leygardagur 23. september 1967síða 4
‹ fyrra síða allar 8 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 75
SOSIALURIN
DYRINI FÆKKA
Um 600 størri dyrasløg eru
vid at doyggja tut
MM FRÁ OKKARA TIDARROKNING OG TIL 1800 DOYÐI EITT
DÝRASLAG ÚT HVORT 55. ÁR
HM í SÍÐSTU OLD EITT DYRAS
HVORT ÁR
AG ANNAÐ
MW NÚ VERÐUR DÝRARÍKIÐ EITT DÝRASLAG FÁTÆKARI
HVORT ÁR
Nokur av hesum dyrasløgum doyggja út, ti at menniskjan tekur jørd
teirra til dyrkingar ella drepur tey vegna tann skaða, id tey elva; men
í mongum forum eru pengarnir, dråpshugurin og býttleikin hjá menn'-
skjanum, grundir til at hesi dýraslog doyggja út, og er hetta mikið
harmuligt.
Fey. sum ferðast i útheiminum, |oturin, murmuldyrid, kolabjørnin,
har millum annað fara at vitja | kavaleopardurin, bævarin, risaskjald
ísfuglurin og
og
dýragarðar, mugu endiliga hyggja |bokan, silvurhegrin,
eftir elefantum, nashyrningum, bi-|mong onnur, ið verða sjåldsamari
sonoksum og kengurum, ti um få ár eftir ár.
|
|
|
hesi d ] leyð, i n- |
- er a asløe utdevd. 311- , . : An
ir eru hest dytaslde WOSY9, Í MI Krokodillumongdin er síðan 1900
|
|
|
um førem sum vill = 175 pst. útruddað, fyri at konufólk-
Har sum SINiasjónin Hee lini kunnu fáa skógvar og taskur
fram, minka dyrini; og ongar frið“ | a teirra skinnum
ingar, reservatir ella onnur tiltøk, |
id gjørd hava verid og verda, hava Av ti asiatisku leyvini, sum var
hjålpt at byrgja fyri at hesi og onn at finna i øllum miðeysturi, eru
ur dyrasløg doyggja út bara 250 eftir. og finnast tær í ein-
um reservati við Bombay. har væl
TØL ID TALA verður ansað eftir teimum
Frá okkara tíðarrokning og til
ár 1800 minkaði eitt dýraslag hvort | EITT DYR GEVUR 15000 KR.
55, år, tað vil við
ødrumi ordum | Kongaríkið Nepal hevði fyri trim
siga 33 sløg. Í síðstu eld doyðu eitt 500 indiskar
annað hvort år, og nú verður dýra- talið komi
ríkið hvort úr eitt dýr fátækari.
Bara av súgdjórum vóru 33 sløg
útdeyð vid ár 1800. Í seinastu old
doyðu onnur 33.
um árum síðan nas-
hyrningar; nú er niður
í 50, hóast teir. ið ansað eftir, hava
loyvi at skjóta sníkiskotmenn uttan
Eitt einkult dýr kann
skaffa 15000 kr., tí tað pulveriser-
aða hornið sigSt, at vera eitt sikk-
urt
ávaring.
Ár 1944 var talið komi uppá 106,
nú væntast tað at vera uppi å 120,
2000
onnur súgdjóraslog verða | LOngst
gaselluslagi; hesum dýri
skal gikt. Av
fleiri miljónum dýrum eru bert 100
kærleiksmiðal, og er tí stórur
eftirspurningur eftir tí. Á sama hátt
tað við einum
feittið av
og roknað verður við at ár
vilia 50 afrikanskum
útdeyð.
ímóti
vera so gott
HVØRJI DÝR FARA
, ; leftir. og eru tey innigyrd. Og tað
Á tí syrgiliga listanum yvir tey | ÁR i F í
3 ; teru bara 20 stykkir eftir av (ff
dyr, sum skjótt fara at doyggja út, , ii
; , i „ |sudurafrikanska addo elefantinum.
er millum annað: tann hvíti stork- |
urin og hørnuglan, av hvorjum tað | ,
í øllum Europu valla eru meira enn STÓRHVALARNIR SAMA VEG
1000 por eftir; annars er tað fiska- Blåhvalurin hevur eina stødd
Hesir leyvuurgar hava enn nøkur
uppá umleið 33 metrar, og fer
hann saman við øðrum stórum hval
verða útruddaður
um, óivað at
áðrenn aldarskiftið.
tað
um
mest veiðudýri
18. old var
síðsti
Eitt týðandi
rundan Grønland i
grønlandshvalurin tann
varð myrdur i 1927.
Vit megu bara vóna, at tað eydn-
ast við alheimsreglum, at forða tí
menniskjuni.
Myrðingin heldur hóast
„mótmælir frå allari verðini. Sjálvt
pávin appeleraði úrstitaleyst til
íbúgvarnar í tí landinum, sum
hevði dýranna »skytshelgen« Frans
av Assissi.
