leygardagur 31. august 1968síða 2

Nr. 68 SOSIALURIN 31. august 1968 MANGT OG HVAT UM VIKUSKIFTID AKSEL Sendid teimum eina uppsøgn! LARSEN UM NATO: seinastuni vist å grein 42 i donsku | grundlógini, ið sigur, »at forslag om love til gennemførelse af be- stående traktatmæssige forpligtelser kan ikke undergives folkeafstem- ning«. Men Aksel Larsen vil vera | við, at onki kann forða Fólka- tinginum í at samtykja eina ser lóg um, at spurningurin um NATO eigur at verða avgjørdur við eini fólkaatkvoðu, hvors úrslit aftaná skal vera bindandi Aksel Larsen helt, at tað er av alstórum týdningi at gera danska | | fólkinum greitt, hvussu stóran | tra, ganga fult og heilt inn fyri limaskapin. Danmark skrivaði undir NATO- samtyktirnar í 1949, og har stend- ur í grein 13: Aftaná 20 ára lima- skap stendur tað einum og hvørj- um limalandi frítt at fara úr NA- TO eitt ár aftaná, at tað hevur sent inn uppsøgn. Nú er tað soleiðis í Danmark, at um meiriluti verður í Fólka- tinginum fyri at senda inn upp- søgn, so er hetta nokk til at rýma úr NATO, men kann Fålkatingid ikki semjast, eigur spurningurin at verða sendur til fólkaatkvoðu Nógvir danskir | týdning hesin spurningur hevur, og | 'Nu sleppa íbúgvararnir á Bikini segði hann, at hann tók undir við | radikalu samtyktini um at spurn ingurin skuldi vera loystur seinast í fólkatingsárinum 1971/72 antin | við einum nývali ella við eini følkaatkvødu. Orsøkin til, at SF | longu í oktober ætlar at seta upp- skot sítt fram, er bert, at teir ætla at vera í góðari tíð. micky. Næstseinasta mikudag kundu tit, í SOSIALINUM lesa um áskoðan | danska blaðmannsins, Lasse Budtz, | iðvíkjandi danska limaskapinum í | NATO-samgonguni. Fyri fáum dog | | m síðan greiddi danski politikk- | arin, Aksel Larsen, leiðari av Socia listisk Folkeparti (SF), frá sjónar- miði sínum viðvíkjandi hesum spurningi, ið júst í hesum døgun kann tykjast rættiliga aktuellur Aksel Larsen segði m.a. at SÍ so skjótt danska fólkatingið er komið saman aftur í oktober vill seta fram uppskot um, at Danmark skal siga upp sin limaskap í sam- | gong Í i orð koma als ikki | ; onguni lesi or ma á Aksel Larsen óvæntaði, tí Aksel Larsen hevur altíð verið ímóti danska limaskap inum i NATO. Men tað kann ko-|er jú radikalur Fyribils tykjast ma at vera áhugavert, hvat fólka- | teir borgarligu flokkanir i Dan- tingið fer a til hetta uppskot- | mark at kunna einast hampilig: ið. og í samband við hetta ser-| væl, men í hesum spurningi kann stakliga. hvat teir Radikaulu fara |tað koma at verða heilt, heilt ut síga. tá avgerðin einaferð skal | áhugavert at síggja, hvussu tað fer takast. Sum øll vita eru teir Radi-| at ganga, tí tað er ein gomul | kalu í stjórnarsamband við vinstra | roynd, at teir Radikalu als ikki Konservativu, og ein so týdn-| elska NATO-limaskapin, eins og ingarmikil maður í stjórnini, sum/|tað er øllum greitt, at teir Kon statsministarin. Hilmar Baunsgaard, | servativu og einahelst eisini Vins- Adolf Hitler var feikur í deyðanum veruliga doyði Russar hava avdúkað, hvussu „ferarin“ ikki síni egnu | 30. apríl 1945 »førara-bunkara- Wilhelmstrasse í Berlin. Í sum hann