leygardagur 15. oktober 1966síða 5

15. oktober 1966 Ikki EITT mál framt! Ikki eitt tad einasta av teim málum, sjålvstyrissamgongan for til val uppa í 1962 hava samgonguflokkarnir framt Ein dapur veruleiki at fara til val uppá nú tann 8. november 1966 Tað er tí fatiligt, at blaðsjórin á »Dagbladnum« nú í sínum vón- loysi yvir fyri veljarafjøldini roynir at burturdulla henda dapra veruleika við at reksa upp ein hóp av málum, ið sjálvstýrissam- gongan umsitingarliga hevur havt í hondum at greiða. Forvitnisligt at blása froðuna|AT TEY SKULDU TAKAST AV| oman av, ið harra Vang roynir at | AFTUR SUM SKJÓTAST tóla vid, so menn kunnu síggja.| Skipini komu undir — sefnadta | hvussu nakin hann stendur í veru-|landsstýrinum og innløgurnar við feikanum at eiga nakran positivan | teimum ið |ini sum avgjørt lut viðvíkjandi hesum málum, teir sum sagt einans hava handfarið umsitingarliga. FISKIVINNUGJØLDINI Harra Vang reypar av, at lands- | nevna minstulønina, so illa stýrið hevur tikid hesi fyribilsgjøld | å fiskin av aftur. og so vórðu fiskagjøld- avtikin vid atkvødu | frå øllum flokkum | MINST ALONARSTRÍÐIÐ At harra Vang skal hætta sær Í fólkaflokkurin hevur tíggjað sær í | viðgerðini av hesum spurningi. EINKI AT REYPA AV, Ti TAÐ | Allir minnast, hvussu fólkaflokk- VAR LONGU AVNGJORT, TÁ ID HESI GJØLD VÓRÐU ALØGD Ungdómur og løgtingsvalid |: . |1 teirra urin saman við Kristjani Djurhuusi samgongutid frå 1950 til Latið ungar kreftir koma framat viðkemur hesi sum áhugamál Politikkur tí hvussu tað eru júst okkara avgera, verða framd. Sum valini áður, stórur partur av veljarafjøldini, sum valstaðið at er ungdómurin 8. november stevnir á gera sína borgaraskyldu. Hesin partur veljarafjøldini hevur ti ein sjålvsagdan rætt til at siga sína hugsan viðvíkjandi tí politikki, skal verða førdur komandi 4 Endamálið hjá SU í Føroyum, sum hjá sosialdemokratisku ungmannafeløgunum kring heimin, er at virka fyri áhugamálum ung- dómsins og vísa á, hvussu hesi kunna fremjast. Sí stevnu okkara. av sum árini. so væl Sum ein treyt fyri, at krev ung- dómsins verða vidgjørt so væl, sum tey hava uppiborið, er eftir okkara hugsan tann, at ungar kreftir mugu koma framat. Javnaðarflokkurin er fyrstur, sum tikið hevur hetta stigið. Á uppstillingarfundi í streymoyar Javnaðarfelag avgjørt, at eitt av valevnunum til listan í Suðurstreymoy skuldi vera SU-ari — valdur av SU. Hesin ungi maður er hin 23 ára gamli Ernst Hansen, sum innan- felags sum uttanfelags hevur víst serstakt hegni og ágrýtni fyri við- gerð av trupulleikum og áhuga- málum ungdómsins. Ernst er nevndarlimur i SU, og ein av stovnarunum. Suður- varð er einasti hevur ein mið- vísan politikk. sum gagnað hevur allari fjøldini í landi okkara. Ofta í hørdum stríði við borgarligu Javnaðarflokkurin flokkur, sum ført teimum ungu,|flokkarnar; men úrslitini sýna, hvor sterkari hevur verið. Men tað er ikki dagin igjår, skulu hugsa so nógv um, tá kvott verður. Tað ræður skulu vit hugsa frameftir og kvøda fyri einum flokki, * sum hevur ungdómin aftanfyri * seg, vit at- Tí um framtíðina. Ávarp SU's til løgtingsvalid LÆRLINGAVIÐURSKIFTI: Mest lønarliga utpindi stætt- ur í føroyska samfelaginum er lærlingastætturin. Her krevur SU at vend kem- ur í. 1. Løn lærlinga verður við løgtingslåg, ella á annan hátt, munandi hækkað. smb. uppskot javnaðarflokk sins viðv. lærlingaløn. 