leygardagur 15. apríl 1967síða 4

Ritstjori: MICHEL NIELSEN SØGA SKIPSINS Her er aftur ein partur av søguni um, hvussu skip hava gjøgnum tidirnar. THE LA COURONNE old SEAS SOVEREIGN OF OG kom at verða heidursøld- já seglskipunum og hjá Bret- Hetta var tann øldin, tá ndini í Europa fóru at hugsa sær 1n t fáa sær koloniir, og hesar koloniirnar kundu tey bert fáa við at sigla. Men hetta kravdi so upp- aft góð skip. Og skipini blivu €is góð. Tey blivu kanska ikki o ræðuliga nógv størri, enn aðrar i kent tey. men so blivu tey æl skjótari. Ú tann skjótas bleiv íkastur royndu tó at byggja skip stundis Ó siór og góð og so- eið »ygdu teir 1637 meðan hini londin Europa høvdu al- mikið at gera tredivuårakrignu Týsklandi tað fyrsta trídekk- aða skipi í heiminum: Sovereign of as. Tað vísti seg tó, at yvir- urin á hesum skipinum var stórur. so tað bleiv neyðugt gt t sk væl burt honum fyri tað vvirhøvur skuldi bera til at gla. Tó kom rigningurin hjá So- ereign of the Seas at verða tað agið av rigningi sum bretski nyta i nærum 200 år T sum seinni bleiv broytt og mesanmastin. For- stórmastin hildu seg fram til ta tíðina Men Sover- fram. eign of the Seas kann man ikki kalla dæmið fyri. hvussu eitt seg!- skip sá út tá. Tað var alt ov stórt. og má sigast at vera meira einstakt. | so DE tað nóg betri til at taka eitt seglskip sum Ía Couronne. sum tit síggja á myndini. La Cou- ronne var. sum tað sæst av navn- num. franskt. Tað bleiv bygt stutt eftir at bretar bygdu >The Sover- eign Hetta franska skipið var bygt eft r m sniði. Tað var 205 ft ngt. 4( yreitt. og longdin mill- ri istratoppin tórmastrini og øl var ikki enn 189 ft Men hóas Skipið var stórt var tað ætt a ] amstundis var að óvanliga sjøgoti. La Couronne hevði tvey rød a kanónum. 72 falt. Í 200 ár bleiv La Couronn odell fyri einum fyrsta klassa seglskipi. Mer t mugu tó minn ast til. at hetta skipið var eitt krig verið upp skip. Tey vanligu farmaskipini vóru ikki so øgislig, at tey høvdu so nógvar kanónir. Tey høvdu sjáldan meira enn 10, men hesar 10 | kanónirnar vóru sanniliga eisini neyðugar, tí sjórænararnii vóru nógvir. Tað vita ongi fólk betri enn vit føroyingar. Tað var nevni- liga just um hetta mundid, at ráns- menninir herjadu i Føroyum, og at Magnus Heinason var kapari fyri tann danska kongin. Tey ógvuliga Íseinforu farmaskipini. sum tá vóru. ynne vóru sjáldan yvir 300 tons stór. og ikki tað skuldi SKIL KEMLR Á KOIONI Tad var at europeisku eisini Í ore liga organiseraðar herflotar. Nú 0- byrjaði eisini at koma ordan i sj sløgini, ið blivu útkempaði Fyrr gi. har ið | hevði tað verið ein bard: Ft legði eftir tí lanum. hvor figg) ið hann hevði hug til. men nú bleiv tað so. at skipini lupu á eftir ein- im ávísum hætti. soleiðis at tey stóru kríggsskipini lógu aftast og endu síðuna til. soleiðis at tey | kundu bombardera við stóru ka-| nónum sínum. meðan tey smærri | krigsskipini lupu beinleiðis á. Mad | irin, ið gjørdi hetta systemið var minnast | n enskur admiralur, ið æt Men vit mugu framvegis til. at skipini sigldu við seglum. so ndi mangur ein bard: jónum k hvønn veg- in ættin ia. Sum ler siga onki í 16. og ini so at Tey blivu gjørd sterkar 1 + 1,4 beint men tey sigldu x s101ero Havið Kyrra, skjótari. og ein Atlantshavið ella var øgiliga leing Viðurskiftini