Sosialurinarkiv
Sosialurin 1967-09-23, síða 4
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 23. september 1967síða 4

‹ fyrra síða allar 8 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Nr. 75 SOSIALURIN DYRINI FÆKKA Um 600 størri dyrasløg eru vid at doyggja tut MM FRÁ OKKARA TIDARROKNING OG TIL 1800 DOYÐI EITT DÝRASLAG ÚT HVORT 55. ÁR HM í SÍÐSTU OLD EITT DYRAS HVORT ÁR AG ANNAÐ MW NÚ VERÐUR DÝRARÍKIÐ EITT DÝRASLAG FÁTÆKARI HVORT ÁR Nokur av hesum dyrasløgum doyggja út, ti at menniskjan tekur jørd teirra til dyrkingar ella drepur tey vegna tann skaða, id tey elva; men í mongum forum eru pengarnir, dråpshugurin og býttleikin hjá menn'- skjanum, grundir til at hesi dýraslog doyggja út, og er hetta mikið harmuligt. Fey. sum ferðast i útheiminum, |oturin, murmuldyrid, kolabjørnin, har millum annað fara at vitja | kavaleopardurin, bævarin, risaskjald ísfuglurin og og dýragarðar, mugu endiliga hyggja |bokan, silvurhegrin, eftir elefantum, nashyrningum, bi-|mong onnur, ið verða sjåldsamari sonoksum og kengurum, ti um få ár eftir ár. | | | hesi d ] leyð, i n- | - er a asløe utdevd. 311- , . : An ir eru hest dytaslde WOSY9, Í MI Krokodillumongdin er síðan 1900 | | | um førem sum vill = 175 pst. útruddað, fyri at konufólk- Har sum SINiasjónin Hee lini kunnu fáa skógvar og taskur fram, minka dyrini; og ongar frið“ | a teirra skinnum ingar, reservatir ella onnur tiltøk, | id gjørd hava verid og verda, hava Av ti asiatisku leyvini, sum var hjålpt at byrgja fyri at hesi og onn at finna i øllum miðeysturi, eru ur dyrasløg doyggja út bara 250 eftir. og finnast tær í ein- um reservati við Bombay. har væl TØL ID TALA verður ansað eftir teimum Frá okkara tíðarrokning og til ár 1800 minkaði eitt dýraslag hvort | EITT DYR GEVUR 15000 KR. 55, år, tað vil við ødrumi ordum | Kongaríkið Nepal hevði fyri trim siga 33 sløg. Í síðstu eld doyðu eitt 500 indiskar annað hvort år, og nú verður dýra- talið komi ríkið hvort úr eitt dýr fátækari. Bara av súgdjórum vóru 33 sløg útdeyð vid ár 1800. Í seinastu old doyðu onnur 33. um árum síðan nas- hyrningar; nú er niður í 50, hóast teir. ið ansað eftir, hava loyvi at skjóta sníkiskotmenn uttan Eitt einkult dýr kann skaffa 15000 kr., tí tað pulveriser- aða hornið sigSt, at vera eitt sikk- urt ávaring. Ár 1944 var talið komi uppá 106, nú væntast tað at vera uppi å 120, 2000 onnur súgdjóraslog verða | LOngst gaselluslagi; hesum dýri skal gikt. Av fleiri miljónum dýrum eru bert 100 kærleiksmiðal, og er tí stórur eftirspurningur eftir tí. Á sama hátt tað við einum feittið av og roknað verður við at ár vilia 50 afrikanskum útdeyð. ímóti vera so gott HVØRJI DÝR FARA , ; leftir. og eru tey innigyrd. Og tað Á tí syrgiliga listanum yvir tey | ÁR i F í 3 ; teru bara 20 stykkir eftir av (ff dyr, sum skjótt fara at doyggja út, , ii ; , i „ |sudurafrikanska addo elefantinum. er millum annað: tann hvíti stork- | urin og hørnuglan, av hvorjum tað | , í øllum Europu valla eru meira enn STÓRHVALARNIR SAMA VEG 1000 por eftir; annars er tað fiska- Blåhvalurin hevur eina stødd Hesir leyvuurgar hava enn nøkur uppá umleið 33 metrar, og fer hann saman við øðrum stórum hval verða útruddaður um, óivað at áðrenn aldarskiftið. tað um mest veiðudýri 18. old var síðsti Eitt týðandi rundan Grønland i grønlandshvalurin tann varð myrdur i 1927. Vit megu bara vóna, at tað eydn- ast við alheimsreglum, at forða tí menniskjuni. Myrðingin heldur hóast „mótmælir frå allari verðini. Sjálvt pávin appeleraði úrstitaleyst til íbúgvarnar