mikudagur 22. november 1967síða 3

22. november 1967 | SOSIALURIN sete Villi Sørensen, (åbyrgd) tlf. 5479 — Klakksvík Prentsmiðjan á Heygsbreyt tif. 1820 Jákup Lindenskov tlf. 2209 — Tórshavr Loysingarmøguleikar LOYSING er einki nytt i føroyskum politikki. Gjøgnum langt åramål hava politiskir flokkar mælt til at loysa Føroyar ur rikisfelagsskapinum vid Danmark. Føroyska veljarafjøldin hev- ur tó ongantíð, sjålvt ikki i kríggsárunum, tå andstødan moti rikisfelagsskapinum var sterkast — verið fyri at loysa frå ríkis- felagssapinum. Í 1946, tá atkvødan for fram um at loysa frá Danmark ella ikki, vóru 48,7 pst. av teimum, sum vóru á vali fyri loysing. MEN EFTIR ti sum nú verður skrivað í fronskum blødum. og nú seinast í bókini »Danmark og Nato synspunkter om vor sikkerhedspolitik« — hava føroyskir loysingarmenn fingið beinleiðis amerikanskan fíggjarstuðul tá amerikanski ambasa- dørurin Elkus Whites var í Føroyum fyri nókrum árum síðani. undir »sjålvstyrislandsstyrinum« VIT HAVA fyrr her í blaðnum sagt frá hesum tíðindum, og nú viðgerða menn henda spurning og skriva beinleiðis. at for- oysku loysingarmenninir vilja taka loysingina frå Danmark vid amerikanskum tilboði, um at fáa amerikanskan stuðul. bert amerikanarar fáa atomkavbåtastød í Føroyum. HEVDI hesin nyggi loysingarformurin verið lagdur fyri veljara fjøldina, so er eitt vist, og tað er, at tað vóru sera få prosent av veljarunum, sum góvu atkvødu fyri loysingarmonnum. FYRR hevur loysingarprogrammið einans ljóðað uppá loysing frá Danmark. Tað hevur ongantíð havt veljarameiriluta fyri sær — men við hesi nýggjastu royndini at loysa frá Danmark. man tað verða avgjørt frammanundan, at nú verða veljararnir munandi færri fyri loysing. EITT SKULU vit tó viðganga. Tað man liggja væl betri fyri at loysa frá rikisfelagsskapinum vid Danmark, tå ein hevur tryggjað sær stuðul frå einum heimsveldi frammanundan. Men tað verður so ikki Javnaðarflokkurin, sum undir nøkrum um- stóðum verður vid til slíka »loysing«. . ce . Politisk samvinna HÓAST MANGAR ójavnar tykist hitt besta úrslitið at spyrj- ast burtur ur, tá javnadarflokkurin, sjálvstýrisflokkurin og sam bandsflokkurin eru í samvinnu og skipa landsstýri. HETTA KOM best til sjóndar, tá hesir flokkar seinast skip- aðu landsstýri. Ongatíð er so nógv hent í Føroyum sum hesi árini. Ongatíð hava slík framstig verið gjørd, hvorki vinnuliga, sosialt og mentunnarliga. HESI MIKLU úrslit eru júst einki eindømi um, at hesir flokk- ar í ollum lutum eru á einum máli. Javnaðarflokkurin er ein sosialistiskur flokkur; hinir báðir eru tað íkki: men samvinnu- årslitini hava verið stór og rúgvumikil, sjálvt um tað við hvort hevur brakað í teimum ymisku liðunum. SAMVINNAN helt seinast, samvinnan verður ivaleyst at halda hetta valskeiðið út eisini, tí flokkarnir hava áður roynt, og at tað ber til at arbeiða saman og greiða úr hondum avreks- verk, ið viga væl upp ímóti ti, ið flokkarnir við hvort hava ver- ið ósamdir um. ANNARLEIDIS