2. Lærlingaheim verða at byg- gja. so ollum lærandi verð- ur tryggjað innivist. BARNAGARÐAR, BARNA- HEIM o. t.: Í mongum fórum er treytin hjá einari familju fyri at fáa »endarnar at røkka saman, tann, at bæði maður og kona noyðast at arbeiða úti. Hetta førir ofta stórar trupulleikar við sær. Landið eigur tí at taka sær alla ábyrgd av byggjum og rak- stri av vøggustovum og barna- gørdum. at | sum | at- SOS!ALURIN sum | 11. Teir fyrstu menn, sum settu búgv her á landi, hava ikki litið já havið inntókukeldu. Fólkatalið var lítið, so sum ætlandi (hevur tað verið landbúnaðurin, |sum hevur verið álitið. Men! |jrættuliga tidliga munnu menn |hava leitað at sjónum, og hava | 1958 lav. royndu taka minstulenina Tad miseydnadist tí betur! Hon varð tó beinskerd! Við stríði javnadarmanna kom so |minstalønin upp í 800 kr. at dømid, havid goymdi í sær. Sum fólkatalið vaks, hava | menn meira og meira leitað til | Tá ið javnaðarmenn komu í lands | upp í 1000. hana |sjónum kom, upp íltáttur í meirluta at blivið ein týðandi húsarhaldinum. Hvussu |fiskivinnan hevur farið fram i elstu tíðum, vita vit lítið um. (men elsti veidihåttur her á landi stýrið, kom hon Teir | striddust fyri | 1200. Men |samtykkja | hana við. | at fáa fingu ongan til at inntøkur gjalda Undir hesum landsstýrinum hey. |man helst hava verið við »ongul lur dyrtidin sum ongatid fossad inn log stein«. Nótakast er her rættu lyvir landdi. Javnadarmenn hava ti liga nýggjur veiðiháttur, og | lå seinastu setu havt uppskot um at | sildagørn munnu neyvan verda |seta minstulønina til 1800 kr. | nytt fyrr enn i 17. old. Lína er! | Men tjóðveldismenn, fólkaflokks- nysgjur veiðiháttur ; Føroyum. | menn, el. sjálvstýrið og Kjartan | Fískiskapurin hevur eisini mest 5 í . farið fram inni við land við | Mohr feldu hetta uppskotið — 08 |trådu og snøri. Seinri hava menn nú reypar harra Vang av eini í mun |leitad longri út. bæði út á hav | (Framhald á 8. síðu) log heilt út á oyðileið. Men so | leingi sum øll fiskivinna varð ríkin við opnum báti, var mark |fyri, hvussu langar leiðir, menn | kundu fara, og er hetta helst or- søkin til, at áringarnir hava ver- ið so ymiskir, sum teir veruliga | hava verið. so tey ár. har fisk- sum hevur eima ungdómsvinar- yrin stóð langt frá landi. og liga skrá, |vedurlagid var ringt. hevur lit- | * sum er tilreiðar at virka fyri + hesi skrå. ið borið til, ja verið rein hung- jurs år, so menn lógu deyðir við | = þtarablað í munni«. Hetta vildi 8. november hugsar ungdómurin | hent. um fiskur var á Set ; jaldri | rameftir við at lata sína atkvoðu tí bát munnu førovingar altid hava ått. | * i | grunni, til FLOKK UNGDÓMSINS — |; Ein bóndi veit alt |hann hevur um hendi, tí tað er | MIND |ivaleyst JAVNADARFLOKKIN sum i jalt vísindaliga kannað. Hann (sær um eini grasfløtu tørvar ein vil og hevur dirvi meir enn nak- ar annar. — lei annan gjødning. um lendið 2 jer ov vått ella ov turt, um epla- um tad, Smith. Vorfinn veltan hevur tann rætta litin, (ella henni tørvar meira tødu. Somuleiðis við barnaheimum | Hann veit eisini, hvussu nógvar log ungdómsheimum. so teimum |fóðureindir, kúgvin skal hava sum ongan góðan hava verður fyri at geva ta bestu urtøkuna, tryggjað góð og rímilig kor. jella hvørjum haglendi seydurin | best livir å. SKATTUR: Men soleiðis er eiga ikki at vera skattaðar. læsir. Hann kann ikki slåa at skatta hvort sær. 24 ; í Hjá landmanninum kunnu ár- jingarnir vera ymiskir og ávirk- ast mest av veðurlagnum. Men | havid er langt meira lúnifult. (Um nú eitt ár hevur verið sera INN- OG ÚTFLUTTNINGUR | Allur útfluttningur verður á landsins hondum. Somuleiðis verður at skipa! tt fiski ar i] h fyri andeilsinnflytan, fyrst og 8 IS år, er ilt at siga. hví tað var tað. Ella eitt annað ár |var nærum fiskaloysi, hví tað so |var tað. Fiskimenn hava hugsað lum hetta líka síðani teir fóru at UNGDÓMSHÚS: |veiða á sjónum, og í seinri tíð Samkomuhús tíl all endamál. hava menn roynt at kanna hetta at | visindarliga. fremst av ollum utgerdarvørum. | Landið átekur sær alla strand farasigling. viðgera hvert punkt sær. |hann gýtur, og hvar hann gýtur. RSS 7 | || Cytirnar fyri, at liv kann skap |doyr leydnast at finna greiðu á. 