frælsi. | boðskapin um og møguleikan fyri |/ødrum. Av hesum poitikki kann
Tað er synd at siga, at hetta sál- hesum lívsfrælsi mannaættarinnar. líkki skapast eitt støðugt og sterk-
arskapið ella sinnislagið er vakurt. Javnaðarflokkurin skal vera sein-/arj samvinnugrundarlag við harav-
Men tað er ikki annað serkenni |astur at avsanna, at tann sokallaða |standandi støðugt styrknandi ásann
fyri Sigurð Joensen og hansara tjóð |nationåla frælsisrørslan í Norðan- lan av tí sum nakað, ið er sjálvandi,
skaparlyndi. | londunum eins væl og í ollum hin- |at hvor parturin ræður heima hjá
Sama skaplyndi hevur eyðkent/um londunum, har ið tann privat-|sær á ollum økjum, ið snúgva sær
menn í ollum øldum aftur í fyrnd- |kapitalistiski og chauvinistiski stýri /at einum sjálvum, og at samræði á |
ina og hevur veruliga verið undir- | hátturin við sterkum imperialist- |jøvnum føti er allastaðni har, ið|
lagið fyri ollum stríði tjóða og |iskum dråtti í sær hevur sett so ó- | felaginteressurnar eru tær stórstu |
landa millum. |hugnalig trældómsmerki dftir sær, log sterkastu, og lívsstreymurin i
Her er talan um berserka- ella|ikki í lítlum muni hevur borið 'teimum ymisku málum og målsøki-
voddakraftarfrælsi, hvors kraftar- harðveldi og trælkan við sær. og at um ikki bara er knyttur til ein
logi brennur í styrki í mun til kraft 'tað í vidurskiftunum Føroyar og partin, men rennur til og frá hvørj-
ina í hatinum og illsinninum til | Danmarkar millum upp igjøgnum um oðrum innan fyri ávís sam-
aðra tjóð ella ríki. (søguna hevur verið alt annað enn!gonguøkir.
Úrskurðurin av ti sokallaða fræls- |sørt av hesum ódalla sinnislagi og! Hin hollasti lívsfrælsi. sum er
isstríðnum við hesum undirlagnum jatburdi frá veldishørrunum fyrst | mig og mål javnadarmanna fremist
verður aldri fridarligar nýskipanir |undir ella saman vid Noregi og ti best við serræði og samræði á
á nýggjum samvinnugrundarlagi, síðani, tá ið leyst var við hetta land. jøvnum foti.
men altíð kvetting, loysing og full-| Men javnaðarflokkurin er fyri! 6 ir
; Á vi. SO vp . “| Tað ljóðar »paradoksalt«, men er
ur skilnaður. um ikki valdtøkan fólkið. sum lívir. og tær ættir sum : ) 1. ,
. ; . Á - kortini hin sterkasti veruleiki, at
verður at sigra við øðrum partinum | koma. , , |
. ” ! Í . 1, javnaðarflokkurin er sambært hug-|
jarðløgdum og løgdum í træla-| Og javnaðarflokkurin åsannar, at/|'., +: ;
h j Ísjón og støðu og politikk sín tann
leinkjur. |hin sterkasti tátturin fyri sonnum |. Á ; ;
1
3 livsfrælsi hi . 7? lí |flokkurin, sum førir og undirbygg-
»rserkar rælsisre ingar ri ivstrælst er hin størsti samlivsrættur |. - EK, 24 het
Berserkar = frælsisrembingar bera i is, åd á í { { við |ir tann einasta náttúrliga sjålvstyris
altíð í sær rka li av ti n |! Viðastu vidd á jøvnum føti við og + 5
altíð í sær sterka lind av ti, sum! | tal ; 8 | politikk samsvarandi ti, sum kann
»chavinismu« ella | millum menniskjunar heima sum hjá
menn kalla fyri
imperiali irblá ióð. | teirri tjóð ella teimum tjóðum. ein 7 á le Á
simperialismue yvirblástum tjól ; og tjóðarinnar lívsfrælsi. samstund-
skaparkenslum vid so sterkum is sum hann eisini er
sinnismuni inn á annan, at ein hev-|. Hendan ásannan liggur jú aftan-!in. sum hugsunnarliga byggir á tí
ur ilt vid at vara seg fyri harðskapi | fyri ta kosmopolitisku støðuna, at Í erundarlagnum, sum best og dygg-
og valdtøku. Hetta illsinni og harð- | verdaldarknøtturin, sum hann er.Jast tænir samræðishugsjónini á |
veldislyndi = orkar sjálvandi ikki | kannast ollum, tí einstaka, menn- teimum livsøkjum, har ið tær
valdtøku av so lítlari tjóð sum /ískjuni sum tj6dini, sum bústaður, | menniskjaligu og veruligu og sonnu
teirri føroysku yvir fyri aðrari tjóð. |ein eigur borgarrætt at liva og AT“ | felagsinteressur í tí livandi lívinum
Har leikar tað í orðum og kvett-|beida í uttan mun til hvar, og hvat | streyma hvor til annan til og frá
ingarkrøvum. Hug til javnan avlslag av fólki býr har, ið vit koma. | donsku og føroysku tjóðini millum.