var við teimum sokallaðu sjálvstýrisflokk- unum, tá teir funnu saman í hitt á mangan hátt sjáldsama margháttliga »sjålvstyrislandsst yrid«. TAÐ VAR eingin vid politiskum skili, ið væntaði. at henda samgonga í ollum lutum skuldi dr aga eina línu; men at tað skuldi koma so nógv til skarpskeringar, at løgmaður noyddis at boða frá samgonguslitið, mundi fåur kortini hava væntað - so mikið mátti sjálvstýrisboðskapurin kortini knýtt teir hvor at øOdrum. VELJARARNIR gjøgnumskodadu hesa samgongu og teirra »deydsiglarapolitikk«, sum ein av stór-fólkaflokksmonnunum tók til. Teir og teirra samgongupolitikkur varð ryggbrotin av einum veljarameiriluta. sum lutvís kom frá teimum ósamdu »sjålvstyrisflokkunum«. TAÐ VAR bert harmiligt, at sjálvstýrislandsstýrið ikki skuldi fáa meira frá hondini av framburðspolitikki. Hitt gjørdi minni, um teir ikki fingu framt so nógv av tí »sjålvstyrispoli- tikkinum», teir høvdu sett sær fyri. Hann feldu teir sjálvir. men ivaleyst á tann hátt, at teir hvassliga og harðlig1 hava klandrast so mikið í hesum málum, at teir hinvegin gjørdu landsstýrið óarbeiðsfort. soleiðis sum Dagblaðið greiddi les- arum sínum frá, tá samgonguslitið var. LONGU NÚ undir hesum stýrinum er væl avrikað og stórmál „eru í umbúna. Vit ágrýtni verður virkað fyri framstigum á oll um økjum — eisini framstigum, ið seinasta landsstyri so dyggi- liga forsømdi, møguliga av berum sjålvstyrisklandri. UNNIST HESUM landsstyrinum at sita valskeid ut, er einki at ivast i, at vit ikki bara vinna á afturstigum, ið seinasta lands- stýrissamgonga gjørdi sekan í: men eisini fara at gera framtøk og leggja stein oman á stein í rúgvuvís til stórbyggningin — SOSTALURIN TAKK! Hjartaliga takki eg tykkum, ið mintust meg á 75 ára fødingardegi mínum. Takk fyri hátt virdar gávur, blómur, telegrammir, heilsanir, vitjanar og oll tey góðu orð ið søgd vórðu til mín. ollum Vinarlig heilsan. Alfred Petersen. Allir ÆLASDEANUM SP rantiga i | málingahandlinum 4 Térsgøtu 16 ' tit. 2120. Tórshavn SKULA TIT BRUKA BIL persónkoyring ella skúla- || koyring, so snarið tlf. 3456 Alexander Dalfoss Nr. 92 Kollveitingin frá KUBA 4 av teimum 21 latinamerikansku londunum hava i dag koliveltingar- strid, og í minsta lagi 7 aftrat verða hótt av kollveltingarútflutningi- num frá Castros Kuba. Tað er eingin orsøk at halda, at hesin „útflum- ingurin« verður steðgaður, tí »Che« Guevera er dripin í Bolivia, hag- ar til treingja latinamerikansku londini alt ov harðliga til sosiala koll- velting Venezuela: kollveltingar- Í Venezuela, har menn hava farið harðliga fram síð- an fyrst tað, hóast stjórnarinnar = jarðareformar. stød- í 60unum, er ugt alt ov nógvir ognarleysir bønd- at fyri våpn- aðari uppreisn móti stjórnini er av. ur, soleiðis vandin Men ásannast má, at tað er ikki eydnast kollveltingarmonnum at skipa nakran veruligan uppreistur móti Leoni-stjórnini. . Columbia: Í grannalandinum Columbia røkkur innanlendis stríði heilt aft- | ur til sosiala uppreisturin, sum