leygardagur 26. november 1966síða 8

Nr. 93 Til veljarar i Frodbiar sókn! Hin val å 10, Ivøroyri des. verður Ikki bara nýggir menn skulu velj- ast. men nýggjur meiriluti. um væl skal vera í sóknini. Hetta megu allir viðganga, tå ið | Vit hyggja afturum bak og síggja. | hvat ið hent er, hvussii stýrt er í farnu 4 árunum. Javnadarmenn vunnu meirlutan. | fingu 3 menn inn á høvudslistanum. | Ein serlisti varð stillaður av nøkr- um jarnaðarmonnum. Sjálvandi var meiningin, at maður. sum kom inn i hesum lista sum javnaðarmaður. skuldi arbeiða saman við javnaðar- monnunum. komu inn á høv- uðslistanum. Follarin Einar serlistanum! Hann hevði gingið undir orði at verið javnaðarmaður og varð sum slíkur av teimum stillandi javnaðar- monnunum settur á listan. Men nú hendi tað harmiliga: Einar Larsen gjørdi sum dreit í egið reiður! Hann leyp yvir til andstødumenn- tar afturfyri verða borgmeist- ari annaðhvort ár í skifti vvir tjóð- eldismannin Hemming Jespersen ið ti endamáli at leggja móti javn- aðarmonnum og verja teir fyrst og fremst harra og arbeiðsgev- aran hjá Hemmingi sum Larsen kom inn á at æðan: | stóru. | Jespersen, men | | sóknarstýris- | HVITANES, OGN KOMMUN- |UNNAR, OG ATBURÐURIN ; HJÁ TEIMUM BORGARLIGU Fad eydnaðist javnadarmeirlut- |janum at ogna kommununi Hvítanes við húsum og lendi. Roynt varð at áa løgtingspening til at gera húsið |í stand, men sum menn minnast |leyp Hemming Jespersen fram á |tingi sum óður maður ímóti hesum og spilti húsið ut, at vera rotið og komið at detta niður! Vekur gerð! Men hvat gjørdi hann so sjálvur saman við Einari Larsen og teirra | monnum? | Iá var húsið so sanniliga ikki rotið! Hann og teir loyvdu sær at offra | stórpening uppá húsið og Hvítanes lognina fyri at leiga tað heila fyri langar tíðir fyri eina undirskots- leigu. sum Reinhold Sílá í blað- | greinum sínum uppgav at liggja við einum árligum undirskoti uppá ikki minni enn 25.000 kr. sum skatt- | gjaldararnir skulu rinda, Bryggjuna niðan fyri gjørdu teir úr træ fyri 100 pst. útreiðslu fyri kommununa. hóast hon kundi verið gijørd við 75 pst. studningi av pen- ingi. sum javnadarmeirlutin fram- anundan hevdi fingid til vega til åbøtur av havnarlagnum! Slíkt åbvrgdarloysi kann ikki | forsvarast! Teir, sum gera tilikt megu ikki sleppa nærhendis nøkrum almenn- | um aftur! Neystakeypini, keypið av vega- kki bara honum. men eisini vår- | kunnara og hjálpara Einars Lar- sens, Henda soleiðis samansjóðaða borgmeistaragreipa fór so til arbeið | 15 við hinum tænarum aftanfyri seg Ov drúgfort verður at rokna upp all »kappabrøgd« teirra fyri stór- mannin. stórmenninar. Fólkið Men kortini greflig- kenna taka i plåssinum skal astu tey. cg summi: ley TEIR STUNGU ÚTRÓÐRA- MANNIN Í BAKIÐ Prísneyndin fiskapris fyri Hann galt Tveroyri Men gjørd | Mortensen, arbeidsharri av sóknarstýrislimunum innan teir borgarligu? hevði sett ein fesk- allar Føroyar. sjálvandi eisini fyri stórmaðurin N. nakrar fyri hva! Hann noktaði fyri prísavgerðini hjá nevndini, hóast allir aðrir, ið keyptu fisk, boygdi seg. Hann segði nei og loyv- di sær at geva ein munandi %ægri prís! at boyggja seg Útróðramenninir mótmæltu og vildu sjálvandi ikki lata fiskin fyri ndirprísin Stríðið og toganin Vardi leingi. Hetta stendur sjálvandi øllum í frískum minni. Útróðramenninir leitaðu sær hjálp hjá sóknarstýrinum. lkki var tað nógv. ið teir ynsktu av býarstýri sínum. So vítt mær kunnugt var tað einans veðhald fyri nøkrum fáum