leygardagur 23. september 1967síða 5

23. september 1967 Ræduligi deydskampur STALINS SVETLANA, DÓTTUR JOSEF ST SØGUM UM, AT TAÐ VÓRU LÆKNAR, ID RÁÐ MÓTI STALIN, SUM GJØRDU ENDA Á LÍVI ORSOKIN VAR HELDUR TANN, UM TÓK SIBIRISKT DAMPBAÐ DOYÐI Bókin hjá Svetlanu, sum nú fer at koma á mongum ymiskum mál, byrjar við deyðskampi Stalins, ein hugtakandi frásøgn um eitt menni- skja í upploysningi og uttan sam- band við veruleikan. Bókin ger til einkis gitingarnar um, at tað vóru nakrir læknar, ið gjørdu enda á Stalin. Har verður eisini sagt frá lívi Svetlanu á sera opinskaraðan hátt og kærleika BERIA — EIN DJEVILSKUR JAGO-SKURKUR — Bara einaferð kemur Svetlana rættiliga í harnisk, verður hvøss og hatafull. Tað er í sambandi við umrøduna av Lavrentia Beria, ov- astin fyri loyndarpolitii Stalins. Beria varð tikin av døgum 23. de- sember 1953 undir útreinskingunum sum fóru fram, tá sovjetleidararnir stríddust um valdið aftaná deyða Stalins. Hon avmyndar Beria sum: ein djevilskan Jago-skurk, sum for- giftar sinnið á Stalin, meðan Sta- lin verður avmyndaður sum ein kong Lear, sum ikki torir at líta á, at hansara egnu bórn eru góð við ham, og sum langsamliga verður oyðilagdur av sínari makt- girnd og síni valdsmegi. ALINS, GER ENDA Á ØLLUM HØVDU LAGT HANSARA. AT HANN MÓTI LÆKNARÁÐ- DAGIN FYRI, SUM HANN Um sínar kenslur við deyðasong hins 73 ára gamla Stalins, sigur Svetlana: — Eg feldi, at eg hevði verið ein ring dóttur, og at eg ongan møguleika hevdi at hjálpa hesi ein- somu sál, hesum gamla manninum, øllum og nú mátti liva og doyggja í einsemi. sum var forfjónaður av HIN TÓLV TÍMA HARÐI DEYÐSKAMPURIN Hon Stalins deydskamp hava verið ræðuligan, at tað vórðu sigur gjørdar allar royndir at bjarga hon um. sjálvt gomul ráð, sum tey við iglunum, vórðu Gjørdar vóru elektriskar målingar og rønt- genmyndir tiknar, medan læknarnir royndu at halda liv i innsproytingum. roynd. honum við Stalin doyði langan. Hann mest sum kvaldist, og tók hetta. heilar 12 tímar. Andlitið gjørdist púra svart, og hann var ókenniligur, tá hann slóknaði. Seinastu ferð — t.vs. løturnar við deyðssongina frároknaðar — Svetlana sá faðir sín var hin 21. des., tá hann fylti 73 ár. — Longu tå hevdi hann broytt seg. Hansara annars bleika andlit var vorðið so reydligt, men eing- in lækni slapp at kanna hann. US ENO OS DE Her er, sum so nógva aðrastað- ir í heiminum, fridartiltøkini ov smá, og tað verður ov lítið gjørt fyri at ansa eftir, at tey verða yvirhildin. HAVA VIT RÆTT? | Nøkur av teimum dyrasløgum, 0 eru við at doyggja út, eru jú ikki heilt nógv avhildin av okkum men- niskjum, td. slangur ella kroko- dillur. Men tey hava jú fingið eitt lív, tað sama sum vit. Vit kunnu jú sum »harrar á jørdini« ikki óreysaði grípa so hardliga inn í natúruna. Slangur til domis eta | márar og onnur dýr, ið oyðileggja fruktplantasjurnar. Hinvegin liva leguanarnir mest av krokodillu- og | slangueggum. Men leguanar- nar eru nyttigir, so verða teir tó dripnir; skinnið nýtt til taskur og kjøtið etið. UNESCO sigur frá, at 600 storri dýraslog eru við at doyggja út, og tá id tað er komið fyri kann miss- urin íkki endurnýggjast. Hvørja ferð eitt dýraslag doyr út er verðin vorðin fátækari. hóast | NÓGV ERU EFTIR Men tað er ein stór mongd av dýrum eftir. Aristoteles kendi bara 520 dýrasløog, tann stóri Linné (d. 1778) visti um 4236 talið 760000 skerdýr. | Hvort år verða nyggi dyr funnin umleid 5500! 