mikudagur 6. mars 1968síða 2

| SAMBANDSFLOKKURIN | í so | z É z & | få 5 8 På | F S = a | | 3 8 12 10 3 2 7 4 26 2 2 I I 5 5 12 | 4 5 | 8 9 3 3 8 3 17 | | 2 17 110 10 38 10 85 6. mars 1965 Nr. 18 SOSTALURIN r . o . f r fi lii . Fólkatingsvalid 23. jan. 1968 aftaná fínteljingina SANDOY JAYNAÐARFLOKKURIN | FÓLKAFLOKKURIN | = h-} | = 8 í í 5 | í 5 E 8 ir % L=} 8 2 2 = = 5 = z z A æ % z - [=] FÅ 2 = ” = v Gå = s ; p z > : É ss Ef E 5 8 18 á £ 53 6 z Ef one Á |Z — 8 = 8 á > NN kk 2 2» FOSS 52 xx = = i | ) |} €1. Skopun 297 5 4 4 4 2) 56 | s 71 2| | | 35 62. Sandur 382 4 52 3 11 | 71 5 28 67 2 102 63. Skarvanes 15 | 0 | 0 64. Húsavík 67 0 | 5 17 6 | 30 65. Dalur 46 2 13 i 6 2 24 2 | 2 5 66. Skálavík 139 | 2 7 8 3 40 2 0 24 3 38 67. Skúvoy 9 | 3 7 2 3 15 3 30 3 68. Dimun 4 | 2 2 0 1046 | 14 142 10 34 5 208 IS 53 161 10 4 243 E É |*s 32 É ør = | á D ESS 2? | 19 122 41,1 pst | 7 206 53,9 lo 2 13,3 | I 43 64,2 0 34 73,9 - 18 105 75,5 | 3 68 70,8 | 0 4 100,0 | 48 s84 55,8 LÍTIL VIÐMERKING Í SOSIALINUM næstseinast stendur, undirritaði = var fult greiður yvir, at uppskotið til stevnu fyri SU ikki fór at vera ignorerað | av »valdu« nevndini. Undirritadi var ikki fult greiður yvir hetta. Annars haldi eg ikki tað hevði verið loyalt yvir fyri SÚ greiniliga at sagt frá alment, hví allar góðar grundir vóru ella eru fyri, ikki at vera fult greiður yvir hetta men tær kunnu td. fáast at vita vid at lesa gerðabók felagsins igjøgnum, og fáa at vita eitt nú støðuna hjá monnunum í fundinum við Øregaard í mai, Øregaard fundarnevndini tivastu viðgerð Havi roynt tað. ið er rætt víkjandi, og tað, ið hesum upp- skoti er til frama, og tað skal ong- forða okkum í gav at verið við at gjørt in Ó. C. * ul * LONIR Undir viðgerðini av figgjarløg- tingslógini eftirlysti Jóhan Poulsen | hví yvirtimalønirnar á studenta- skúlanum vóru hægri enn tær fastu, men sjálvandi er oll orsøk til at finnast at, tí á okkara studenta- skúla herskar eitt lønarlag sum onga aðrastaðni Men har vísti seg eingin vera sum kundi geva rætta svari til ein so fult berættigan spurning Tað sum onkur av dløgtingsmonnunum gav seg út til at hevði lítið og einki við veruleikan at gera. Og tað merkiliga var, at Johan Poul- sen gjørdist tilfreðs og har aftrat takkaði fyri M.a varð sagt, at orsøkin til tær stóru yvirtímalenirnar var, at tað undirvístu fleiri = ikki-fastansettir millum aðrar tríggir prestar. Hetta SVara, má sigast vera ein merkilig próv- førsla til ta øgiligu yvirtímalon Medan sannleikin er tann, at tå løgtingsmenn vóru so dapurskygdir at lækka tímatalið framdu teir eina munandi lønarhækkan, tí lækkingin kundi ikki gerast galdandi fyri und irvisingini, men bert til lønarliga fyrimun fyri nakrar lærarar. Á henda hátt fáa studentaskúlalærarar nir meira løn vid yvirtímar enn hvat fasta lønin er. og har afturat fáa teir samsýning fyri at ansa eftir í fríkorterum og mangt mangt ann- að helt tað ikki cand magar) realdeildina, tá teirra er nógv stórri enn hjá van- ligum lærara, fekk hann til svar, at hetta var hildið neyðugt av tí, at teir kundu hava møguleika at fylgja við undirvísingini. so teir ikki stillaðu teimum stórri krav vera at løn Poulsen neyðugt at hava undirvisa við Johan »nyvaldu« nevndini á | har | posi- | hesum uppskoti vid- | jenn kunnleikin talaði fyri. At slíkt jer tað bera páskot, skilja all al- | |mindaliga vitug fólk, tí hverjir | cand, magar eru í hinum realskúl- | unum um landið, og megu hesir | |real-næmingar ikki vera lika fram- | | malaga i kunnleika sum teir í Hoy- | | dølum. | | Tað kann ikki nakran | als undra lat skúlin í Hoydølum er dýrur at | reka. Tak bara eftiransingina