áfram
6 MILLIONIR SKINN
Í landsynning Asiu verður meira
enn ein hálv millión dripið av vatn-
og — pythonslangum, hvors skinn
verda seld fyri høgan pris.
ehinchilla skinnini,
skinn,
Tey fyrstu
frá
tað
verdsins dyrastu komu
Chili, og
fanst ein hópur av blågråum gnag-
Peru, Boliviu, har
[| [ [AA [ [AA AA [ AA AO [fy [[ fy [ [fy [ff ff—————[————|———&———
|
23. september 1967
teir kunnu skrædla ein nósa uppá
36 sekundir.
Eitt tílíkt blóðbað kann natúran
ikki klára, og tey seinastu 5 árini
minkaði kópamongdin frá 5 milli-
ónum til hálva aðru millión.
Um nøkur fá ár liggur tann sein-
asti harp-kópurin deyður á ísinum.
Onkur heldur at tílíkir ræðu-
leikar finna íkki stað í 20. old;
men filmurin >The killers« vísir
tað svart uppá hvítt.
Tá ið hetta kom fram, og tað al-
fekk at tað, tað
túsund. ið sendu mótmælis-
menna vita vóru
fleiri
skriv inn. og tann kanadiska stjórn-
in var noydd til at gera okkurt við
Slík bjarnaskinn verða ikki at fáa hendur á um nøkur år
stóru myrdingini, sum oljuidnad-
urin orsakar, á nøkur av okkara
mest áhugaverdum dýrum Enn
i
hevur tad ikki eydnast.
SAFARI
Falið á isbjarnum er (cy seinastu
30 árini minkað við helvtini. Norsk
fyrireikað arktisk
»eafari« — og ongin kunnleiki nyt-
|
|
|ferdamannafeløg
ist til hesar veiduferdir, so ein og
hesar
koma við; so
ikki
hvor kann
|bjarnir fáa altíð so mjúkan
|deyða.
í Suðureuropa verða hvort ár í
minsta lagi 100 milliónir smáfuglar
undir
lerkar.
kjøti. ið eru
fangaðir ella skotnir
num, millum annað
|stokkutu
Tey
grammini av
á hesum kunnu
fuglum. neyvan
|hava nakran tydning sum fødi fyri
úr eftir at liva
flog- |
dýrum i fjøllunum. Nú finnast tey
so at siga bara í pelsdýrafarmum.
| Úr tú
|hjå áarildirinum fæst
I
bleyta brúna skinninum
nertz; men
vid einari framleidslu uppå 6 mil-
liónir skinn um árið, vil tað óivað
ikki undra nakran, at hetta dýra-
slagið er við at minka.
Zobilin var fyri SO árum sidan
so sjåldsamur at »bara« 70.000
skinn komu á marknaðin.
i 1901 kom åvaring frá dyrafrød-
|ingum um, at steðga at veiða bævar
|nir í Kanada.
Árið eftir varð selt fyri meira
enn eina hálva millión krónur í
bævaraskinnum.
Fyri hundrað árum síðan varð
tað
Beringshavid, Kalifornien
havotin
g Aleu-
bannad at veida
| turnar: men dýrið er so at síga út-
ruddað nú.
Umleið 30000 afrikanskir leo-
'pardar mugu hvort ár doyggja,
fyri at kvinnur kunnu balla kropp
sim inn í skinnið hjá hesum dýri.
Dýrini ikki skofin, tí hetta
heyði skinnið;
afturímóti verða ymisk slog av fell-
verða
oyðilagt men har-
um løgd fyri tey, so tey
Vat
gøssum.
pinast rædu
áðrenn tey verða dripin við
Hovdu kvinnurnar sæð hvussu
gid til
skinnid verður f vega,
hevdi kaldasveittin sprungið fram
irran pelskápuna.
SKRÆDLAÐIR Á LiVI
í 1964 kom ein kanadiskur blað-
maður man við einum fotografi.
fram á eitt ræðuligt blóðbað við St.
Lawrence-munnan.
3-4 vikur gamlir nósar vórðu
skrædlaðir á lívi. Tað fíma hvíta
skinnid, ið kallast — whitecoeast —
verður tikið av teimum meðan teir
eru á lívi.
So góðir eru hesir ysok:'laðu
veiðumenn til hetta arbeiði, af
|
|
|
|
|
|
|
|
veiðurættindini. fmillum annað
skuldi ikki veiðast meira enn 50.000
kópar í árinum 1965.
Byrjað varð at veiða 12.
og longu 48
50.000 driprir; men hóast forboð-
ið hildið
19.
Gg 4. dagin
tímar seinni vórðu
verð áfram at veiða,
vóru teir komnir
uppá 80.000 kópar. Tann 10. april
eitt blað í Montreal at tal-
150.000.
segði
ið var uppi á
Elefanfurin verður
sjaldsamari ár
aftaná úr
mars.
i