túsund krónum til skip at sigla nið- ur við fiskinum. sum altso »Isvirk- ið< hjá N. J. Mortensen. ikki geva ásetta prísin fyri. a/s. vild Eingin útróðramaður ella nakar annar ivaðist í tí, at sóknarstýrið fór at ganga útróðramonnunum á moti. Men tá ið uppskotið hjá javn- adarmonnum í søknarstyrinum um hjálp til útróðramenninar kom fyri, boygdu Hemming Jespersen, Einar Larsen við sínum borgarligu fylgis- monnum høvdid fyri harraboð- unum og stemmaðu ikki fyri hjálparuppskotinum frá javnaðar- monnum. Har stóðu útróðramenninir stung- nir í ryggin! rå ið verandi fund við útróðramenninir bóðu tá- íormannin um at koma á teir fyri at greiða teimum rá. hví borgarligi meirlutin hevði svikið teir, virdi hann Einar Lar- sen teir ikki so frægt sum at koma á fund ella var samvitskan so ring. at hann ikki tordi at síggja sínar menn« í eyguni? Hverjir eru teir arbeiðmenn og útróðramenn, sum kunnu fáa seg til nú við fyristandandi val í sóknini at velja listar við hesum somu monnunum Einari Larsen og Hem- 9 mingi Jespersen á" | fjørdin lendi til grófútkastið og 1: — 2 millióna erundstykki til eitt flakavirki til mann, sum hevur ov mikið av strandøki og harimillum nógv betri liggiandi oki til for- málið og bíligari í nýtslu. Allir = sóknaríbúgvarnir kenna, | hvussu ið her liggur fyri. Her tørv- ar tí bert í hesum døgum framan- fyri = valunum ð nú skulu fara fram. at minna á orskapin. ið her er komin til sjóndar. Hesir ørskapur hevur verið so úgangandi hjá fólki, at eingin minni enn sjálvur formaðurin fyri tjodveldisfelagid her á plåssinum, harra Tori Jóansson, lærari, hevur | gingið í húsini við mótmælis- adressu, ið ikki javnaðarmenn, men leiðandi kreftir innan fyri teir borgarligu høvdu skrivað. Hetta sigur meiri enn langar greinir, hvussu langt, id ørskapurin hjå hesum borgarliga meirluta og tænara stórmanna er utvikladur! Óneyðugt uttan nakra roynd til ekspropiasjón leggja teir á borðið 40 kr. fyri lendi til »blindtarmsveg« til grótkastið. flyta 3 neyst á leigu- grund frá bygdini. upp aftur 3 brænnyggj og i mátar betri neyst og skjeyta teimum grundstykkini keypt fyri 40 kr. m2 ókeypis til ognar. Og sum rosinina sela í pylsuendanum leggja teir tí eina, manninum. tí mest morðgíriga 5000 kr. oman á rokan, hóast hann ongan framíhjárætt átti. Hinir báð- ir neystaeigararnir kunnu væl ikki annað enn vera í ødini. Men tað tað er rímiligt munur á Jørgen hattamakara og kongi Salomon! Alt saman um tikid verða neyst, lendiskeyp og grótkastið út í til liggja um ella helst oman fyri tær |tvær milliónurnar. Økid er so longu burturleigað við ongari tey fyrstu 4 árini fyri 8000 kr. árið, Hongur kommunan uppá helm ingin av teimum tveimum millión- unum, dugir hver smådrongur at rokna út undirskotið, um rentan er | 8 pst. og afturrindingartíðin 15—20 | ár: Rentan kr. 80.000 Avdráttur (20 ár!) kr. 50.000 Tilsamans kr. 130.000 kr 8.000 Undirskot árliga kr. 122.000 S 1 »ppur kommunan við at rinda av kostnaðinum (studn. SO pst. frå løgtingi og 25 pst. frá státi). Leigumál við Hvítanesi undir- skot 25.000,- kr. og við >Grótkast- inum« undirskot 122.000.- ella kr. 61.000.