gomlum ójóvnum og skapan av Hetta er ein stór og sterk hug- | Tað er so nú manna. ríkja og
nýggjum samvinnugrundarlagi bera |sjón, men hon er fjar frå at kunna Í þjóða millum. at samrenning. sam-|
vøddakraftar frælsisrembingarnar |eftirlivast, sum mannaættin tiggjar |
ongatíð i sær. Ikki fyrr enn hesar | sær í dag.
rembingar eru útbrendar og nýggja | Men tað er eyðsæð, at tá ið for-
ættarliðið er stigið upp av toft- | oyingar í dag viðgera frælsi, verður nidurmeting og andstøðu móti oll-
unum, er møguleiki fyri at renna |munurin stórur millum teir libera- | um uttangarðs sum meðal fyri at
Í kenna seg og seta seg sjálvan upp-
|um grannan og onnur.
177) | Tad er henda djåpa og tvirødd-
Hvi |aða ásannanin av ti, sum tænir
... |menniskjunnar sanna lívsfrælsi, ið
liggur til grund fyri javnadarmanna
»manifesti«, ið vit nevndu »vina-
|og frælsisbrævið dana og føroyinga
janna millum«, og sum vann so á
|øllum leivdum frå teirri gomlu ber-
|serkafrælsisstøduni, at stjórnarskip-
vinnan og samlivid eiga sterkari
røtur í tíðini. sum kemur. enn hitt
P
|
|
I
|gamla berserka- og vøddafrælsid við
in
Í
so nógv stríð, tá ið tað ikki er neyðugt.
|danatingi og vann stóran meirluta
fyri sær í Føroyum.
Vit ásanna her, at lívið liggur so
jog samræði tænir okkum føroying-
jum og dønum betri enn skilnaður
lella bara samræði.
Men tað verður eisini ásannað.
jat henda samvinna dana og føroy-
{frítt at kunna avgera hvor sær við-
Crede Debonair turkimaskinan ger arbeiði nógv lætt- (víkjandi spurninginum at vera hjá
ari, skjótari og betri, og prísurin er sámuligur kr. 545 jella frá ella at útbyggja samvinnu-
Spyrjið um treytir. háttin við serræði og samræði hvort
; í tann mun, sum veruliga tænir
okkara livsinteressum
R AD | O „ £ L tlf. 1 397 | Hesin nýggi þáttur at greiða stoð koma í gildi straks, var ødrvisi við
|una dana og føroyinga millum er|uppskotinum, sum kom frå lands-
rúmka og gagna tí persónliga eins |
|hevur lívsrúmd saman við. Í: int
tann flokkur- |
Janin, sum er eitt avrit av frælsis- |
|brævinum, varð einmælt samtykt å |
lí dag, at ein blendingur av serræði |
|tað alternative, sum føroyski javn-|skerda fullveldisfrælsið hjá sjálv-
|adarflokkurin bar fram og hevur |styrissamgongu forsprákarunum?
barst fyri at seta ístaðin fyri ta! Stongt Danmark, stongt Gron-
turrgeldu = toganina millum sam- |land burturvístir av hesum lívs-
bandið og sjálvstýrið. jøki, innigyrdir hjá okkum sjálvum!
Er tað glæsiligt frælsi í mun til
Og tað er forvitnisligt at síggja,
troðk | tað rásarúmið, vit eiga!
Felags valuta, sum vit hava í dag,
við at
hvussu samræðisásannanin er
jað fram stórtjóða og størrikja
|millum, t. d. hjá teimum SEKS, har 50 Vit fyri okkara pening
lið tjóðir sum hin týska, ítalska, |bYta hann um við fremmandan
franska, belgiska, hálendska og
luxemborgska hava ásannað land-
búnað, ídnað og aðrar samfelags-
Valuta í danska tjóðarbankanum
istaðni, hvar tað
kunnu keyp
skal vera í verðini, har ið vøran er
Ígreinir í síni náttúru vera felags- |best og biligast.
|mål og felagsøki í tann mun, at;
(hvort av hesum londum á hesum
Tjóðveldið við ødrum sjálvstýris
flokkum vilja avtaka hetta frælsi at
jøkjum hava sagt frá sær sín suve- kunnu keypa, sum okkum stendur
jrinitet, fullræði til frama fyri sam-
føti. loysingarvalutaskipan, ið skerjir
hugur á. og býta tað um við eina
ræði, samstjórn á jøvnum
: : A Í . keypifrælsið til bert at kunna rokka
| Av hesi umskipan frá fullræði st pure 3 ” Á 1 ; p
: r : : 1. |til tey ton: vit hava høvi at selja
|til samræði er frælsi og livsøki hjá SY 1008, i a SCI]
okkara framleidslu i og tað er
Í íbúgvunum í hesum londum fleir-
faldna í stødd — og lívstrygd við
tað, at skapara- og framleiðslu-
|megin er vorðin fleirfaldað og
| brædd saman til eina heildarkraft.