stutt áðr- skrivaði = undir borgini hjá sær, legði dent á heiðursorðini heryvirmannastattinum doyggja við helt tann sær í Hitler hann av Adolf ro, lá tók lívið num« i testamentinum, enn sjålvmordid jørdint I hann nógvan hjá týska Tit skulu vápin í hendi Men og em verður sum blaðmaðurin hevur hava verið ið higart harímillum sum sigra ella eins Hetta | bók, »førarin« doyði ikki hetja. Hann tók gift. nú avdúkað í eini russiski søgugranskarin og Alexandrovitch Besy- | skrivað. og keldur russiskar frá- | hava verið | gerðabókin russiskir | menskyj hansara greiðingar, ókendar. frá obduktiónini, læknar tóku á tí illa brenda likam- inum hjá Hitler Henda frágreiðing ger ein bráð- | an enda á øllum søgum um deyða Hitlers. Nógvir kendir søgumenn| | | hava skrivað um tað skotið, sum |eitt sigarettetui við navninum skuldi gera enda á lívi Hitlers mill- Magda Goebbels. um klokkan 15.00 og 15,30. Sagt| Fyrst tríggjar dagar seinni funnu varð. at hann skuldi hava ligið á | russar líkini av Hitler og Evu eini sofu og hava skotið seg gjógn- | Braun. Alexej Passanov, loytnantur, um munnin, men ongar líkleivdir og ein russiskur hermaður noydd- eru nakrantid funnar har. Har- | ust at beina fyri eini rågvu av afturímóti hava russar kunnað sæð, skurðsli og brendum bjålkum, áðr- it nógv blóð var á staðnum. enn teir sluppu framat líkunum. Í Tað vóru, sum flestøll minnast, | frágreiðing síni til fregnartænast- jú russar, ið fyrst tóku bunkaran | una, Smersh, skrivaði Passanov m. tá teir lupu á Berlin. Dagin eftir, | a.: Líkini vóru so illa brend, at at Hitler hevði gjørt sjálvmorð | ein ikki kundi kenna tey aftur á komu russiskir hermenn inn í bunk | staðnum. Tey vórðu so send til aran fyri at finna líkið av Hitler. | Smersh, har ein lækni, ið æt Sjka- Leiðarin var ein oberstur, ið nevnd | ravskij obduceraði tey. Hann kendi ist Klimenko, men av tí, at tað | Hitler aftur av tonnunum. Í munn- regnaði heilt illa, noyddust teir at|inum funnu læknarnir eisini leivd- gevast við royndunum at sleppa | irnar av einum lítlum glasílati, ið igjøgnum alt skurðsli, ið . lå har | var tugt sundur. Harafturimoti só- eftir at bunkarin var skotin í sor|ust als onki skotsår, hvørki i tinn- av russiskum tanksum. Ikki langt |ingini ella í munninum. Glaspett- frå inngongdini lógu likini av ein- | ini vórðu savnað saman og seinni um manni og eini kvinnu. Tey| kannada, har tað vísti seg, at cyan- vóru illa brend, men av klump- | kalium hevði verið í ílatinum. fótinum kundi Klimenko síggja, at) Aftaná at teir fleiri ferðir aftur- | tað var tyski propagandaráðharrin | at gjølla høvdu kannað líkið, Joseph Goebbels. Kona hansara | brendu russar tað og spjaddu øsk- varð afturkend av ti, at hon hevði | una við vindinum. Í Tann sama dagin, sum »førarin av triðja rikinum« hevði gjørt enda á lívi sínum, segði eftirmaður hans ara Karl Dóenitz, stóradmiralur yvir útvarpið til tað týska fólkið: Adolf Hitler, ein sonn hetja, er í dag fallin við vápin í hendi í bar- daganum móti bolchevismuni sam- stundis spældi týska útvarpið »Ragnarok« Wagner. is var tysk propaganda, sum tey ið av Soleið- livdu undir krígnum