tók = seg upp í 1948 og síðan hevur kost- Yvirlit = yvir londini í Suður- að 300.000 mannalív. Kollveltingar- ameriku og Millumameriku liðini her verða mett tey sterkastu við fólkatalinum í hverjum í Latínameriku. landi. SUÐURAMERIKA | | | | | | | | | | | | I i | Glitrandi gyltur við támlættari froðu RESTORFFS PILSNARI er føroyska vælferdarsamfelagid! å gildisbordi ee . Bolivia: | (sí kortið) Syðri er ófriðackið Bolivia, har sosiala énøgdin millum bøndur 1. Chile 7,8 milj. . á På P | 2. centina 2 — og tinnámsarbeiðarar í vár kyknaði | Argentin: 21,4 upp í ljósan loga, men sum Barri- |} % Uruguay 31 — 7 : : Bara HI — entosstjórnin nú sigur seg hava | 4. Paragu?y 1,9 bast sum heild. || 5 Bolivia SÅ = | 6. Brasilia 67,5 — 1 7. Peru 11,2 — r . . r Guatemala: 8. Equado: 45 — Norðari eru castroistiskir koll 9. Colombia 144 — veltingarmenn í virksemi í banan- |f 10. Venezuela 69 — - | bå sy € — republikkini Guatamala. Landsins |{ !!- Guyana 0,9 fyrsta kollvelting røkkur aftur til! | 1954, tá Arbenz-stjórnin fekk bil- | MILLUMAMERIKA | bukt við kollveltingarmonnunum. Panama 11 — | Amerikumenn hjálptu til. Frá byrj- Costa Rica 12 — anini av 60'unum hevur har verid Nicaragua | ...... 15 — eitt nytt kollveltingarlid, sum tó er Honduras 20 — í afturgongd, tá stjórnarmenn hava El Salvador 27 — roynt seg við óhugnaligum mót- Guatamala „....... 35 — | terrori |] Mexiko … 356 — i . Nicaragua: 5 | Steðgar ein á norðanfyri, kann Peru: ein fara oman eftir millumamert- | kanska tanganum til Nicaragua og ! Peru, sum eins og flestu la, | Honduras, tvey av heimspartsins |tínamerikansku londini hevur mest tilafturskomnu einaveldi. Her | "98Y indianskt bondafélk, hvørs er líkt til at kollveltingin ikki hev- |S0Stala stóði er óhugnaliga lágt, lur fingið reiðiligt fótafesti: men | hevur áður verið herjað av sterkum i 5 8 . , | 1 . x, . : - | fyrireikingar verda gjørdar, og vid kollveltingarliðum, men í 196: | hvort frættist um samanbrestir |eydnaðist tað at forkoma teimum | flestu av leiðarunum. Frá Kuba .. | frættist, at teir nú eru í ferð við at Dominikanska |skipa liðini av nýggjum. ” . lydveldid: | ; | … Í dominikanska lýðveldinum, sum | Brasilia: . 1 i 1965 varð skakað av einum sosial | . súr ; : Tað sama hendir i Brasiliu, har ari, men ikki castrouppreisti, fara | vo on 4 {tað í byrjanini av 60'unum retstt fram ólogi av politiskum terrori | . ;» |Seg eitt kollveltingarlið. Hesi lið og morðum, sum kunnu enda við | virka í tí vestara og fátækara part- nýggjum inum landinum. á tri | uppreistri. |: pp | av Equador: Undantøkini: Columbia, | Tad er | skuldi | Paraguay, Equador, sunnanfyri møguligt, at listin eisini hitt til afturskomna Haiti ella kanska efsint har fólk eru misnøgd yvir USA yvir Panamakanal- Framhald á 4. síðu) merkt verkføllum, politiskum sum ikki altíð hava demokratisk. Tó er á at ein kollvelting er fyri hevur verið av umskiftum, umfata ófriði og serliga sum verið einki, | Panama, bendir ognarrætt durunum.