mikudagur 31. mai 1967síða 2

Nr. 42 Lidice javnadur vid jørdina Tað eru farin 25 år, síðan ein av teimum størstu sorgarleikunum fóru fram i kialarvørri nasistanna — ógerðin, tå teir javnaðu tjekkiska byin Lidice vid jørdina og skutu alt mannfólkð i býnum. at } Hin 38 åra gamli Reinhard Hey- drich var mettur at vera næstimad- ur SS-leidarans Heinrich Himmler Har r settur sum rikisleidart i protektoratinum 3óhmen og Máhren 41 og fekk skjótt navn ið »slaktarin Praha«. Seint i Heydrich kósina a seg væl við tjekkarnar, og í st eisini eydnast honum cl ( jekkisku stjórnina i Í st gjørdi av at tvéita | t ermen Kubis og Gabcik I fallskýggjum at beina fyri Feir fingu at vita, at Heydrich Si uttanfyri Praha, og hvønn rdi inn i byin vid p bara hann og bilstjórin. Í ein stað var eitt ógvuliga pt sving, og måtti bil- se erðina niður i 15-20 du teir til guri kom. le ch m vant við Max Catto: + bili sínum. Gabeik stóð tþl * reiðar So * væl lá fyri, at sjálvt ein, ið al- latið skot av, * mátti í eini handavending fáa * dripið báðar í bilinum. Gabeik * trýsti avtrekkjaran. Maskin- * byrsan klikti. Hann hevði * gloymt at lata lásið á maskin- við maskinbyrsuni. + dri áður hevdi a byrsuni upp og hetta aftaná + hálvt ára fyrireikingar. Kubis var lamsligin, men tað eydn- ist honum at tveita eina hond- * granat eftir bilinum. Hon rak- ti, men skjótt lupu Heydrich og bilstjórin út at renna eftir teimum. Við neyð og deyð sluppu teir til rýmingar Tó var ikki alt til einkis. Eitt splintur av hondgranatini var komið í ryggin á við al setrinum. tí smálutir av polstringini Eitur kom í kroppin á Heydrich, og dagar seinri doyði hann. Teir høvdu útint verk sítt. Nú kom ein ræðulig tíð fyri FEIGDARFUGLAR Framhald) Vit vóru komin framum nok- ur smá hol. ið so dána kundu fjalt einari kanin. Faðir Doon- an hevði eyguni eftir onkrum. var meira rumsått einum felagshelli. So eina ferð rópu hann á okkum. Hann var steðg- í frammanfyri myrkum op- i] Børnini flokkaðust beinan- vegin rundanum hann og | y Í 2 DIØX setti niður í kalla teilum. Teir ótottu nir millum — steinarnar at geisa. og eldurin leikaði beint ímillum okkum Marcel tók í herðatoppn á mær og dróg n innar í hellið tórt rúm. Bernini sótu aft- Fyristød innan Sonia júst skuldu verið komin niðan á Matterhorn. Feitur. tjúkkur royk hvelti inn igjøgnum hellisdyr. Komin innum hevði eg kveitt aftur um meg og sæð tann meinslaða drumbin og Cammille toga seg fram mill- pinan í bein- ræðulig. Eitt I å eftir horvið. teimum. og parið Var tev?« spurdi | mær og segði »Tey munnu hava sloppið sær niður í eitt annað helli«. > Ha?«. segði faðir Doonan. »Hvat helli?« yTað så eg einki til«, segði Marcel og vildi einki til at siga | nakað. Faðir Doonan varð di við he'lisdyr og hugdi oman- eftir so ivasamur. Lidin var gal að við holum. Hann rópt i ræðsi.“. men fekk einki svar. »Tey hava fingið sær skyli«. segði Charlie spakuliga. >Tey |hava onga neyð<. »Ja. men Camille er í hóslag við honum<. ropti kvinnan. >Hon verður ...