vilja minnast hana. micky. politikkarar hava í | Ein amerikanskur komikari eitur Pat Paulseen. Hann eigur at hava nógvar ríkar og álvarsamar menn, dagar hevur hann sett nógvar dýr- ið standa aftanfyri hann, ti í fleiri I at ar kunngerðir í tey amerikansku blødini. Hví? Jú, hann vil gerast | næsti forsetin í USA. Pat Paulsen sigur seg vera móti | øllum sostatt eisini móti hinum forsetavalevnunum. Í eini risakunn- | gerð í New York Times spurdi | hann nýliga | Tá Hubert Humphrey, Richard Nixon og George Wallace eru for- | | setavalevni, hvussu nógvan skaða kann tað so gera, um ein klovnur kemur afturat? Hann helt fram: ØI hini val- evnini eru fittir menn, ið gera rasu | teirra stóra æru, men mær heyrði t stak illa, um systir mín gifti imt | seg vid einum teirra di | Pat … forsetaval verður jú í USA i heyst, og nú vil Ein klovnur gerast forseti rasuvidurskiftini sigur han Sendið allar nekarar aftur i Sendið øll tey hvítu aft til Europa — og latið okkum s aftur byrja av nýggjum. Um korruptión sigur hani Verið eg forseti skal eg seta ein nevnd, ið skal beina fyri ti sidinur í nógvum fórum at nýta vinmeni bróður og fedrar í stjórnini. Bróð ur mín skal vera formaður har. Hvussu stórar møguleikar, Paulseen hevur fyri at gera er helst ivingarsamt, me eitt er vist: Hann ræðist ikki fyr siga nógv, ið hini valevnin hvørki kunnu ella vilja siga. Har ímillum hann ikki fyri a síga við veljarar sínar, at hann, t hann vorðin forseti, ikk Um m.a.: Afrika. forseti ræðist er als | droymir um at halda tey lyftir, il hevur hann givið veljarafjøldini. micky. Í Tá amerikanarar í 1946 ! finna eitt hóskandi pláss til at gera kjarnorkuroyndir, einahelst við B- bumbum, valdu teir ta lítlu Kyrra- havsoynna, Bikini, av tí at hon lá fyri seg sjálva mitt í Kyrrahav- | inum, og ti at tey radioaktivu evn- | ini sostatt ongan skaða kundu gera | Á oynni, ið veruliga er ein ringur av 26 koral-oyggjum í tí oyggja- | flokkinum, ið nevnist Marshall- oyggjarnar, og sum verða stýrdar USA, búðu tá 150 fólk. og hesi | | av | vórðu flutt yvir á Kili-oynna, ið | ikki liggur langt harfrá. | B-bumburoyndin fór harðliga | við Bikini. Alt plantulív bleiv brent av, og størsti parturin av djóra- lívinum hvarv ella broyttist heiit nógv. Ja, nattúran bleiv so at síga | vend upp og niður. Men kjarnorkunevndin givið loyvi til at fólk aftur kann seg har. Radioaktiva og plantu- og djóralív er aftur vorðið og kortum boðaði nú hevur tann amerikanska búseta dustið er horvið vanligt, fyri skuldu | oyggjunumendiligaatvendaaftur Teir serkønu meta nú vandan at vera tydningarleysan Johnson, forseti, frá, at íbúgvarar nir, meðan tey hava verið í útlegd næstan hava tvífaldað seg, nú kunnu venda aftur. Hesi boð koma væl við hjá teim- um, tí tey hava ongantíð rættiliga dámt at veri á Kili-oynni. Bikini hevur ikki verið nýtt til royndir síðan USA, Bretland og Sovjet- samveldið í 1963 skrivaðu undir uppá ikki at gera kjarnorkuroyndir í atmosferúni. Men aðrastaðni í Havinum Kyrra fara royndarspreingingar fram. Franskmenn hava nevnliga ikki skivað undir sáttmálan, og í løtuni fara umfatandi royndir fram í Fransk-Polynesia. Tíðindi