im borð á einum slíkum langfara- skipi vór lagi vánalig. og ofta gjørdist størsti parturin av nningini sjúl skyrbjóg. QOr- sakað av mati fólk ker ringum vitaminir tá NÝGGI NAVIGATIÓNSTÓI seinnu helvt av 17. eld blivu breiddarstigi pnfunnin. men enn var onki tól giørt til at máta longdarstigini við | Nordsjønum fyri SOSIALURIN |Hetta gjørdi, at mangt eitt skip er komið menninir novddust at rokna skeivt fyri, av ti at yvir- longu- ina út við at gita sær til hana. Tað jer eyðsæð, at hetta skaddi nógv hjá |skipaferdsluni. Teir høvdu tó kum- |passina, men hon var eins og 1 | |dag ikki altíð 100 pst. álítandi. |jELDSKIP OG BUMBUSKIP i | Um hetta mundið hvurvu tær | |seinastu galeiirnar, ið nú als ikkt ikundu standa seg ímóti einum stórum kríggsskipi av tí vanliga Nekur fá millum galeiir og onnur kriggsskip, | slagnum. sjósleg stóðu sum t.d. galiotskip og fregattir, men hverja ferð blivu galeiirnar knasaðar í sor ! Nei, tað vóru få skip. sum ku (hótta nútíðarkríggsskipini. Men tey skipini vóru so harafturímóti eisini Tað ið vóru blivin ov gomul. vandamikil. vóru vanlig skip. Fey blivu smurd vid tjøru og lættin var bleiv góð og skipini blivu send máti figgind- anum. Eisini vóru vanlig kriggs- skin. ið ístaðin fyri kanónir høvdu náát merterkanónir, ið skutu jsumbur í einum stórum boga niður | Í ndaskipini. Hesi >bumbu- skip« kundu gera væl meira um seg. enn ein vanligur kanónbátur. ju, hesar øldirnar kunnu sanni- tea kallas: »kriggsskipaøldirnar«. Flúgvitíðin millum París og New CONCORDE FLOGROYND (UM EITT ÁR Á morgni um eitt ár fer tann piloturin André Turcat at flågvarasøgu, løtu, hann av flúgvitorninum a | Í - . | franski Ískriva |} |sum | flogvollinum i Toulouse fær uppfar i somu | | | á hb En I rr vw p bú Á“ 22 Kort ið sýnir rutuna ingarloyvi til tað fyrsta superson- Tad er Concordeflogfarid, ing iska flogfarið i heiminum. fransk-bretska tad fara tað (fyrsta flogfarið verður sett inn i ljð fær leftdóp sin, men enn at ganga nøkur ár, áðrenn regluliga rutuflúgving. 8 i ? nevniliga neyðugt, at flogfarið kannað. M.a. menni- |verður serstakliga gjølla áðrenn tað sleppur at flúgva. skal kannast. hvussu kal tað skjuni fara at liva, tá flogið verð- ur við so miklari ferð. sum Con- | cordeflogfarið fer at hava. tí hetta tima at km/t, ella við flogfarið kemur uppá 2200—2350 em flúgva ødrum orðum, eitt sindur longrt enn strekkið frá Keypmannahavn brast á til Tunis. Umleið tríggjar tímar VAR SKIPARAN OV SMÆÐIN?? Søgan um gekk burtur Priess nn Nógv skip komu í trupulleikum Nerðsjónum Manningin á týsku radiostc Nerddeich ivast ikk liga fyri at tað gekk harð seg danska farmaskipið Else Priess sakk í kortum, tí sjálvt um vatnið flevt hægri og hægri í |maskinrúminum. bleiv tann 32 ára gamli skiparin Egon Poulsen við radiosendaran til tað seinasta. Hann var kaldur og hefligur. 'og hann fara vit seint at gloyma. hevur ein av telegrafistunum frá Norddeich Radio sagt. Menninir á hálendsku stødini Scheveningen hildu, at danin var alt ov smæðin. Teir minnast enn rødd hansara frá heksagrytuni, ið vanliga verður kallað Týska víkin. hóskveldið tann 23. februar 1967 Radiotólini hjá teimum vóru full reddum, ið bóðu um hjálp miskum málun »We will off< »Retten Sie uns«, »Did you not ce?