< Ikki fekk hon seg til at siga tað: »ut lúgvað av øllum datt hon niður sum hon stóð. Eg hugsaði at |hon mundi fara at gráta. Faðir aftrat. Doonan rópti einaferð Har hoyrdist einki svar. Hann gekk eitt sindur oman fyri at vita. um hann finna hellið. tey vóru í, men so floymdi roiykurin tjukkur sum mjólkará og sýni. og so togaði Charlie hann innum aftur. >Nú er segði hann so avgjørt. so Hann og Marcel teir ein- | astu av okkum øllum, ið dugdu sær eitt sindur — vóru kvikir at heingja váðirnar upp fyri hellisdyrnar og stappa jaðarar- nar niður í rivur og leggja grót Á. So krúpu vit oll saman í trunka í hálvmyrkrinum, og royndu at gera okkum tað dalt, og ti ikki kom stórvegis av royki inn við váðunum. Í langa tíð var ikki orð felt, meðan vit ótu og lurtaðu eftir, hvussu eldurin sleikti runnarnar uttan- fyri og omaneftir. og vit søtu og royndu at rokna eftir, hvussu skjótt hann rasaði og hvussu mikla megi. hann mun- (di hava. Tyrnisrunnarnir í dal- botninum buldradi sum ójevn byrsuskot ongantíð so. at tað ljóðaði av fleiri í senn, men úr- slitið var kanska ikki minni tyn andi fyri tí. Nervatrýstið gjørdi. | at eg vildi sova. Ein rúmar ikki meira enn vissa nøgd av bang-| ilsi Í sær, sannir ræðuskítar kunnu geras Og t [ leru komnir so fyri. at tað sæst standan- |fyri endan. Men faðir Doonan lapp mær ikki at sovna. Hann grulvaði yvir til mín. »Tey munnu duga at sæta (sær. har tey eru?« segið hann og var umberandi — ætlandi nakrar | fyristoðu- | lið tora at tala um kynjarlívið, | kundi | stongdi alt út- | ovseint«. | SOSIALURIN tjekkar. brann i tyskarunum Hevndarhugurin | Kubis og Gacik royndu at króg- va seg, men tað eydnadist Gestapo at finna teir, meðan teir fjaldu seg kirkju. inni í eina Væl mannað Gestapolið eftir teimum, men teir báðir saman |seg | | | På møtstødumonnum vardu Yvirvaldid log tad endadi vid, at teir skutu seg ødrum væl, var ov stórt, sjálvar. Sum hevnd vórðu 10.000 tjekk- arar fasíseftir og 11300 dripnir. Heilt til Berlin rakk heyndin, har teir skutu 152 jødar. | Versta hevndin var, at teir javn- aðu byin Lidice við jørdina. Hvørt hus sprongt, hvør veggur og hvor garður niðurbrotin, sjálvt gravsteinarnir í kirkjugorð unum sorlaðir og aftaná komu tanks og javnaðu enn betur. All- ar kvinnurnar í býnum sendar í fangatyppi, har tu doyðu. ØM småbørnini vórðu send til Týskland. Bert fá komu aftur í aftur. ØN mannfólk niður í 16 ára aldurin vórðu skotin! | | | | | | i | | vórði | | tær fles- |} | | | ÉT DES | meinti hann vid tey bæði, ið vóru burturfrá. Eg visti fullvæl, hvat hann |vildi, men lætst sum einki. »Høvdu vit bara verið her jøll«, lat í honum týðuligari vildi hann ikki siga frá ti, hann lóraði. Tað eru katólskir prestar stór, bulmikil mannsevni Ísum tað verður lýst á vertshus- (um, men faðir Doonan kurdi (sær einki her. Helst væntaði (hann. at eg sum lækni skuldi siga okkurt í læknamáli »Eg jeri so forharmadur, um okkurt (skuldi verið teimum fyri«, tesk- aði hann. | yfað er einki at Íharmaður um. segði eg. »Hann er góður madur«. | >Tað kann gera tað sama«. | »lamen. tað er hann, halda tygum ikki tað?