av | |kostdeildini, ið at byrja við hevði lein lærara at hava umsjón við kost- | |deildini, og í dag hevur sami mad- ur vistnokk tveir hjálparmenn sjálvandi fyri eykalan og alt tað ið teir fáa fyri tey ymisku eyka- arbeiðini telir ikki so lítið í pen- | | ingi Tað er heldur ikki bara vvir- timalønin ið hækkar munandi Ognarútreiðslurnar hækka eisini | mikið, sum heldur ikki er so logið, tá næstan hvor lærari fær fría íbúð og útfleigar síni egnu hús Syrgiligt hvat løgtingsmenn sýn- | ast at vita lítið um, hvat tann pen- ingur teir dýkja á borgararnir. verður nýttur til. Men teir eru ikki meira óvitandi enn teir sjálvir vilja |tori eg eisini | stóðum. | vinna undir, so at meiri brek komu ur í virði, og er minni til at býta honum eftir teimum prosentum, sum hann eigur. | |lutur fiskimansins skorin langt nið-|in fyri at selja hveiti, blandaði hon hveiti saman við rug og fekk so blandingsbreyð at senda út sum føroyskt hveitibreyð, og so mis- »Munur er á monnum fyrr og býtti teir, ið hveiti høvdu dyrkað nú. Eg lovi mær at siga, at eg eri eisini aldur upp millum hesar stór- bæru gomlu fiskimenn, ið fiska- sølan sipar til, og krevur teir nú- livandi ungu fiskimenn at eftir- jlíkna í saltfiskaframleidsluni. Men at loyva mær at síga, og skjótleika So finnur egna ikki har, til at tað er nakad vånaliga hegni, koma fram í ljósið. viðvíkjandi teimum fiskimadurin sitt må fjala yvir so einki Heldur 6møguligu um- hevdi fyrr at á fiskin fyrr enn nú, so heldur ikki ið Fiskasølan | | | | | | Í di tað sama, hvussu fiskurin var | vorðin, ella er tað bert av tí, ið spøkilsi yri. I : or So - | at i tey mongu år, sum eg var sam- SRS fyri eier er so I |an við teimum, kann eg ikki annað |ført at faa undir mole lenn æra minni teirra við at siga, | Ja, spøkilsid, ið Fiskasølan hev- at stoltir blivu teir, um teir aftur|ur fingið vitjan av, men ikki skuldu liva og fingu tå at vita, at | skammar seg við at senda frá sær teir áttu ættingar, ið .ikki bara inn á tann unga fiskimannin høvdu varðveitt væl tað góða heg-| Nei. ikki hevur fiskimaðurin ni, sum skal til í saltfiskaframleids! nakra ábyrgd fyri hesum, ið gong- uni, men eisini hevði okt um treysti |ur aftur, men tianverri má hann | | | | | | | | ff. or |har finnur okkara fiskasøla nakað at fjala sínar syndir undir. og vil! Í Dimmalætting frá 17. dec. 1967 | €£ hers ið VISA Á nakað, ið fiska- var skrivað grein til føroyskar fiski |Sølan ikki fær krógvað, tå hon vil menn vid åheitan um at gera meira (fyri at fáa fiskin betur kappingar- føran vid fisk, ið framleiddur er í | |ødrum londum. Og eini slíkari áheitan er alt i! lagi við... | Yvir um ánna eftir vatni! væl kann tað vera, at tað eru aðrar leiðir at fara at leita fyri at finna orsøkina til, at einstakir fiskimenn sína kæruloysi sítt í saltfiskafram- leiðsluni Dugnaskap fiskimansins varð eis nomið vid í nevndu grein ikki sárandi fyri teir menn, ið meira, og tað skilst sum at tað er bara neyðugt, at tann før- oyski fiskimadurin bara ger skyld- ur sínar og so traman í alt hitt. ið ini so lítið vita meira skal til fyri at hava væl|! € ; sø framleiddan saltfisk at føra út í | bilinum „Ss 08 Man Ber } ið „tað onnur lond |og tara í stórar rúgvur har gjørd | LL: „Á | ISt vinna fyri báðar hendur men | fen munna ikki hesir somu, ið av eini slíkari ólukkuviðferð. hes- |jrøkia okkara fiskistovnar, ið stjórn lin sam: fiskur fekk. hendi de ki landsins hevur givið sítt lóggávu- hn, Sj | i r fekk 9 re | vald til at skalta við okkum før- a nn a man fe met || joysku fiskimønnum, sum teir finna i fyri gott, fyri eina ferð skuld vera Men um Fiskasølan hevði fing- | fornir yvir um