5000 skordyr, 500 lin- | dyr. 20-30 súgdjór og 2-3 fuglar. | Dr. Herbert Friedman vid tad ame- i dag er umleið í million, hara | Kiihl-hjorturin fróðskaparsaynið heldur, 100 fuglasløg eru enn rikanska at umleid ikki funnin, Eisini eru dømir um at dyr, id hildin hava verid utdeyd, eru å livi Kakapo, varð Tað »seinasta« dómi av størsta pappageyki, utstappad 1947. Í 1962 vórðu 4 funnir. Og roynt verðsins aðrir verður nú at fáa teir at nørast. Fyri umleið 70 árum síðan vórðu beinagrindir funnar av ein- um ókendum pungdýri, og tað fekk navnið Burramys pervus; men í 1966 varð eitt livandi dýr funnið av hesum slag. Av øðrum dýrum. ið hildin hava at verið útdeyð. men eru funnin á Cahow-storm- Bermudaoyggjunum lívi kann nevnast: fuglurin (á 1951), Stellus albatros (10 por 1954 á tí japanska oyggini Torishima), (2 stykkir norðan fyri Java). Sand- Hawaii roknast. Bawean, wicksgæsnar á saman við tí snjóhvíta trananum i Norðamerika. fyri teir sjáldsamastu | fuglarnar í verðini, og eru teir við stríði anum. Tað vóru men er talið nú komið uppá 70. reddaðir frá nakrir fáir eftir. stórum Tað er mikið harmuligt at dyrini skulu soleiðis fækka; men tað skerst ikki burtur, at um hverjar lógir so verða settar í gildi, so vilja tær ongantíð verða hildnar, har ið møguleihi er at vinna pen- ing fyri mennist juni, og er hetta | ein tann størsta orsøkin til, at nógv stór dýrailog eru við at doyggja út. | ungdómurin 1955 á| deyð- | |2 - 12 SOSTALURIN Sjálvur bað hann um pillarar og medisin frá einum apoteki í Moskva. EITT LAGNUAVGERANDI DAMPBAÐ Ikki fyrr enn aftaná deyða faðirs ins hoyrdi Svetlana, at Stalin helt, at læknarnir høvdu lagt ráð ímóti sær. Hann hevði tosað við aðrar um hetta og segði, at hann hevði prógv fyri hesum. Dagin fyri heilablødingina førdi til deyðan, tók Stalin — móti læknaboðum — eitt dampbað, sum hann var vanur at brúka móti øll- sum um veikleikum. Hann hevði sibiriskt dampbað í einum húsi nærhendis summarbú- staðið sínum. — Her sigur Svetlana greitt, af tað var hansara egna treiskni, ið førdi til deyðan — og ikki at gloyma læknaligi býttleiki. Noregs-nýtt við Fridtjof Diesen ÚTVARPIÐ UMROÐAR FLOKKSSKRÁIRNAR Allir teir stóru flokkarnir hava fingið høvi til at leggja fram síni aktuel ríkis- og undan val- sjónarmið um kommunuviðurskifti inum hin 24. og 25. september í ár. Hetta ljóðar vakurt og pyntuligt alt saman, men enn hava vit ein- ki hoyrt frá borgarligu flokk- unum um munandi stig at steðga teimum støðugt hækkandi prís- unum. BÓK NR. 100: KRÍGGSPÆLIÐ Hitt radikala forlagið Oslo hevur givið út »6dyrubékina« »Krigsspillet« eftir enska skaldið Peter Watkins — ein bók við tí| óhugnaliga innihaldi, ið fara kann finnur uppá at »Pax« í fram. um onkur byrja eitt atomkríggj. BBC gjørdi ein film eftir hesi | bók, men teir aftraðu seg vid at vísa hann í TV. SVÍKUR UNGDÓMURIN? Galluproyndir hava prógvað, at gjørdi sítt til, at ar- beiðarastýrið fall undir valinum 1965. Tað tykist løgi, at ungdómur, sum kemur frá arbeiðaraheimum greiðir atkvødu fyri teimum borg- arligu. Skulu vit lata hetta á okkum sita. at ov mikið tilskrivast livilikindunum og kann vælferðarkonto- ini. FREDRIKSTAD Heimbýur mín Fredriksstad | heldur 400 ára fødingardag frá | | september, og hesar dag- filmsýn- hildnar messur. ar verða ingar, framsýningar og ymiskt ann- | søguligum týdningi að a Býurin | Fredriksstad er í miklari framgongd | STJÓRN: í hækkað hin | eldru og av-| Barnatrygdin verður | SKOYTIR UPPi | | Men tey | !. oktober. januar | | 1968. | lamnu noyðast at bíða til 1. Nr. 75 pf Skála skipasmiðja 8 handilsvirki SKÁLA Telefon Runavík 7260 Stálskipasmíð Sleipistoð Skipasmiðja Mekaniskur verkstaður Elektriskar installatiónir Skipsútgerð Fiskaútflutningur Sildaútflutningur Frystivirki Matverubúð Klædnabúð Kol Nýmótans fiskavirki við kuldagoymslum Spinnid i Gøtu tygum fáa gott tógv, og skjóta avgreiðslu. Vit keypa óvaskaða og vaskaða ull og selja øll sløg av føroyskum tógvi. FÆRØSK MARGARINE v/ Olavur Gregersen = tlf. 20 í Gøtu TØTINGARVIRKID Vita No I VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT % . o m w “a 4 sr Á o Þa o * < Fo s TIMBUR GO wf ir et" gt? Telefon: 5148 - 5265 Telgr.: Kjelbro, Klakksvík Telex 20 KLAKKSVÍKAR TIMBURHANDIL Pf. J. F.KJØLBRO Lesið Sosialin! FINT PRODUKT SKULA TIT BRUKA BIL persónkoyring ella skúla- koyring, so snarið tlf. 3456 | Alexander Dalfoss e dejlig nem varme e god økonomi || indbygget tek... 'Pf, Valdemar Liitzen | Tórshavn — tlf. 1020