leygardagur 10. desember 1966síða 8

Nr. 97 Her er eingin... (Framhald frá Í. síðu) hvat foroyingar vilja. Stoða sam- bandsmanna og javnaðarmanna er greið. Teir vilja vera saman við | Panmørk. Stóða tjóðveldisins er eisint græið. Teir vilja kvetta, loysa frá Danmark men hvat vil fólka- Øokkurin. Hvat meinar hann við sjálvstýri og yvirtoku? Hesin spurn mgur er í dag meira ógreiður enn hann hevur verið nakra tíð áður. og aftan á tað sum fram er farið hesa seinastu tíðina, trúgvi eg ikki, at fólkaflokkurin fer til fólka- mngsval fyri at taka fólkatingsum- baðið av, og tað er gott tað sama, á fólkatingsumboðið hevur sum sagt allstóran tydning fyri Føroyar Fyri tað fyrsta eru teir foroysku fólkatingsmenninir við til at við- gera tær lógir fyri Føroyar. sum gjørdar verða á fólkatingi Fyri tað annað lesa teir forov- | sku fólkatingsmenninir el tey donsku lógaruppskotini, tá ið tey koma á tingborð. Av hesum lógar- uppskotum kunnu teir síggja um sær koma at vera Feroyum at ógagni. og so gera teir sjálvandi vart við seg beinan vegin. Eisini kunnu teir síggja av lógaruppskot- unum. sum har ikki er okkurt. sum kundi verið Førovum at gagni, og og so royna at fáa hesar lógir eis- im at galda fyri Føroyar Fyri tað triðja eigur føroyski fólkataingsmaðurin at taka sær av øllum áhugamálum hjá førovingum i Danmark, og táið vit minnast til hvussu nógv ungfólk vit hava har, so skilja vit. at føroyski fólkatings- maðurin um hann røkir starv sitt og er í Keypmannahavn ta tíð hann skal, hevur úr at gera. Og so kemur eitt annað afturat, sum vit kanska ikki hugsa so nógv um, men sum tó er ein verunleiki, Hin føroyski fólkatingsmaðurin er tað besta umboð, sum Føroyar hava úteftir. Alt gott um løg- tingið. Eingin yvir ti, og eingin við síðuna av tí, men tá maður tos- ar í løgtinginum fer tað sjálvdan út um Nólsoynna, men er fynd í tí, sum — føroyski fólkatingsmaðurin sigur, so verður tað endurgivið, ikki bert í donskum blødum, men viðhvort eisini í norðurlendskum, og hendingafer eisini í týskum og enskum. Hin føroyski fólka- tingsmaðurin tosar altid, sum før- oyingur, og er hann limur av ein- um stórum donskum flokki. so hevur hann sæti í lógarneyndunum, og hann verður orðfórari í tingi- wum í øllum føroyskum málum. Annarleidis hevur tað verið hjá fólkaflokksmanninum í fólkating- mum. Hann hevur sitið í sjálv- drátti. Tó at tað hevur staðið hon- í boði, hevur hann ikki um verið | | limur av nøkrum donskum flokki. Hann er vegna tingskipanina íkki sloppin í nakra nevnd og hevur tessvegna sitid har, sum ryssa uppi ! yvir deyðum fyli Hetta, at foroyski javnaðarmað- | urin hevur verið limur av danska | javnaðarflokkinum á tingi, hevur | av summum verið kastað honum fyri, at hann er ófoóroyskur. Tad er ein misskiljing. um tað so enn er, so havi eg róð, tað eg havi orkað Eg minnist einaferð vóru í Fámjin. Vit fóru avstað við | árabátum. Av onkrari orsøk var eg ikki í bátinum hjá okkum. Ein að | teimum sum átti båtin, sum eg var við segði við meg: Nú kemur tað til kappróður. men