leygardagur 4. februar 1967síða 4

MICHEL NIELSEN SØGA SKI UNGDÓMSSÍÐAN i liga nýtt ið reynir MARCK. Vórandi fer NS íullkomu- PS SOSTALINUM ger nakað, fø er biaðsogu Foroya. Tað er tó ikki fyrstu ferð hetta blað- Hugsi t.d. beri uppá framhaldssoguna BIS- nakað nýtt. heita nýggja tiltak at fáa líka gott umdømi, sum BISMARCK fekk. Vit halda ið hvussu er. at tað er minst líka áhugavert, Í saferð t síðuni, tí serligan áhuga man V y tetta væl hava hjá teimum : ! ingir eiga at lesa hetta byrja nevniliga På x på „Si og so er fo ÐDæÆðQ nyttugt at vita eitt sindur um, hvussu Fu út vik. g. Gentur eiga eisini ska kundi ver vert at lat fylgja vid, ti tað verða tær, greitt eitt sindur frá um hvussu ið einaferð skulu sita heima og | skip hava verið vorðin ella ? bíða eftir, at menn teirra skulu | nyttu tey hava gjørt giøgnun la aftur av havinum. tíðirnar og Hetta er sjá á tveimum - og valt at hava eina skipasøgan heldur fram ferð UNGDÓMSSÍÐAN mur i henda NÆSTU Á ( nær tað verður TEY FYRSTU SKIPINI vardi ikki nógv år. So dugdu tey at | 11 1 ; á . gera timburflotar: Trø, ið vóru GUD skapaði havið — og Gud * ; 3 2 ; x 4 . bundin saman. Við teimum kundu | skapaði menniskjuna. Menniskjan i x í K 1 F.11 man ierma ta 10 man átti. onu | hevur lika síðani syndarallið verið by ' i Í | forvitið. Tí byrjaði menniskjan tíð- Og børn og húsdýrini. Myndin syn- | liga at ferðast víða um. Á landi ir ein fornaldarmann, ið stendur á | Fornaldarmaður á timburflota bar væl til, ti har kundu tey ganga |einum slíkum »skipi«. Í fyrstuni ella tey kundu eisini temja vill- |létu menn bert flotarnar reka við djórini og ríða á teimum. Men (streyminum men tað vardi ikki jørdini er |leingi. So gjørdu teir sær stakar, teir kundu bert ein tridingur av land tveir triðingar er hav.jso steyta Skjótt kom menniskjan út til hav- ið og so byrjaði forvitnið atl| Hvat mundi vera yviri hinu | NOA ARK skulu vit sleppa avstað. spøkja. megin? Hvussu haryvir og fáa tað at vita? Te (fram. Men feldu trø og brendu fyrstu menniskjuni royndu at ganga |vidin sum er innani úr teimum. á vatninum men tað bar als ikki serliga væl til. Tey druknaðu. Tey kundu ikki flóta. Nei, onki annað var at gera, enn at sláa teltið hjá | |Teir gjørdu sær árar og róðu båt- arnar fram. Teir sær niður har við ánna, og so royna at halda sær í friði. Men tað var ringt. Í heilum kom spurn- | ingurin aftur: Hvat er hinumegin?? So ein dagin kom eitt svimjandi oman eftir ánni. Tá menninir sóu, at tað var eitt træ. undraðust teir á: So ein sovorðin kann gera so-| vordid, sum vit ikki eru førir fyri. Men so fekk hugskot. Hann feldi eitt træ, so. tað Síðani setti hann seg á Nóa Ark ein av teimum eitt fram. Jú menniskjan dugdi. ikki leingi, so fóru teir arnar datt í ánna. tað. og so fór hann so snøgt flót- inni Tað barkastokki! Tad vardi Á , at kappast um, hvussu stór skipini andi omaneftir fyrsta PI ' p Í skuldu vera, men hetta hendi tó ikki fyrr enn menn vóru farnir a! tilgjørdum viði. Um skipið var farið av Menniskjan hevur, sum vituligt gera skip úr er. ein nokkso góðan heila, so tað vit meta skipini