- tað má sigast at vera rekordin í óforsvarlighei' Ikki lagið at partamaður Hemming Jes- Eg dugi ikki at fata tað, um nak- | persen gongur inn í húsini við mót- ar ger tað ' mælisadressu við krav; um at fáa monnunum | allar | vegur, | flakavirkisgrundina at | byggiskuld | um | SOSIALURIN Í {landsstýrið at taka sær av hesum | óðamannaleiki! | Javnaðarmenn hava altíð verið Í við til at styðja virkis- og fram- Í takshug. Men tað skal vera skil til Ísteðis. Varð fylgt javnaðarmanna lráðum og stødu vildi peningurin til | vega- og neystakeyp og flyting og Í »rokafylling« til spekulantarnar ver- lið spardur. Hann og allur pening- | lurin, id fer til »grotkastid, verið nýttur til útdýpan av hylinum inni við land undir har. ið flakavirkið kundi verðið sett sum framhald av tí fyri stuttum bygda >milliónhúsi<. lið fyri ein part nú stendur fyri einki. men sum óivað kundi lagst inn í flakavirkisplánirnar, og hesir |hovdu kanska nú verið fullførdir lella staðið fullførdir, tå útdýpingin log atleggingin í hylinum inni við land var gjørd lidug at nýta hjá | ollum fiskiveidiførum (til samar- beiðis vid flakavirkið. | Um pláss var kundi ein sum íbúgvi á plássinum og við upplýs- ingum frá teimum sera áhugaverdu | frágreiðingum í Sosialinum av sóknarstýrislimi Reinhold Sílá hild ið fram lýsing av tí syrgiliga skili, sum hevur rátt í kommununi undir |harrunum Hemmingi Jespersen og |Einari Larsen vid borgarliga fylgis- | monnum sínum. Men góðu veljarar, | tad skuldi verið nóg mikið við hes- | um til at sýnt tykkum, at nú er! stundin komin at skifta hetta stýri | | út við góðar menn, sum hava sýnt | ábyrgd og Sskilagóða leiðslu av |teimum kommunálu vidurskift- | unum. Í Motion og | sukkersyge | ET er et hjerte, jeg har fortalt om for nogen tid siden, Men som presser sig på, når man skal vurdere masaierne } trædemøllen, som jeg skrev om forleden. De ma- saier, der spiste helt forkert: Kun kød, blod og fed mælk, Men som alligevel havde lave -kolesteroltal og ingen hjerteblodpropper. | Dem slipper de for, fordi de | åbenbart ikke forkaiker. Men også | at en anden grund. Hjertet, jeg har omtalt før, til- hørte nemlig en maratonløber. En mand, der blev ved at løbe, til | han var langt op i 60'erne — da han døde af kræft. Hans hjerte blev dissekeret, med det sære resultat, at det var no- | genlunde så forkalket, som hjer- | ter plejer at være i den alder '— i velfærdsstaten altså.” EN selv om hjertets egne ar- terier var mærkede af for- kalkningsprocesserne, var det ikke gået ud over muskulaturen, Den var sund og god. For maratonløberens veltrænede | hjerte havde større lysning i dis- se arterier end normalt. Der løber jo temmelig meget blod gennem dem under et maratonløb, Desuden var der flere og mere åbne indbyrdes forbindelser mel- lem de arterier, der forsynede for- skellige gebeter. Så selv om en eller anden gren skulle gå hen og lukke sig, var chancen for blod- | forsyning ad anden vej sá meget | storre. Det var altså ikke noget tilfæl- de, at den hjertemuskulatur sá sund ud, Den var blevet godt for- synet. AR masaierne ikke får hjerte- blodprop, skyldes, det altså ik- ke bare den ringe forkalkning — som kolesteroltallet: er et symp- tom pá — men også at hjertet er bedre rustet mod eventuelle ulyk- ker. LUNDBERGS - Vit vístu vid løgtingsvalid á Tvør ovri, at her eiga vit eina javnadar- sinnaða veljarafjøld. Sama eiga vit at gera við fyristandandi sóknar- styrisval, Fylkist nú vid valborðið, kvinn- ur og menn, og latum okkum við fullum huga seta krossin við javn- aðarlistarnar til sóknarstýrið, líkn- ingarnevnd og skålanevnd, Vit hava so vissu fy at sóknin verður væl stjórnað. eg at »greyturin« í sóknar stýrinum verður sílaður. Latum okkum seta teir menn í | sessirnar, ið áður hava víst, og sum aftur vilja