leygardagur 28. oktober 1967síða 4

Nr. 85 SOSIALURIN Flogfør — rumdarskip — rakettir } av sær sjálvum og ferðast kring knøttin á sama hátt sum rúmdar- | førini, Í fyrstu syftu sær henda hending ikki so ógvuslig út. Men tað at á|gera eitt flogfar til eitt rakettflog- |far, sum fer upp frá einum flog- | velli og ferðast kring knøttin og | sidan lendir sum vanligt flogfar, er sera trupult. Ein kundi spurt, um eitt kosmiskt gå | Nogfar ella ein rakett var neydug | sk til slíkt? — Hesin spurningurin 3 hevur longu fingid fullkomid svar | | | | | ? av teimum rúmdar-vísindamonnum sum takast við hetta evni kring um | | heimin. | UM stutta tíð verða sendar ym- | | É isk sløg av råmdarstødum kring | Veshod-rúmdarfarið, sum Soviet gjørdi sínar fyrstu rúmdarsigrar við. Nú brúka teir tey nógv Stórru Sojus-førini. Tað var við hinum fyrsta av hesum, hin eina rúmdarferðin miseydnaðist. SOVJETTISKU RÚMDARFARARNIR FÁA FRAMVEGIS HOPIN AV BROVUM, HAR FOLK AV | YMISKUM SLAG BJÓÐA SE BIÐJA UM AT GERAST LID Í TALINUM AV RUMDARFARARUM, RUGVAN AV BRØVUM ER MUNANDI VAKSIN SÍÐAN VLAÐAMIR MIHAJLOVITJ KOMAROV DOYÐI Á VEG AFTUR G FRAM TIL FERÐIR UPP Á MARS ELLA MÁNAN, OG TEY Á JARDARKNØTTIN ILLI DR GES ES ETS LEGER NESS 5 jingur á sínum oki. Serskilt av-| Ef . . . k . d . | reksverk við »Voshod-2« gjørdi | " an | | tr sovjettis a fumdarmannmnum | rúmdarmaðurin Aleksej Leonov, tá | |hann = spákaði einsamallur úti í German Titov saman GERMAN TITOV | |n | LONG fyrsta rúmdarskipið Bjør | German Stepanowitsch Ti- | di allar rekordir á ferd sini kring | tov er ein av hetjunum í um jørðina. Hesin årsungin å | sovjettiskari rúmdarferð- Men me 2 bes 6 , | hesum oki kundi beinanvegin um. Hann er fæddur i en mong a esum menni- | tydningarmiklar bara av ti, at tær gera tað bragd at ferðast 28.000 | 1935 í Sibiriu. varð í 1957 skjum gloyn liðugt lærdur sum jagara- 180 km frá jørdini. Men har flogskipari, Árið eftir byrj | | | | 12 at hugurin og ynsk- (vóru tær fyrstu, men sjálvt um) km um tíman so hogt uppi sum | ini eru ikki nóg mikið. Ein må l|mangt er hent síðan, verða tær| | | | hava vitan um ymiskar vísinda- sjálvandi altíð virðismiklar. Men, hendi ikki bert stór framstig, tá | aði hann læruna til mmd- greinir. sum á ein ella annan hátt|tá alt skal sigast, so byrjaði veru- talern er um ferð, hædd og lengd. | arskipara Tá Gagarin hava samband við rúmdargransk-|ligu royndirnar ikki fyrr enn! Sjálva ferðhæddina millum 30 og | sum hin fyrsta menniskjan ing, ein má verða væl lærður í|rúmdarskip við fleiri monnum! 180 kn vdi eingi ynt á? i oo i , rumdarsk 1 i hevdi eingin roynt áður. ' ht í ev B : , , | , varð sendur út í rúmdina, náttúrlæru og helst eisini sum flog- |vørdu skotin út hver serfrød- | a Å læ farasl Í var Titov til reiðar at gera araskl I. or . , - . Flogfor, sum skjótt ferðina í staðin fyri hann, . . . um okkurt var áfatt. Í au- Hendingin, sum eru rakettir gust 1961 fekk hann sjálv- > | . . . . Fie Å ; ur høvi at gera eina rúmd- ikkt matt! henda Eg flúgvi ofta við flogførum, | høvi go HALL AMG arferð — rúmdarferð nr. sum eru ferðmiklari enn ljóðið. | ut 4 hmm dint 2. Hann var úti í rúmdini í 25 tímar og 17 minuttir í rúmdarfarinum Voshod II. Aftaná hesa væleydn- Ein vakran morgun hin 24. apríl Fad hendir, at ein kemur so høgt 1967 fór fram ein syrgilig hending upp, at tað kennist sum rúmdar- | av ymiskum orsøkum: Tað, ein helt, ikki kundi henda, hendi ferð: ferðin er øgilig, og himmalin er myrkur, næstan sum úti í rúmd- ini. Men tað hendir á ferðini, at tað næstan ikki ber til at