eg rokni vid, j at tú ert ein sovorðin heiðursmað- ur, at tú rør tað tú orkar, sjålvt um | tað er móti pápa tínum og brødr- um tínum, Hetta skar meg í hjart- að, men sjálvandi róði eg. tað eg var mentur. Eg hevði skammast enn tann dag í dag um eg ikki gjørdi so, og eg hevði eisini skammast um eg ikki, ta tíð eg havi sitid á fólkatingið Í hevði lagt alla orku | meira, sum tað har aldri hevur ver- ið neyðugt at rógva móti foroysku brødrum mínum. tí danir hava al- tíð verið til reiðar at veita okkum allan tann stuðul sum vit hava neyðugan bæði á sjógvi og landi. Hartil kemur, at teir viðurkenna okkum sum tj68, og vilja hjálpa okkum at varveita okkara tjóðskap arligu eyðkennir. Nú hevur onkur sagt, at danir vilja gjalda okkara sjálvstýri um | vit kvetta. Hesir menn sum soleið- is siga misstaka seg stórliga. Teir meta okkum saman við tey niður- undirkomnu londini, sum fyrr vóru koloniir. Henda sammeting minn- ir meg á tað sum Holberg, sáli let- ur Eramus Montanus siga: En sten kan ikke flyve, morlille kan ikke flyve, ergo er morlille en sten. Tey niðurundirkomnu londini eru frá skaparans hond sera rík lond, men fólkið sum býr har er óupp- lýst og trælkað. Tessvegna dugir num, men livir í hungur og hall. Tí er tað, at tey gomlu kolonivald- fólkunum læra um niðurundirkomnu uppundan, so tey kunnu røkja lond teirra. i Føroyum er tað Klettaoyggjar okkara í Norðurat- lantshavinum hava einki rikidømi. Hjallurin er á sjónum og sjógvur okkara er alt Norðuratlantshavið. at annarleiðis. Ymist um valið Gáturnar í dag eru soleiðis gjø ar til valið, sum verður komzn VALEVNI. Set bókstavarnar niðan fyri annarleiðis saman, og tú fært mavnid á einum al fólkatingsvalið: LEON I. J. HANSEN VALKLOKKAN Rætt gitt, fært tú at vita, hverj- ar summi fara at velja týsdagin: i— 2 svar 3— 4 skipastavir 1— 6 slætta 7 — 9 likamstut 10—12 framvegis valevninum til rdar, at í termum er okkurt, ið sip- di tysdag. Vit royna | LOYNDARMÁL: Tå gitt er nidureftir fært tå å 2. og 4. reglu orð, ið sipa til valið: 1) eldstød 2) skunda 3) geva eftir 4) at knýta net við 5) mangla (øv- ugt) 6) vendi 7) bráðnar. | VAL-FIMMARIN: 1. seta fólk, gera fólk 3. má eingin í vali 4. eru tíngm. Í við hvert | 5. mamma | (grønlendsk Tá eg eri komin á bát við hvøri- | grindabod | í í at gera alt) fyri Foroya land og fólk, so mikið tað ikki at nýta rikidømi í landi- | uni hava átikið sær at hjálpa teim- | SOSIALURIN Men fólk okkara eru eingi neyð- aradýr. Teir eru so mætir menn sum teir hava staðið á skipadekki, Men teir megu til eina og hverja tíð hava skip at sigla vid og virkir á landinum, og á hesum okjum er útviklingurin so stórur á okkara døgum, at tey skip sum vóru ný- mótans fyri 6 árum síðan er burt- oldað í dag. Tessvegna duga vit ikki í løtuni at síggja fyri endan. Vit duga ikki at siga: Nú er land okkara útbygt, nú eru vit mål til at taka loysing. loysing. so gjalda dan- ir hana ikki. So mega vit hvort leggja hægri skattir á fólk okkara, og tað ganga javnaðarmenn komnir á Taka vi ikki við