1 sterkt avmarkað!
keypifrælsi tænir okkum
tað fyrrnevnda verðaldar-
víða við kjansi til at fáa tær bestu
Í Ríkisfel k i kk og bileggja vørurnar, har id tær eru
íkisfelagsskapurin gevur okkum , ; ;
| > p , g , at fáa, ella tað seinnanevnda av.
jikki bara bú- og virkisrætt í Dan-
mark og á allan hátt sama rætt sum :
| - 7 fåa tær biligastu og bestu vørurnar?
|danir i Danmark afturímóti, at ; SAN € i
| Vit kundu hildið fram við sam-
danir hava sama rætt sum vit í
| Føroyum, men haraftrat gevur hann
markaða við ongari trygd fyri at
|metandi spurningum, men plássið
hj tt „ |er avmarkað. Men eru dømini ikki
lokkum somu veiði-, virkis- og bú-
hl a ; | nég mong og sterk til, at ein kann
rætt i Grønlandi, sum danir hava. |
skilja spurningin:
| Loysingin — komin fram við| Hvat er frælsi, satt lívsfrælsi:
|hats- og berserkarfrælsisåganginum | Serrædis- og samræðisstoða javn-
móti dønum — skerjir okkum fyri aðarmanna — å jovnum føti við
| , . danir —
allan henda livsrætt i Danmark og fa:
cia:
|tekur frå okkum tann rættin, sum loysingin við teirri avmarkadu
vit hava å jøvnum føti vid danir livsrumdini?
|innanfyri sjómarkið í Grønlandi. — Hjá veruliga frælsiselskandi
Hvat frælsisstøðið er meiri vert |manni og kvinnu kann her ikki vera
Í hjá føroyingum: torført at svara!
| Tað lívsfrælsi. sum javnadar-| Á Tvøroyri, 22. aug. 1966
manna stjórnarstoða gevur ella tað P. M. Dam.
Eitt javnaðarmanna mál:
44 rs arbetdsvika
styrinum. Tað vildi ikki ganga long
ur enn at lækka arbeiðsvikutíma-
Í Í lønarrødu síni royndi Hákun |
| Djurhuus at kanna sitandi lands-
stýri æruna fyri málið um 44-tíma '
arbeiðsviku. Hetta var eitt órættvíst uppskot!
Tað ásannaðu allir arbeiðsmenn
talið í trimum stigum.
Men man nakar arbeiðsmaður,
sum kennir til tey veruligu vidur- | Og Yóru illir yvir atburðin hjá lands
skiftini ikki hava tendrað, tá ið|Stýrinum og tess flokkum.
hann hoyrdi løgmann. Hann mint-| Líkasum tað er gingist við 44-
| ist til, hvussu ið flokkarnir tiggjadu | tíma uppskoti javnaðarmanna —
Í sær í hesum máli, tá ið javnadar- | tað sigraði at enda soleiðis hev-
menn reistu tað á Føroya løgtingi,
ur tað gingist og vil koma at gang-
: ; : : ast øllum' åbøtingaruppskotum javn
| Teir borgarligu flokkarnir gjørdu | garupr an
SfUtt av: adarmanna. Javnaðarflokkurin vil
stu av: Í
| laldri gevast, men ótroyttiligur
Teir feldu tað!
Sitandi landsstýri og tess flokkar
halda áfram við stríðnum, til tess
. andstødumenninir bara hava tvinn-
feldu tad.
Men arbeidarafjøldin hvesti tenn
og beit frå sær. so tað var íkki|
ar kostir at velja í
Arnaðhvort at geva eftir og
; | fremja javnadarmanna uppskotini
stuttligt at vera tjóðveldismaður á ella at verða kastaðir oman við
tingi og e pg mi jðveldis- , ; ' ; :
ngi og enn og minni tjóðveldis fyrst komandi lotu, tá ið veljar-
. . På På !
inga millum skal hvíla á tí gene-|
rella frælsinum til fullkomuliga |
| . .
| vera i stadin fyri tad, sum teir i
landsstýrismaður.
Kroystir máttu teir so koma fram
arnir hava høvi at fella hin av-
gerandi dómin vid valborðið.
á tingborð við uppskoti, sum skuldi |
: .
setuni frammanundan høvdu felt) Keypið
hjá javnaðarmonnum.
Men ar á > , . , ,
en munur var á uppskotum. | frá teimum, sum lýsa í
Meðan javnadarmanna uppskotið |
SOSIALINUM!
| vildi løgfesta 44-tima vikuna at |