< >Ég havi sæð vånaligari mann enn hann. vera for- Í Eg dugi ikki at siga, hví eg |varð so illur. Eg ynskti eftir at |sleppa at sita í náðum og lurta leftir, hvussu eldurin leikaði í niðanfyri — tungt var fyri and- janum, ti roykurin, ið inn kom jundir faldinum. fór ikki út aft- | jur, og hetta legdisl fyri bróstið. |Ég royndi at temja men eg fýsti út úr mær: >Hvat |bagir tygum? Tygum søgdu, at itygum áttu at havt álit á honum (At tað var tað. ið skuldi bjarga (honum. Tygum vildu lata (hann vita av, at tygum høvdu lálit til hansara. So sýn tað |medni«. segði eg aftrat og var (reiði liga rísin. >Duga tygum lyvirhovur = einki at gera Antin trúgva tygum sjálvur juppå tað, tygum siga. ella eru av? tygum bert ein heilagur hykil.« | Hann tók í armin á mær, og (hann klárnaði í andliti. »Fyrigevi«. segði hann. »Eina (sóma: hann er ein góður mað- jur«. Hann steig á orðini líka- (sum fyri at spekja fyristødu- Íkvinnuna, og hann smulkaði yvir móti henni. Hon sá út sum st — mundi vita betur. (Framhald) komu | ilsinnið, | lotu var eg í iva. men ikki søm | åræsnir, tå ið teir |!" tað seg fyri meg. tað må eg PRÍSEFTIRANSARI Føroya útvarp sendi nú ein dag- in út tíðindi, at Føroya Arbeiðara- felag hevdi sent inn á Føroya Løg- ting um at fáa sett ein prísansara í hvorja sýslu. Tá ið |tíðindum, so undrar tað meg mikið | at útvarpið ikki tók alt skrivið |sum løgting hevur fingid | frå Føroya Arbeiðarafelag. útvarpið kom vid hesum Føroya | Av ti at Útvarp Føroya ikki lat lokkum |tad er, so vil eg her lata alt orða- lurtarar fáa skrivið alt sum Hjóðið av brævinum frå Føroya Ar | beiðarafelag prenta, tað er soljóð- | andi: >Undirritaða Føroya Arbeiðara- |felag, Tórshavn, loyvir sær hervið jat heita á håttvirda Foroya Løg- ting við uppskoti um at settur verð jur ein prisansari í hvørjari sýslu í Í -- Førovum Vísast kann á. at felagid fyri nøkrum árum síðani heyði sama juppskot frammi, men tó varð ikkt |gingið felagnum á meti við tað, at bert ein prísansari varð settur fyri allar Føroyar. Ein og hvor kann skilja, at sjålvt ikki fevna tað heilt stóra økid, so er tað tó 6gjør- ligt Þjá álítandi um ovggjar okkara prísansan. Samtíðis við hesi áheitan loyvir felagið sær at biðja tingid um et lógin um prísásetan verður broytt (soleiðis, at mark verður sett fyri hvussu stóran »avansa« innflytarar av vørum kunnu taka. Eftir fyrispurning til prísráðs- | skrivstovuna hava vit fingið at vita, | einki loft lat er avmarkað viðvíki- landi prísásetan av prisi, tað tekur | prísráðið sær av, um tað fær at| Vita, at ein Vera verður seld fyri ein óvanligan høgan pris. Hetta ler jú heilt við síðuna av, at ikki | skal verða ansað eftir prislagnum, | jog at tað óavmarkað er givið inn- |flytarum í hendi at áseta pris eftir | egna tykki.“ AN kunna so hesum at fríar hendur til ein handilsmaður at seta uppá listir. sostatt verur nar tað honum |hugsast. at fyri hvorja ferð ið pris- | talið fer upp. so vil handilsmað- | £ | vørurnar, | við | skil | lurin bert seta tað uppa hevur fingið annað løgting arbeidarin Hei tað sum prístalinum má må Føroya g |koma. « taka sæi nú við tað sama. | alt tilfar til Tlf. 1072 - Tórshavn FÆRØSK MARGARINE | Vita | | | | | | | | | | | | FÆRØSKT PRODUKT | einum manni at skipa eina | lesararnir | hevur | kann |] 1967 31. mui e dejlig nem varme || god økonomi ne indbygget tank..a Pí. Valdemar Liitzen Térshavn tlf. 1020 SKULA TIT BRUKA BIL persónkoyring ella skúla- koyring, so snarið tif. 3456 | Alexander Dalfoss Vit hava altíð á goymslu blikksmíð sanitet hitaverk Verdur seat um alt landid No | VITAMINISERET FINT PRODUKT