leygardagur 4. februar 1967síða 5

4. februar 1967 SOSIALURIN Nr. 10 Munkurin RASPUTIN MAÐURIN IÐ FEKK VALDIÐ í RUSLANDI BÓNDASONURIN, IÐ BLEIV ÓMENNISKJAÐ, IÐ VARÐ EIN DALAN, IÐ RUSLAND HEVUR KENT Navnið RASPUTIN man óivað ljóða vælkent fyri mongum, men fer ein at spyrja nærri eftir, eru tað tó fá ið kunnu svara. Flestøll vita ikki enn at hann var ein russiskur munkur, ið livdi við zarhovinum í St. Petersborg, men uppaftur færri vita, nær hesin mað- urin livdi. annað, GRIGORIJ RASPUTIN varð føddur i 1871 í bygdini Pokrov- skoje í Sibirien. Hann var sonur til ein fátækan bónda, og longu sum ungur vísti hann seg at vera eitt óargadýr. Hann varð milum annað dømdur fyri eina ósiðiliga brotsgerð. Í 1904 fór hann í eitt kleystur, har munkalívið var kom- ið so ósiðiliga langt, at tað líktist ongum. Her lærdi Rasputin mangt, sum hann kundi nyta seinri, og tå hann eini tvey ár seinri fór úr kleystrinum fyri at kunna prædika millum fólk, vardi tað ikki leingi, fyrr enn hann bar orð fyri at duga meir enn at mata seg. Ein orsøkin hertil, man óivað vera, at hann dugdi eitt sindur at fáast við hypno tisering, og útsjónd hansara hann hevði myrk, glødandi eygu — mundi heldur ikki vera uttan ávirk- an. RASPUTIN KEMUR TIL ST. PETERSBORG Tað vardi ikki gitni hansara stórliga, vaks 1907 leingi, so og í siglandi við skipum, sum hin suð- heimurin ongatíð á æv- sæð áður. Tað er væl neyvan neyðugt at siga einum føroyingi frá, hvussu víkingaskipini hava sæð út, tí tað må vera einum og hvørjum kunn- urlendski ini hevði ugt, at hin føroyski báturin er ein beinleiðis eftirfylgjari av víkinga- skipunum. Bert vóru víkingaskip- ini væl størri. Viðvíkjandi hesum skipunum, vita vit væl meira um, hini, sum vit fyrr hava Orsøkin til hetta er, at enn um sagt frá. so illa, at hann so at siga altíð hevði kenning, og tå hann var heilt fullur, var hann mestsum sinnis- sjúkur. Hann kendi yvirhøvur ikki til borðsið — át sum eitt svín, og líka so ofta sum hann var uppi á slottinum, varð hann í bordell- unum í býnum. Hann var ein skan- dala, og hann gjørdi nógv til, at umdómið um zarfamiljuna fall stórliga. MEN Rasputin hevði zar- in í valdi sínum. Hetta fingu russ- |iskir embætismenn skjótt av at vita. HOVLÆKNI TANN STORSTA SKAN- Hann gav teimum sekkin í heilum, jog ikki aleina tað — hann syrgdi varð hann heimtaður til St Peters- |eisini fyri, at nógvir av teimum borg. Tað var ein antizaristisk |Vórðu skotnir. rørsla, sum hevði boð eftir honum. |Ætlan teirra var, at fáa hann inn við zarhovið, soleiðis, at rørslan á henda hátt kundi arbeiða aftanfyri |zarin, og soleiðis fáa valdið í Rus- landi. , |slíkan mann sitandi við róður Tað eydnaðist teimum sanniliga |Jandsins, og fleiri ferðir varð roynt jeisini at fáa hann harinn. Zaren- laðin kona zarin — ófora lpátrúgvin. Hon hevði ein son, sum | MISSEYDNADAR Í MORÐROYNDIR Sum árini gingu, funnu russar út jat beina fyri honum, men ikki bar |til, tí hann heilt ókristiliga var var (hevði blødarasjåkuna. T.e. at blóð |ið miseydnaðust. jú verri bleiv hansara ikki kundi koagulera. Kom hann. hol á, so forbløddi hann — onki| — . . | - Qi ; É | Fyrsti verdaldarbardagi var brot- (kundi hjálpa. Einaferð var hesin |. mL : . : in út í 1914, Rasputin hevdi tó prinsurin dottin og farin at bløda, | 1 ; bv ; : ; lonki við hetta at gera, ti hann lå log tá ein hovkvinna segði frá um |., hi i . | : : just tá sjúkur aftaná eina | undurverk Rasputins, sendi hon