ánna eftir vatni. [13 henda ólukkufisk bóltaðan í Tu ; land, var íkki allur vandi lokin Ti loyvi eg mær í inn re Å Á | ; g r at minna tykk- |fyri at fáa selt hann, men vær bar | um á, sum hava og nú síta við| Fiskasøluni og Sildasøluni, at øldir fara og nýggjar øldir koma. so at nevniliga tann fiskur. ið framleidd- ur varð í 18. og við byrjan av 19 øld ikki tørvådi at svara til tey somu krav, sum henda nýggja tíð- in í dag krevur av okkum. Og íkki jat gloyma, at hetta nevnda tidar- skeið var tað, at: førovingar vóru millum tær einsíaku tjóðirnar. ið tá framleiddu saltfisk og seldi til (hini londini, ið bara keyptu salt- fisk og so gott sum einki fiskadu sjálvi, so ikki tørvadi tað tá før- ovska fiskimanninum at vera rædd- ur fyri at vrakilógin giørdi tað neyðugt. at vrakarin fínkembaði alla? fiskalastina eftir tí minsta breki, ið saltfiskurin undir fiski- skapinum og framleiðsluni — ikki jkann umganga at fáa, og av ti er senda spøkilsi, ið gongur aftur frå sunnan niður á fiskimannin. Áminning til Fiskasoluna. Minnast til jomfrúárið hjá Fiska søluni, tå tit sviku landsins álit. Fit høvdu fingið til uppgávu at varðveita okkara góða gamla upp- | bygda saltfiskamarknað, ið var upp bygdur gjøgnum øldir. Til tess bet- ur at fata munin í ábyrgdini mill- um fiskimannin og Fiskasøluna, vil eg hervid verja tann núlivandi unga Í og framleitt við at geva teimum pening fyri blandingsbreyð. Men hvat meintu teir fiskakeyp- arar fyri sunnan, sum í øldir vóru vanir at keypa sín besta saltfisk í Føroyum? Meintu teir, at tað gjør- bóta fyri syndir fiskasølunnar. Til dømis var hon ikki kræsin jundir røking síni av saltfiskagóðsk- juni, ið hon hevur sent út, tå hon á ikki | sinni | sum frá mundi keypti saltfisk Íslandi, var netaveiddur og á okkara marknað undir navninum føroyskur fiskur dálka so lítið tað góða ummæli, vit fóroyingar høvdu |arbeitt upp. Ju, ju, men man slikt ikki koma aftur å okkum i gråum kålvskinni, men fyri Fiskasøluna er tad råd | | | | | | | | | fiskimannin við at siga, at tað var | ikki hann, men Fiskasølan, ið | meinti, at sama gjørdi, um teir framdu vånaligt umdømi av ti før- | oyska saltfiskinum. Við at keypa fleiri trolaralastir av ónýtiligum is- fiski, landa hann upp í bilar og inn í eitthvørt fiskihús, vippa hann av |til hjá henni at skáka sær við at (gera rán í tí góða snørisfiski, sum | |tå lá í sluppunum og bíðaði eftir Fiskasoluni, at hon skuldi sýna |tann dugnaskap, ið stjórnin hevði jålagt henni at gera, ja, hvat annað Jenn at selja tann besta fískin fyri {fann besta pris og geva teimum fiskimonnum, ið tann besta fiskin høvdu, tann besta prísin, men hvat gjørdi Fiskasølan? | Jú, gjørdi hon ikki tað ringasta, (ið gerast kundi fyri bæði moralin fyri at vinna góðan saltfisk og teir fiskimenn, ið hon misbytti, við at lóna teimum við ikki at geva keis- jaranum tað, ið keisarans er, men við at blanda henda góða fiskin við tann ringa. Men meinar Fiskasølan, at hon har røktadi starv sítt rætt, at ístað- fyri tí. Tað er bara hjá henni at klaga fiskimannin, so heldur hon, at alt er í lagi aftur. Hon sendir eisini áheitan til fiskimannin um at blóðga fiskin og reinsa hann væl. og er tað eisini sjálvsagt rætt. Men tað mest løgna er, at hon heldur fram við at hugsa, at tað tørvar als ikki meira fyri at fáa væl framleiddan góðan saltfisk og aðrar fiskavørur! Tá hugsi eg um, hvor ið ábyrgdina mundi hava við stabiliseringini í Føroyingahavnini og flakavirkinum har, hvar teir skera flak av ónýti- ligum fiski, sum til dømis kroystur og loyptur í tonsavis og verður so útfluttur sum føroyskt flak. Er tað ikki vorðið stødi, ið bygt bleiv á, tá