til, ella selja okkum til okkurt stórveldi. og tað ganga javnaðarmenn heldur ikki við til, tí vit javnaðarmenn eru føroyingar inn í mergin. Foroya fólk! Hjálp okkum javn- aðarmonnum at gera góðar tíðir betur. Tað Danmark sum hevur hjálpt okkum til tann framburð, sum vit hava í dag, er tað av javn- adarmonnum stjórnaða Danmark. Tad vil framvegis hjålpa okkum, ti Danmørk. sannar. eisini danir hava ágóða av samvinnuni. Farið tí maður og kvinna av húsi hin 13. desember og setið krossin við javn- at aðarlistan, ella við tann mann á listanum, sum tit halda = umboðar Førova fólk best Johan Nielsen. FOLKATINGSMENN Tá ið vit velja menn i ålitisstørv, at og er tað vanliga við ti fyri eyga, teir skulu avrika nakað fólki landi til frama, Nú hevur Poul A. Andreasen sitid í fólkatinginum eini tvey år; men enn er ikki frætt frá nøkrum sum helst, hann hevur avrikað. Tað. at hann púra einki hevur gjørt, kann ikki vera av teirri grund, hann ikki hevur tíð t.V.S. av somu orsøk, hann mátti leggja starvið frá sær sum sóknarstýris- limur í Klakksvík á sínni. Tað heyrði verið ógvuliga áhuga- vert at fingið at vita, hvat Poul Adrian ætlar at avrika komandi ár á danatingi, um hann verður aftur- valdur. Kanska avtaka føroysku fólka- tingssessirnar, um teir = skuldu kenst ov harðir at sita 4? Á tann hátt slepst ið hvussu so er av við daniseringsgull fyri ein fólkatingsmann. Klakksvíkingur. Veiist Þú AT undir landsstyrinum, har P. M. Dam var løgmadur og Johan Nielsen samstundis fólkatingsmaður, var alt g'ørt greitt til utflyting av fiski- markinum — eftir var bara at áseta dagin — og at hetta varð gjørt eitt ár seinri, enn tjóðveldismenn høvdu sett sær sum vóreingiligt krav« við javnaðar-lógmanni og javn- aðar-fólkatingsmanni eydn- aðist tað at fáa hina miklu so- siallóggávuna framda. AT við javnadar-løgmanni og javn aðar-fólkatingsmanni eydn- aðist tað at fáa vegnsudvik- lingsløgina« og lógina um idn- aðarlánini at galda fyri Foroy- ar. sambært hesa lóg eru all stór- virki í Føroyum komin i lag: Flakavirki á Kósini í Klakks- vík, sildaverksmiðjan í Fugla- firði, skipasmiðjan á Skála og mong, mong onnur av teimum virkjum, sum i dag luivis eru grundstuðlar samfelagsins. AT við javnadar-løgmanni og javn aðar-fólkatingsmanna ávum eydnaðist tað at vinna okkara núverandi rættindi í Gren- landi, sum tó so syndarliga vórðu misrøkt av »sjålvstyris- landsstýrinum, AT ein = javnaðardfólka;ingsmaður einsamallur hevur slóðað fyri okkara fulla limaskapi í Nor- disk råd. annad- | | men vit 10. desember 1966 Slitur ikki i — So tøtt valini nú eru, slítur valprátið ikki i. Enn tala fólk um úr- slitið av løgtingsvalinum, nú um nýtt landsstyri ella nyval. Aftrat ollum hesum kemur prátið um fólkatingsvalið og tey mongu sóknarstýrisvalini, ið fara fram kring um landið. EITT SYRGILIGT ÚRSLIT Í Norðoyum vóru teir ymisku »sjålvstyrisflokkarnir« grammir at heita á fólk og biðja tey bara velja ein av »sjålvstyrisflokkunum« sama gjórdi hvor tað var, n Grammastir til Så hetta vóru ftjóð- veldismenn og fram 3 burðsmenn. Sjálv- stýrismenn fóru tA kanska heldur ; spakuligari um hurðarnar; = meðan onkur tók til sum hin peolitíski revurin Hákun Djurhuus) — fólka- flokksmenn ikki virdu hinar lagsbrødurnar so frætt, at teir mæltu til at velja nakran av teimum nei, bara fólkaflokk- in, sjálvandi! 