alt ad kt k ; a Sr „roynd, men makt hansara vaks stór fyri eitt boð eftir honum. Tao). |eydnadist Rasputin at lekja sárið laftur — hvussu tað nú man vera | + 1: 2114 NEN ; last við uttanrikispolitikkin — men gingið fyri seg, um hann bevur | : : jr ; :1: „hetta kom at verða bani (verið heppin ella sanniliga hevur JE f y ; 5 2. ..x|Íí nú gjørdist ein samansvørjing |dugað nakað. Men drongurin varð | morð- |liga alt eftir sum fráleið undir krig pil få a í varð (2 aðalsmonnum, ið føldu tað sum |so friskur, og frå tí løtuni varð|. . ; | Á ívlækni hiá zar |» takkargerð móti fødilandinum |Rasputin fastur lívlækni hjá zar-| : á ; . Í familíuni at beina fyri »ti heilaga mann- a ; inum.< Leiðarin hjá teimum, var ÍÓMENNISKJAÐ RASPUTIN hin ríki fúrstin JUSSUPOV. Rasputin var ikki tann maðurin, ið ikki dugdi at nýta slíkt. Tað |vardi ikki leingi áðrenn hann fekk so at siga óbrótaliga makt. Men Rasputin var heldur íkki ein maður, ið hóskaði til tað fína hovið í St Petersborg. Hann drakk | |DJEVULIN, ID HEVÐI |[NIGGJU LÍV Rasputin bjóð- fårstanum i Ein dagin bleiv jaður til veitslu hjá Íslotti hansara í St Petersborg. Ras- putin varð førdur niður í ein kjall- vard vik- jur (also nøkurlunda sum línubát- tann |arnir) og hevdi 64 árar. Vikinga- |skipini vóru smøl og lang — ti kalladust tey eisini langskip — og skjótt. Tad vóru slik menn hava funnid væl ingaskip. Víkingarnir høvdu sið, at tá ein høvudsmadur teirra var so varð hann jarðaður í tað eru sovorðin deyður, skipi sínum, og sigldu sera Ískip. ið td. eru funnin í Ladby, |skip, ið Grímur Kamban og felag- Oseberg og Nydam. Vikingadrekin, |ar hansara nýttu, tå teir búsettu EA — Et få Vikingaskip er eitt skip av/seg i Føroyum. Tað vóru slik skip, vid ið tit síggja her, |vanligari stødd. Menn hava funnið |;ið brendu saman í slagnum NOR skip, men tó ongantíð nakat Svolder ár 1000, og tað vóru slík skip so øgisliga stórt, sum tað ið | ki ið Lei ÞÁ ; & |skip, ið Leivur verður sagt frá um í kvæðinum um b p, 1? LØV | Olav Tryggvason. Her sigst, at Orm | hann kom til Vinland, id visti seg urin Langi skuldi vera 120 ft. lang- |at vera Amerika! Hepni nýtti, tá av, at tað ikki bar til at hava ein | sterkur, og jú fleiri mordroyndir, | |num. Nú byrjaði hann eisini at få- | hansara! | ara, ið var innrættaður sum ein (nakað burtur frá húsunum. So ball- salon. Her fekk hann fyrst te og|aðu teir hann inn í nøkur teppir køkur, sum innihildu drepandi eit- jog tveittu hann inn í ein bil og ur, Men Rasputin merkti tað als |koyrdu til eina brúgv sum gekk likki. Hetta kundi Jussupov íkkilyvir Neva-ánna. Har tveittu teir skilja, og so bjóðaði hann Raspu- hann í. tin eitrað vín men heldur ikki | ; 1 hetta hevði nakra ávirkan. Hetta | Morgunin eftir varð líkið av ldámdi onki Jussupov, og sostatt | Grigorij Rasputin funnid á €lmum gav hann Rasputin vin vid cyan |'Sflaka í Nn. Tå líkið varð kann- kalium í. (Cyankalium virkar drep- |20> visti tað seg, at hann var landi = eftir trimum sekundum!!) |PRUKNAÐUR! Fyrst tå sýntist Rasputin at vera | 1 eitt sindur ússaligur. Knappliga |HVAT HENDI SO AFTANA (tók Jussupov fram revolvara sín | Líkið varð jarðað í slottsgarð- og skjeyt gestin hjá sær niður. |inum hjá zarinum, og bert zarfa- |Hann small til jarðar. og nú rópti |miljan var stødd við jarðarferðina. Jussupov á felagar sínar, ið vóru |Zarevnain kravdi, at Jussupov skul- í einum kamari yvir salonina. Men |di dømast at missa lívið, men hann |tá teir skuldu bera »likid« burtur, Íslapp við at verða burturvístur til reistist Rasputin við yvirmenni- leitt av góðsum sínum. Undir revo h hann vid konu Få kommunistarnir Ruslandi. varð líkið uppaftur hvussu tað gekst tionini flýggjaði síni til USA fingu valdið í Rasputin leypa leyp |skjaligari megi og royndi at lá Jussupov. ræðslusligin jaftur eftir hæli. Síðan grulvaði |Rasputin móti útgongdini, og tað ax sum grivið og jeydnadist honum at sleppa útum, brent. Søgan um |har ein annar av vinmonnum |zarfamiljuni undir revolutiónini |Jussupovs skjeyt fleiri skot í lvita øll. | kroppin á honum. Hann bleiv nú | Íborin oman i ein kjallara. Men| Ongi vanlig fólk ynskja at drepa. mitt um náttina hoyrdu teir hann |Er tað okkurt, ein ikki dámar, eru Ígera um seg harniðri. Tá teir komu |adrir vegir at fara, enn til morð. Íhar oman var hann sloppin nt Men tað kann gevast dømi, har Ígjógnum eitt vindeyga. Teir fylgdu Ímorð kunnu forsvarast. So sýntist |blóðsporunum hjá honum gjøgnum lat vera vid Rasputin — ongin Íkavan og funnu hann liggjandi |græt, tá hann varð myrdur... | | | | | | | | | v. TORBEN KROGH Í | Í POUL ELVSTRØM ER BESTI ÍTRÓTTARMAÐURIN í NORÐAN- LONDUM i ÁR | Menr á einum máli um, at hann eigur at fáa nordurlandablad- mannasteypið. tann 22. desember meðan hjá. konkurrenturin hjá Fyri fyrstu fer er ein danskur |steypið |} Á |} lítrótarmaður einmælt |tad jur til at móttaka heiðursprísin hjá | Tann lítróttarblaðmonnunum í norðan- ár verður givin fyri vorðin vald- danska sjónvarpið var nærmasti | : | , honum var norðmaðurin Germund |londum, sum í ferð. Tai >imsmeistara- 14. ferð. Tað er heimsme hø + lErce ; siglisportsmaðurin Eggen, sum vann Poul Elvstrøm, sum i 1966 tvær skapin á skíðum fyri 15 og 50 km . | . reisur vann heimsmeistaraskapin, |renning og 4 ferðir 10 km stafett- nevnliga i 5,5 m seglbáti og i Star | båti. Elvstrøm luttikið í | 14 olympiadum millum 1948 og) | 1960 og hann hevur vunnið 4 gull- Harumframt |skiding. hevur Teir ið fyrr hava fingið steypið, Nikula, Finland í stangalopi), Johnny eru Pentil (eks- medaljur í finnjollu. hann vunnið eina heimsmeistaraskapum. heimsmeistari Nilsson, Svoríki Innsbruk hevur rúgvu av | | | Europa- | við olympi- uppá 1000 |m á skoytum), og til Per Ivar Moe, (gull 1964 og aduna í NORÐMAÐURIN GERMUND EGGEN NR. 2 fekk handað |skoyting 1965. Noreg, sum var heimsmeistari í | | Poul Elvstrøm IGEN TRE ET BVÆAT MAN ÍSBJARNIRNAR |bjarnirnar ferðast frá Svalbard og SKULU MARKAST leystureftir móti Grønlandi. Tí Hvussu nógvar ísbjarnir finnast? | fara teir óivað onkuntíð seinni at |Danir eru áhugaðir fyri at fáa tað |vera millum tær 100 bjarnirnar,, at vita. Tað sama eru russar, cana- |sum árliga verða dripnar í Eystur- |diar, norðmenn og amerikumenn, |grønlandi. Í men fyribils kunnu menn bert geita. | Í løtuni verður roknad vid, at | Tað er tó ein møguleiki fyri, at |taO eru frå 8000 til 16000 dýr á |grønlendskir veiðumenn kunnu | polarøkjunum, men hesi tøl eru — vera við til at geva svarið. Norskir |sum sagt bert gitan. | |izoologar hava í summar gjørt eina | Svalbard helst Roknað at hesir markaðu bjarn- TANN SVOLTAÐA KONAN FRÁ GOTLANDI VIGAR NÚ 22 KG Fann 74 ára gamla svenska kvinn ferð til ísbjarna-okini á log merkt nakrar ísbjarnar Í - . . . . |fyri fyrstu ferð í søguni. |verður við, an, sum fyri kortum varð funnin (Framhald á jur fyrr ella seinni verða fangaðar |í Grønlandi, ti síðu) vanligt er, at ís-