saman við tey, sum og hvor kann vita, | So vid og vid komu onnur skip | gjørdu sær segl! lúr skinni og lótu vindin dríva båt- | SOSIALURIN vit kenna í dag, so vóru tey sanni- liga ikki risaskip, men eitt ófora stórt skip kenna vit tó: Nóa ark. Mydin hvussu hon kanska hevur sæð út. Nóa ark var helst húsbátar, ið vit í teimum stóru áu- |num, sum td. Volga, Missisippi, Niláin og Yangtzekiang. Og málið við Nóa ark hevur helst eis- vísir, bygd, sum teir dag kenna frá enda- |hjá einum | ini verið nøkurlunda tað sama sum húsbáti. helst eitt |øgislig, um vit skulu hyggja søgu- | neyvan Søgan um |syndaflóðina er sindur liga uppá hana. Tað man t ihava verið allur heimurin, sum |} . |druknaði i havinum, men at synda- Í - , . p ” ” |flóðin hevur funnið stað, tað er |heilt vist. Tað hevur helst verið so, | at ein av teimum stóru áunum (Indus, Eufrat, Tigris ella Nilåin er flotin yvir. og so eru all druknaði uttan bóndin Nóa, ið var snildur og bygdi sær ein bát. KRÍGGSSKIPINI TAKA SEG FRAM So við og við blivu skipini størri og betri. og nú byrjaðu menn eisini jat byggja ymisk sløg til ymisk enda ipini hava | Assyrisk Líka síðani ihevur menniskjan Kain drap Abel kriggjast, |mål. og ti (var tað onki serliga logið, at eitt serstakliga |tað fyrsta slagið av Ískipum bleiv eitt kríggsskip. Sjálv- | |vit kenna í dag, og endamál teirra |var heldur ikki rættiliga tað sama. kríggsskipini skuldu flyta hermenn við. Tey gomlu nýtast til at |Álopsvápn teirra var ikki kanénir, |men hermenn. Eitt flotaslag fyri 1 3000 árum síðani gekk fyri seg (uppá tann mátan, at skipini løgdu seg uppá síðuna av hverjum øðrum lupu yvir á meðan hermenninir hitt skipið. Hesi skipini høvdu eitt flotarnar av-| langt, hvast »nev« frammi i gronini, sum kundi nytast til at renna inn i figgindaskipid, og soleidis søkka tey. Kriggsskipini høvdu bædi segl og árar, ti tað bar ikki til hjá ein- jum slikum skipi at liggja stilt, bert fyri tad, at ongin vindur var. Skip- líni itu »GALEIIR« og teir sum |rødu vóru trælir, ið vóru tiknir til {fanga úr einum fremmandum landi. | |Tað var alt annað enn stuttligt at vera galeitrælur; ein tann besta | {finnur ein í bókini Ben Hur, har | | sagt frágreiðingin um hetta hundalívið, verður frá, hvussu trælirnir |livdu umborð á einum rómversk- jum kriggsskipi. Myndin her synir leina galei úr flotanum hjá Assyriu- konginum Sankerib, sum vit kenna úr bíbliuni. Orsøkin til, at vit kunnu tekna hvussu tær hava sæð út, er at menn hava funnið steinar í Assyrien og | myndir eru av slíkum galeium. andi vóru hesi skipini ikki sum tey | Mesopotamien, har |; EGYPTIST FARMASKIP | Men tað var sjálvandi ikki bert kríggsskip, ið vórðu bygd. Eisini handilsskip sigldu niðri á meðal- |havinum, ella á teimum stóru áu- |num. Um ár 1000 fí. Kr. var tað | Egyptaland, sum hevdi tann størsta Skip teirra vóru ikki so stór, tí teir handilin á Meðalhavinum. størstu egyptisku býirnir lógu held- ur ovarliga á Nilánni, og tí máttu |skipini vera før fyri at sigla har- (upp. Men handilsskipini vóru lætt- jari og ikki so tung sum so mong jonnur skip vóru tá á sinni. Vit