'dag, |teir tå verið varir við tað ríki-| |havs, og hevur tað sum upp ar | fjørð, Inntøkur, ið svara til neyð- | honum, sum sjógvin røkir, ti uga minstamarkið fyri Jlivsins|arbeidsøki hansara. sum er hav-| uppihaldi hjá einari familju. |i5, er ikki soleiðis kannað út í upp | | Hvar 2. Kelduskattur verður atlí eini bók, áðrenn hann leggur, fremja. |frá landi. og so verða vísur í at 3. Maður og kona verða fáa góðan fong. {da 2 eins og itrottahøllir, verða a byggja. | Her er komið langt áleiðis i |summum fórum. Menn vita nú. Í komandi bløðum fara vit at hvussu gamal ein fiskur er, nær hann er gýtingarbúgvin, nær | 1 Nr. Hvussu og koma undan ein fiskur livir. til hann av elli. Við vísindaligum kanningum hevur tað eisini hvussu hetta fast. ast leingi fiskurin ferðast. Men er ikki nakað. sum liggur Taka vit til dømis flytifuglin, kemur hann nærum til ávísan heldur til á sama stað ár um ár, og flytur so hagani aftur til ávísa tíð. Men soleiðis er tað SØ ikki við fiskinum i havinum, (har galda aðrar lógir, sum enn likki eru kortlagdar. Nøkur ár kann vera almikið av fiski á á- lvísum miðum ella grunnum. men so kunnu ganga ár. ja heil- ir mannsaldrar. har sama oki er nærum sópað fyri fisk. hetta havstreymarnir, sum eru atvoldin til. at so er. ella er tað hitin ella kuldin i havinun sum er hovuc Ssorsøkin? Hetta Feir, sum røkja vísindarligar kanningar. kunnu siga im |summir årgangir eru størri enn aðrir. um meira vngul er undan komið eitt ár enn eitt annað ár. við at kanna ta nøgd av smáum fiski. sum til er. Men um he OSI nøgdir søkja at sama grunni år x um ár, er tað eingin. sum við nakrari vissu kann siga framm- janundan. Tey fiskasløg, sum mest e jav undir Føroyum, eru: sild, toskur, seidur, hýsa. brosma kalvi og longa. Men hesi fiski- sløg koma ikki inn á grunnin í eins stórum nøgdum ár um ár. Taka vit til dømis hýsuna so var lítið til av henni í mong. mong ár. Tað mundi vera eini 140 år, frá seinast i farnu old til fram móti seinasta kríggi. har hon mestsum bert sløgdist uppi í, tá menn fiskaðu tosk um vár- arnar og smáfisk um heystarnar og út á veturin. Men so seinast í 30'unum kon hýsan aftur á grunnin, og nøk- ur ár seinni kom hon í veldig um torvum nærum inn á hvønn x sandgrunnarnir inni við lland stóðu fullir alt summarið jog um vetrarnar og í vårtid var |havid fult av hýsu bæði á bleyt- tað ikki hjá,m botni og harðbotni. Men |hysan er nú aftur við at hvørva Teir verið væl av hýsu. at hon er útgýtt, var hon í oll tey hevur aftaná hvørvur hon. seinastu = vetrarnar men mongu hon var burtur undan For hvar ár. oyum. og heldur hon til |frá aftaná vártíð og til seint á heysti? Menn, sum nú í nøkur lår hava fiskað upsa undir Før- oyum við snellu, hava sagt mær at teir út av botni um sumrin ofta hava rakt við stórar hýsu- torvur uppi í sjónum, ja, fram móti kveldi, heilt uppi undir borði. Hetta kundi verið progv um, at hon ikki flytur langt (burtur, men bert heldur til uttanfyri tær leiðir, menn van- liga royna. J. Fr. Øregaard. (Framhald)