« »Help us«, ljóðaði tað ikki bert vvir Scheveningen og Nord- ideich, men eisini yvir Northfore 1 land Radio, Humber Radio, Port | Patrick og Kiel Radio. Røddirnar llógu so tætt at hvørjum oðrum. at eir høvdu ilt við at skilja tann danska skiparan. So ring var stød- an, at teir knappliga kundu hoyra leina týska rødd siga: >Nú hava vit | ta Else illveðursnáttina 23. februar í |bi01d um hjálp ein tíma, so nú má tað vera okkara túrur< Var tann danski skiparin cv afturhald- jandi? So halda radiomenninir. Í EINS OG TH. ADLER | SVANHOLM Fad er | 15. april 1967 Framtidar flogfarid York verdur stytt til 3 timar sten fer hetta SST-flogfarid (SST ur fyri Super Scenic Transport) at | Í Í | Íhava millum París og New York. |Við at millumlenda 4 ferðir kann tað flúgva tað 18.500 km langa strekkið millum London og Sið- Iney í Australia uppá 11 tímar og / + AF Keypmannahavn-Tunis (20 minuttir. Millum tey flúgvu- 'feløgini, ið hava bilagt Concorde |flogfør, er tað breiska BOAC, ið longu hevur tikið móti bílegging- jum til fyrstu ferðina um Atlants- Íhavið. Bretar og fransar hava | brúkt 14 |milliardir til gerðina av hesum flog |farinum. ið verður bygt á Sud Avi- lation verksmiðjuni í Toulouse, i= m.a. hevur bygt tað heimskenda Í - - . …er |Caravelle-flogfarið og »Førilusina« |hjá danska verjuskipinum »Væd- |deren«. | | EISINI USA OG USSR Men eisini amerikumenn jar hava slík SST-flogfør í gerð. Í |USA er tað tvær tær størstu verk- Lockhead og Boeing ið hava slik flogfør í umbúna og russ smiðjurnar Men tey koma fyrst 4 ár seinnt enn Concorde-flogfarið, um tey likki blíva uppaftur meira seinkaði av Vietnam-krignum. Tað er fel- hjá Boeing flogfarinum {{ið kemur at eita Boeing SST 2707) jog Lockheed-flogfarinum, at tey leru stórri enn Concorde-flogfarið jags bæði Concorde fær nevniliga pláss til 136 ferðafólk (ið jú er lítið meira enn tey sterstu flogførini í dag leru bygd til), meðan Boeing SST |2707 fær 267 og Lockheed 2435 | ferðafólk. | Russar sigast at byggja eitt so- kallað TU-144 flogfar, men sum | ikki tað. tað verður liðugt | Vant. Vit Ikki vita nógv um einans nær |IKKI SAS Prísurin fyri eitt SST-flogfar millum 225-230 mij. kr Til frå, at samanlíkning kunnu vit siga DC-8'rin hjá tann nýggjasti | Í | verður | | Scheveningen Radio samanliknar |vanlukkuna við Else Priess, har sum kunnugt 8 fólk druknaðu 7 |menn og ein kvinna — vid forliss- jinum hjá ti 3041 Brt. stóra danska kolbåtinum Th. Adler Svanholm | fyri nærum 10 Tá vórðu 30 bjargaði. mitt Norðsjónum árum síðani. men skiparin gekk niður við skipt sínum. Latið hinar verða bjarg- aðir fyrst. teir hava tað ivaleyst err Hesi seinastu orð frá skip- granum á »Th. Adler Svanholmæ. minnast menninir á Scheveningen enn tann dag í dag BROT ÚR BANDUPPTØKUNI hevði tað ri tað Var tað nakar. ið hetta hoskvøldid, s tann Priess«. var anska manningin å »Else Radio hevur Norddeich ent út eina bandupptøku vid samrødunum millum farmaskipið og radiostød- i. Her eru nøkur brot úr hesi upptøku (Framhald å næstu sidu) nemmere nn) pm ——"——YD Berg $$T 2707 |Myndin sýnir stóddarmunin millum | DC-8 og SST 2707 Douglas-verksmiðjuni í dag kostar 138 milj. kr. | SAS hevur oní |SST-flogførunum 1 huga fyri Concorde, av hjá teirri einfaldu orsøk, at Concordat líkki kann flúgva í einum strekki frå Keypmannahavn til New York ———1