haðan- ífrá vilja vera við, at nógvir íbúgv- ar har hava fingið húðsjúkur og mist hár orsakað av radioaktivum avfalli. Fronsku myndugleikarnir hava gjørt lítið fyri at verja teir íbúgvar, ið búgva á oyggjunum nærhendis har, royndirnar fara fram. Fleiri fólk búgva minni enn 200 km frá reyndaroynni. micky. Hver verður feroyameistari... (Framhald frá 1. síðu) ið VB vann á B36 í Havn, tí B36 hevði bestu møguleikarnar at ger- ast meistari. Tað kundi koma uppá i3 stig, og væntandi fór tað at vinna stórsigur yvir bæði VB og TB á heimavelli fyri at fáa eina so góða målårtøku sum gjørligt, tí einki lið kundi fáa meira enn hesi 13 stigini, men hesin møguleiki fór í vaskið aftaná 2-1 tap til VB og javnieik ímóti TB. Klaksvíkingar tóku trý stig frá B36, meðan HB tapti báðar dyst- irnar ímóti B36, men vann I1431-0 norði í Klaksvk. Soleiðis sæst at kappingin hevur verið ógvuliga skiftandi, og hevur hetta gjørt, at hon óivað ongantíð hevur verið so spennandi sum í ár. Oftast hevur tað verið soleiðis, at eitt lið bert eftir nekrum fáum dystum hevur tryggjað sær meist- araheitið. Dystirnir í fjør Lat okkum nå hyggja eftir, hvat av hesum báðum lidum skuldi nú havt besta møguleikan at vunnið henda dyst. Fyrst kunnu eftir vit hyggja | um liðini. Tann 28. mei i fjør var KÍ og | leikti ímóti HB i Havn, og noydd- ist norðanmenn at bíta i grasið vid einum tapi uppá 5-2. 6. august kom HB til Klaksvíkar, men vunnu klaksvíkingar nú 6-0. Sostatt vunnu bæði liðini hvenn sín stórsigur á hvørjum øðrum. Í ár hava liðini leikt ein dyst norði í Klaksvík, har HB vann 1-0. Hetta var tann 26. mei. Eftir hes- um dysti er ilt at meta, tí hann var javnur og tríggir mánaðir eru gingnir síðan tá og nógv er hent. Eitt kunnu vit í gøllum fórum sláa fast, og tað er, at HB hevur ein stóran fyrimun við at spæla á heimavelli. Javnleikur Tá ið dysturin byrjar er stødan sjálvandi 0-0, men hesi bæði null- ini eru nóg mikið til at KÍ gerst meistari. Teir kunnu jú leggja doy- in á at verja fyri at klára javrleik, tí meira krevst ikki, men hetta verður ikki nakar 0-0 dystur, tað er ikki væntandi. HB-arnir noyðast at vinna, so teir mugu hava eitt álopsspæl fyri hvussu leikur fór fram í fjør mill- | at talan skal verða um nakað meistaraheiti. Flestu halda óivað, at hetta fer at gerast ein nervadystur; men tað er ikki væntandi, tí hetta verður tann seinasti og avgerðandi dyst- urin í meistaradeildini, og tað vinnandi líðið verður føroyameistari so leikarnir fara inn á vøllin fyri at stríðast sum ongantíð áður, og verða nervarnar burtur í allari or- rustini. Liðini bæði Skulu vit hyggja eftir nekrum muni á lidinum, so er ikki heilt lætt at finna nakran, tí HB-KÍ eru tvey jøvn lid. Bæði hava tey eitt gott álop, einahelst KÍ. meðan verjan hjá KÍ ikki hevur víst seg heilt sterk, og virkað nakað ótrygg. Harafturímóti hevur HB-verjan til tíðir víst góðan leik, men eitt bindilið millum verju og álop hev- ur ofta verið at sakna. Hóast eingin dystur hevur verið so tvørligur at gjørt eina metan um, sum hesin, so vænti eg tó, at KÍ fer avstað við meistaraheitinum. Dómari verður Andrias Lava Olsen, Havn. Olympos.