'ølkeflokkurin fór eisini við oll- um rómanum — vann 4,5 pst., meðan hinir taptu 8,4 pst. í mun til seinasta val. Dyrur var fólkaflokkurin teim- um, og dýr var samgongan hesum JAVNAÐARFLOKKURIN Sambendsflokkurin Fólkaflokkurin Millum fólkaflokkin og fram- burðsflokkin var listasamband við valið í 1964, og fingu tí hesir ann- an fólkatingsmannin. + Ein listi (tjóðveldislistin) við * Karsten Hoydal fekk 2033 at- + kveður, hóast hansara agitati- * ón fyri tað mesta bygdi á ó- * hugnaliga atomræðslu, sum tó + heilt var horvin til løgtings- monnum, ið góvu seg í hóslag við fólkaflokkin. Ikki færri enn tveir av tingmonr unum í Norðoyum, sum so brødra- liga krupu undir veingjarskjól Hák un Djurhuus, fullu á valinum. Annað var sjálvandi ikki at vænta. Hvat fekk so hver einstakur av samgonguflokkum fólkaflokksins í Norðoyum burtur úr samgonguni og hinum sokallaða »sjålvstyris- lanNsstyrinum? Jú, hesa miklu afturgongd: Sjálvstýrisflokkurin + 3,1 pst. Tjóðveldisflokkurin + 2,9 pst. Framburðsflokkurin + 2,4 pst. Slikur var endin av »sjålvstyris- samgonguni« í Norðoyum, hóast vinning fólkaflokksins: eim bak- brest uppá 3,9 pst. * * * TEY SEINASTU FÓLKATINGSVALINI Nú farið verður til fólkatingsvai hin 13. desember, er sjálvandi áhugavert at kanna eftir, hvussu úr slítini hava verið frammanundan. og vit skulu her draga fram valini hin 15. nov. 1960 og 22, sept. 1964. 1960 1964 3699 atkv. 4134 atkv. 2388 atkv. 3141 atkv. 2155 atkv. 2627 atkv. 547 atkv. 630 atkv. * valið nú í heyst. Valdir vórðu tveir fólkatings- menn, sum longu nevnt: fólka- flokksmaður og síðan ein javnaðar maður. Persónligu atkvødutøl teirra vóru: PM Dam ............. 2216 Poul A. Andreasen 784 Farmaskipaflotin Tað er sterka og óreingiliga mál JAVNAÐARFLOKKSINS at byggja upp eina farmaskipaflota av stórum, nútímans farmaskip- um. Hetta er alstórt mál, ið krevur hundraðir av miljónum krónum; ivast ikki í, at um allar góðar kreftur her á landi og í hin- um partinum av ríkinum leggja saman, so er eis- ini vegurin vísur at røkka at málinum, sjálvt um hetta er ódn- artak uttan líka til frama fyri sjó- vinnu okkara. Hetta verður ikki framt við loysing ella vitleysum yvirtøkupolitikki. Her er samræði besta leiðin, her er ríkisfelagsskap- urin tryggasta grundarlagið. vil JAVNAÐARFLOKKURIN Stór nútímans farmaskip til alt- Hetta EVT SLS Tá hin grái freistar ein manm, send- ir henn cima kvinnu, og tå hann freistar ein fólkaflokksmann, sendir hann ein riddarakross. | ar okkara langfarasjómenn! Tað er herrópið! Tað er málið! Fylk- ist við javnaðarmonnum — ikki minst til hetta valið! VELJIÐ JAVNADARMENN í FÓLKATINGIÐ! Telegrafbod Á telegrafstøini eru pláss leys fyri ella -gantum & 16-17 ára aldri. þoldreingi tveimum