í tí landinum, sum hevði dýranna »skytshelgen« Frans av Assissi. áfram 6 MILLIONIR SKINN Í landsynning Asiu verður meira enn ein hálv millión dripið av vatn- og — pythonslangum, hvors skinn verda seld fyri høgan pris. ehinchilla skinnini, skinn, Tey fyrstu frá tað verdsins dyrastu komu Chili, og fanst ein hópur av blågråum gnag- Peru, Boliviu, har [| [ [AA [ [AA AA [ AA AO [fy [[ fy [ [fy [ff ff—————[————|———&——— | 23. september 1967 teir kunnu skrædla ein nósa uppá 36 sekundir. Eitt tílíkt blóðbað kann natúran ikki klára, og tey seinastu 5 árini minkaði kópamongdin frá 5 milli- ónum til hálva aðru millión. Um nøkur fá ár liggur tann sein- asti harp-kópurin deyður á ísinum. Onkur heldur at tílíkir ræðu- leikar finna íkki stað í 20. old; men filmurin >The killers« vísir tað svart uppá hvítt. Tá ið hetta kom fram, og tað al- fekk at tað, tað túsund. ið sendu mótmælis- menna vita vóru fleiri skriv inn. og tann kanadiska stjórn- in var noydd til at gera okkurt við Slík bjarnaskinn verða ikki at fáa hendur á um nøkur år stóru myrdingini, sum oljuidnad- urin orsakar, á nøkur av okkara mest áhugaverdum dýrum Enn i hevur tad ikki eydnast. SAFARI Falið á isbjarnum er (cy seinastu 30 árini minkað við helvtini. Norsk fyrireikað arktisk »eafari« — og ongin kunnleiki nyt- | | |ferdamannafeløg ist til hesar veiduferdir, so ein og hesar koma við; so ikki hvor kann |bjarnir fáa altíð so mjúkan |deyða. í Suðureuropa verða hvort ár í minsta lagi 100 milliónir smáfuglar undir lerkar. kjøti. ið eru fangaðir ella skotnir num, millum annað |stokkutu Tey grammini av á hesum kunnu fuglum. neyvan |hava nakran tydning sum fødi fyri úr eftir at liva flog- | dýrum i fjøllunum. Nú finnast tey so at siga bara í pelsdýrafarmum. | Úr tú |hjå áarildirinum fæst I bleyta brúna skinninum nertz; men vid einari framleidslu uppå 6 mil- liónir skinn um árið, vil tað óivað ikki undra nakran, at hetta dýra- slagið er við at minka. Zobilin var fyri SO árum sidan so sjåldsamur at »bara« 70.000 skinn komu á marknaðin. i 1901 kom åvaring frá dyrafrød- |ingum um, at steðga at veiða bævar |nir í Kanada. Árið eftir varð selt fyri meira enn eina hálva millión krónur í bævaraskinnum. Fyri hundrað árum síðan varð tað Beringshavid, Kalifornien havotin g Aleu- bannad at veida | turnar: men dýrið er so at síga út- ruddað nú. Umleið 30000 afrikanskir leo- 'pardar mugu hvort ár doyggja, fyri at kvinnur kunnu balla kropp sim inn í skinnið hjá hesum dýri. Dýrini ikki skofin, tí hetta heyði skinnið; afturímóti verða ymisk slog av fell- verða oyðilagt men har- um løgd fyri tey, so tey Vat gøssum. pinast rædu áðrenn tey verða dripin við Hovdu kvinnurnar sæð hvussu gid til skinnid verður f vega, hevdi kaldasveittin sprungið fram irran pelskápuna. SKRÆDLAÐIR Á LiVI í 1964 kom ein kanadiskur blað- maður man við einum fotografi. fram á eitt ræðuligt blóðbað við St. Lawrence-munnan. 3-4 vikur gamlir nósar vórðu skrædlaðir á lívi. Tað fíma hvíta skinnid, ið kallast — whitecoeast — verður tikið av teimum meðan teir eru á lívi. So góðir eru hesir ysok:'laðu veiðumenn til hetta arbeiði, af | | | | | | | | veiðurættindini. fmillum annað skuldi ikki veiðast meira enn 50.000 kópar í árinum 1965. Byrjað varð at veiða 12. og longu 48 50.000 driprir; men hóast forboð- ið hildið 19. Gg 4. dagin tímar seinni vórðu verð áfram at veiða, vóru teir komnir uppá 80.000 kópar. Tann 10. april eitt blað í Montreal at tal- 150.000. segði ið var uppi á Elefanfurin verður sjaldsamari ár aftaná úr mars. i