Ísíggja her eitt egyptiskt handilsskip galei (RÓMVERJAR HØVDU |EISINI SKIP Men grikkar høvdu ikki valdið longri enn fønikumenn. Eitt nýtt |heimsriki ið var stórri enn nakað ríki hevði taka seg verið fyrr, Var við at fram. Rómverjar vóru í (fer vid at byggja ein skipaflota. | menn, ið lærdu skjótt, „hvat ið onnur félkasløg gjørdu, og | [tå tað vísti seg, at Chartagobúgvar Teir vóru |klåradu seg so gott, sum teir gjørdu | Rom tí teir høvdu ein flota, so gjørdu rómverjar av alt fyri eitt at fáa sær ein stóran og sterk- an flota. Tað er eitt sovorðið kríggsskip, sum tit síggja avmynd- að her. Um vit sammeta hesa ga- | moti leiina við ta assyrisku, síggja vit beinan tann rómverska er lægri og smallri. Hon sær út til at kunna hava siglt hin, sum er 450 ár eldri, so á hen- da hátt kunnu vit síggja. lat ein stórur útviklingur hevur far- nógv av Vegin, at skjótari enn skilliga ið fram, samsundis sum {tí gamla er vorðið varðveitt. Tað 4. februar 1967 av tí slagnum, ið sigldi eftir Nil- ánni. Nøkur hundrað ár seinni vóru tað Fønikumenn, ið høvdu handilin. Teir sigldu í skipum teirra burtur frá Fønikuland og grundløgdu býir, sum t.d. Chartago. lið kom at hava stóran tydning fyrr Egyptisk: farmaskip | Rómararíkið. Skip teirra vóru |6føra tung og sigldu seint, men tey (kundu føra stórri farm, enn heim- jurin nakrantíð áður hevði sæð | Men sum tað altíð hevur verið (helt harradømi teirra ikki fram. (Ein onnur tjóð yvirtók so líðandi Grikka- [land byrjaði so smátt at taka seg lveldið hjá fonikumonnum. (fram. Mitt í 5. old fyri Kristus hoyra vit fyri fyrstu ferð um eitt ordiliga stórt sjóslag, nevniliga slagið við Salamis. Her hoyra vit (frá tí | P Li: , |Hercdot um, hvussu skipini hjá grikska søguskrivaranum |grikkum vunnu, ti tey vóru nógv smærri og skjótari enn skipini hjá | Persunum. Og frá ødrum keldum |vita vit eisini. at tað var satt. Tey grísku skipini kundu manovrera ongin fyrr [hevdi sæd. Men tad var sjålvsagt líkki bert |høvdu. | Í uppá ein máta, sum kriggsskip, sum teir Handilsskip | Víða um. Tey sigldu upp til Svarta |havsstrondina, har tey fermdu (korn til Grikkaland, ið ikki kundi breydføda seg sjálvt. Tað er eisini tidini, vit hava kvæðið lum sjómannin Odysseus. sum ferð- jaðist í 10 ár við ymiskum skipum, áðrenn hann kom heimaftur aftaná tað Trojanska kríggið. teirra fóru frá hesi | ES TILL ILL vóru hesi luttóku i ti gitna AKTION. har Marcus Antonius varð sligin og Augustus Cæsar varð keisari. Hetta skipini, ið sjóslagnum vid skipaslagið — galeiin — ye. - — Rómversk galei hevur hildið seg langt upp gjøgn- um tíðirnar. Tá arabiumenn tóku meðalhavið, yvirtóku teir eisini ga- |leislagid, og heilt upp til 18.—19. jøld vórðu tær nýttar í Meðalhav- inum. VÍKINGARNIR Nú kom ein stórur steðgur í, og engi nýggj skip vórðu gjørd í | Meðalhavinum tey næstu 500 árini. men um år 800, hendi nakað, ið |kom at skaka tann romanska heim- (in. Tað heila byrjaði á eini lítlari oyggj. ið lá uttanfyri ensku strond- |ina oyggin LINDISFARNE. |Tað vóru forfedrar okkara VÍK |INGARNIR id byrjadu at gera jum seg. Og hesir vikingar komu