stýra ein hovuðsfallskýggi breiddi seg ikki út. Eitt system, sum so ofta Víði x r j 3 ” ikti ” . . Men hvør veit, hvat verdur at rå virka í líkari lotu fær på hug Vesnrtiðinaslinar aan „hva! at a. Í slíka | navigatiónsligar fjarsýnisligar. henda okkum undir rúmdarferðum at geva flogfarinum meira ferð og| Aw tilfar tilfar til hesar — ann- yen ER hin best go pod gr rakett. | snert på er ejer get vi lærdi og íðkaði av okkum, og Og tó a tev ikki langt frå at ven Fólk, mens åg ht tað var ti náttúrligt, at teir lótu verða tað. Fyri hvørt ár verður ager rr á jerd hev ge - art . ; fórum. Hesår stødir vilja íæna hann tvær reisur royma nygsj munurin millum flogfarið — eg| sum stoðir hjá vísindamonnum rúmdarfor: fyrst >Voshod< og hugsi fyrst og fremst um jagara-| og serfroðingum umborð. Útgerð síðan »Sojuz-1« flogfarið og rakettina stødugt| og vaktmanskap verður tá flutt Eg sigi ikki frá nøkrum loyndar- minni. aftur og fram við rúmdarfórum. máli. tá eg kann greiða frá, at ætla Hyggur ein at teimum stóru, ra- Tað er ikki óhugsandi, at tey , ninar við rúmdarferðunum við kettútgjórdu — flogforunum, sum stóru yvirljóðflogforini, sum eru í ySojuz-1< vóru nógv torførari og eins og ein pilur hvørva í rúmd- | gerð í fleiri londum í dag verða kravdu meira vitan og skil enn Við rakettum sum hesari — meira | ini við einum øgiligum ýli frá býtt um við ferðafólka- og góðs- aðrar ferðir ið gjórdar vóru err 40 metrar høg — vórðu teir | turbinunum, hugsar ein av sær|rakettum, frammanundan. yrstu russararnir sendir út í rúmd-| sjálvum: lat flogfarið fáa stórri | Endaliga eru nýggj slóg av loft- Fyrstu rúmdarferðirnar vóru ina, motor, so rýkur tað út í rúmdina fórum neyðug bara av teirri eini| 28. oktober 1967 orsøk, at ovastu loftlogini ikki kunnu liggja har til onga nyttu. Tað er ov lítið, at tey einans verða brúkt til uppskjóting av rakettum ella seinri til millumlandingar. í hesum hæddum eiga rúmdarforini at verða stýrd av flogmonnum, og tá er munurin millum flogferðir og rúmdarferðir burtur. Ein kann lesa í bløðunum, at eitt nýtt flogslag, t.d. kann verða skipað av tveystigasysteminum við paralellum ella fylgjandi stigum. sum verða brúkt fleiri ferðir. Hvort stig skal tá hava sína manning, loftfarið verður gjørt sum flogfar við veingjum, aerodynamiskum róðri og serligum slag av maskin- um. Tað skal starta frá einari loft- havn eins og eitt vanligt flogfar. brúka atmosferisku luftina í ma- skinunum og kunna broyta farleið Rumdarveteranurin við konuni Tamara aðu rúmdarferð var hann øgiligt fagnadur, fekk Le- nin-ordanin við gyltari stjórnu og varð gjørdur til »hetju Sovjetsamveldisins<. Seinri gjørdist hann limur í ovastu sovjettini. Hann hevur gjørt fleiri uitan- landaferðir, ma. til USA. sum ferðandi umboð fyri sovjettiskar rúmdarferðir. Titov, sum er giftur og eig ur eina dóttur, er nú lær- ari við Moskva-akademiið, sum lærir verkfrødingar il loftverjuna. Hann er blaðstjóri á tíðar- ritinum hjá rúmdarfar- arunum og hevur skrivað bøkur og greinir um rúmd arferðir. ONE ROSS LJ VR TU I BT SAR TC SAT [fy við veingjum, ið kunnu stillast inn og liðast. Tá næsta stig hevur rokkið hina neydugu ferðina, skal fyrsta stig venda aftur til lofthavnina, með- an annað stig, verunliga rakett- farið, sum nú flýgur við fyrstu kosmisku ferðini, fer í ringrás kring um jørðina. Tá fyrsta stig aftur skal inn í atmosferuna, hendir hetta við at manningim brúkar veingirmar og aerodynam- isku orkuna at broyta kósina. — Lerdingin verður eins og vanlig- ar lendingar í lofthavnini. (Framhald á 5. síðu)