uppbyggj- ast skuldi nýggjur fiskimarknadur fyri Føroyar. Og neyðars fiskimad- sum grund- jurin, tá ið eisini framleiðslusynd- irnar koma at ganga aftur, tá er tað aftur hann, ið bera tær skal, | men eisini bera sviðan av, at tær koma. Men hann er vanur við slíkt og við toini at bera vanvirðing og |háð uttan at verja seg, heldur rým- |ir hann av landinum, og ger hann ikki tad i dag? | Torført er tå fyri tann føroyska fiskimannin at gera nóg mikið fyri | at vinna ans og virðing í landi sín- jum uttan fjórða hvort ár. Tá gerst |hann bléman, ið fróa skal eygu í glugga ein sålarring, og aftur á sól setur er hann ein gloymdur lutur. | Ti vil eg hervið ikki halda, at fiskimaðurin eigur at rýma úr landinum, um hann íkki fær virði sitt, sum hann hevur uppiborið. men má hann berjast fyri tí, til hann er komin á mál. Eg vil hervið loyva mær at for- vitnast, um hetta løgna íkki við- kemur okkara ríkisstýri, at summur fiskur framleiddur av somu monn- um blívur allur domdur fyrsta- floks, tá ið hann er landaður í ødr- ikki | ikki bara ósekur fyri at tær koma, | blívur hann vrakaður niður so langt |í virði, at tað gerst bara mikil | vinna fyri vinnumenn á landi, men |fyri teir, ið fiskað hann hava, er 'bara harmurin og vónsvikið eftir. jum londum, uttan í Føroyum, har | | | | Tí vil eg her halda, at um tey |spøkilsi, ið aftur komu frå sunnan |fyri syndir Fiskasølunnar frá 1949 likki áttu at gjørt eina so ómo- |ralska lóg við vraking, at tað ikki jer møguleiki fyri at fáa framt fult virði hjá fiskimanninum, og blívur |so lutur fiskimansins skorin niður, jat hann her hjå okkum er mann- minkandi, men uttanlada mann vaksandi. Eg vil hervið eisini siga, at eg ivar tann fyrsti føroyingurin, ið |seldi saltfisk í Esbjerg aftaná stríðs lok ár 1950 og 1951, hvort árið 250 |tons. Væl var tað góður saltfiskur. |men tað bleiv eisini har dømt sum | fyrsta floks. Nú i november 1967 |var eg aftur í Esbjerg við 194 tons- jum av saltfiski, ið framleiddur var (bara av ungum fiskimonnum, og varð eisini øll lastin dømd sum fyr sta floks. Ja, legið, i 17 ár aftaná. eg fyrstu ferð seldi fisk var vrak- lingin óbroytt, so at fyri teir fiska- | |keyparar í Danmark og Noregi er |hesin sami fiskur. ið føroyingar | framleiða, tann besti, og kann tað |best prógvast við. at ein last seld |! Noregi ella Danamark við øllum leyka útreiðslum sum hýra, olja, lossing, kommisión, havnagjald gev fiskimannin enn ur meira í lut til jum hann varð seldur í Farovum við prísviðbót. At ein slík gáta ikki verður gitt av okkara stjórn lella okkara fiskimannafelag er ikki at skilpa. | (Framhald) Sofus i Hvilvt, | Fåmijin SO SNILDISLIGA HAVA TEIR IDUGAÐ AT BORIÐ SEG AT! Teir eru sjálvandi eingir býttling- Jar, tjóðveldismenninir og fólka- | flokksmenninir. Tað skulu tit javnaðarmenn, ið |vit hava valt at tala okkara sek á |tingi og aðrastaðni, lata vera við jat gloyma, men altíð hava í huga | Tak nú útvarpið! So væl hava teir dugað at borið (tað i band fyri nøsini á tykkum, ja teir hava gjørt tað við tykkara |hjálp, at har ráða teir fyri borgum. |sjålvt um vit hava valt so væl, at |legmaðurin i dag er javnaðarmaður |og Skal eitast at hava útvarpið und |ir sær. Stjórin, hvar er hann? | Vit vistu, at hann í síni |ramasti fólkaflokksmaður. Í | | tíð var Er hann tað ikki enn, so er bara tað hent við honum, at hann nú er | glødandi tjóðveldismaður. verður politiskar Finnbogi Isaksen sum brúktur til at fyrireika útvarpsfundir. Valdur tjóðveldisløgtingsmaður! Sverri Egholm? Eg giti tjóðveldismaður! Elías Johansen? | Fólkaflokksmaður! Ja, er nakar javnaðarmaður við útvarpið? Nei! Og sambandsmenn! (Framhald á 4. síðu)