vísa. at teir seta veljarar nar og sóknarinteressurnar hægst. í Trongisvági. tann 19. nov. 1966. Svend Jensen. EFTIRSKRIFT: Hetta stóra millionhavnaarbeidi hava teir Hemming Jespersen, Ein- ar Larsen og fylgisneytar uttan út- boð og prískapping givid einum felag at projekterað og gera fyri rokning. Ikki so fræg! sum småar- beiðini við vegagerð og neystaflyt- ing er loyvt okkara bygdarinnar heimligu dygtugu monnum at vera við í kapping ella arbeiðsleiðslu. fakmadur, sum fyri dygd sína hevur vunnið sær hitt besta ummæli ikki bara her í sóknini, men langt uttan fyri pláss okkara, sum velur hesar menn, sum settu okkara egnu í |skammikrók. sum um teir ikki vóru verdir at teljast millum menn? Meg lystir at síggja teir menn. sum kyssa »bødlahondina!l« Og hvat siga tit veljarar til, at Hemming Jespersen. Einar Larsen og felagir í sóknarstýrinum veru- liga hava samtykt at avreiða at- kvoðurættin. ið knýtir seg til tær Motionen har en dobbelt virk- ning. Det er vel der, man må finde årsagen til, at man tillægger den større og større betydning i kampen mod forkalkningen. Vi ved, der er et halvt dusin fak- torer, der spiller en rolle, Fødens fedt — både dets mængde og dets sammensætning blodtrykket, nedarvet tilbøjelighed, overvægt, cigaretter, sukkersyge og altsaá motion. Men det ser ud, som om det sidste er det vigtigste. I hvert fald har både masaierne, Boston-undersøgelsen på de ir- ske brødre og andre resultater ty- det på, at hvis man får motion nok, træder resten i baggrunden. EN sørger jo blandt andet'for at holde overvægten nede — og har vel også en virkning på blodtrykket. Masaierne' som spadserede op til 100 km om da- gen — havde i hvert fald ingen blodtryksforhøjelser, Så det ser ud til, som om vi selv kan bestemme over de fleste af faktorerne og det nedarvede spiller åbenbart en ringe rolle. I hvert fald har jemeniter i Is- rael og japanere i USA fået sam- me kolesteroltal og samme antal blodpropper som de indfødte — skønt de ikke kendte til forkalk- ningen hjemme. 26. november 1966 TE liturin TE bragdid LYONS TE ax UICR Brev Aðalumboð: eysturoyar heilsøla æn = in i 351-02 kommunan hevu: avreitt hann 165.000 kr. sum seit í sleipistøduna, til ongan minni og betri enn til sama Hemming Jespersen, Niels , Juel Mortensen, als og líkar. Er hetta ikki hitt grimasta yvirgangs- verk, ið sóknarstýrislimir nakran tíð hava loyvt sær at útint sum sóknarstýrislimir!! S. J. HJØRNE En fatalistisk indstilling til sa- gen er altså meningsløs. Det er i stor udstrækning — måske til 100 % — os selv, der bestemmer, om vi vil forkalke eller ej. Selv den disponerende sukker- syge synes motionen nu at have en vis virkning på. ET fortalte diabetes forske- D ren Margaret Whichelow i den engelske radio forleden. — Overvægtige har en tendens til at udvikle en mild sukkersyge, sagde hun, oftere end magre. Der- ; for forsøgte vi at finde metoder til at forhindre disse mennesker £ at blive diabetikere, og langt den bedste metode, vi har fundet, er gennem motion. — Selv forholdsvis moderat mo- tion forøger musklernes optagelsø af sukker tre gange — så efter- hånden som flere og flere af os bliver afhængige af biler og ma- skiner, vil antallet af diabetes- tilfælde stige, fortalte Margaret Whichelow. i Så også af hensyn til den milde sukkersyge — som endda nok kun bliver opdaget i 50 pct. af tilfæl- dene — er der grund til at finde cyklen frem, Eller bare gá. Som masaierne. Om end knap så langt.