mikudagur 11. desember 1968síða 4

Nr. 97 Japanesarar óttast Moskva-kapping Meðan kinesarar møguliga kunnu gerast góðir kundar, er vandi fyri, at irnar í Suðureysturasiu russar stjala marknað- Australska blaðið >Canberral|amerikumenn spakuliga hava Times« sigur, at um Japan ikki|otad seg burtur úr økinum. Tá er sinnad at venda sær mOti|teir ikki hava gjørt tað, er tað Peking. er bara eitt stórveldi í hesum leiðum, sum er ført fyri at gera nakað við Kina tað er Sovjet. Tað hava fleiri ferðir gingið tey tíðindi, at russiska bjørnin hevdi hug at leita til heitari hav- | | | | leiðir. Sovjettiska flotahermegin | Japan at vænta, at russar gerast | seg móti vandanum frå Peking. | í Miðalhavinum hevur skundað | undir tíðindi, eitt nú tey) tíðindini. at Sovjet hevur i hyggju at tryggja sær flotamið- | stødina í Aden, sum bretar eru rýmdir frá. Tad hevur eisini verið sagt, | at Sovjet hevur havt vónir um | at vissa sær eina flotamidstød í | Indiu. Í ollum fórum hevur Sovjet nú ein fittliga stóran her- | flota í Stillahavinum. | Meira vandamikid fyri Japan | er tann veruleiki, at Sovjet á økonomiska diplomatiska | økinum hevur gjørt stór fram-| stig í Suðurasiuleiðini. | Sovjet stendur longu sterkt í | Indonesiu er | hesi og tað landið, | ið hevur latið Indonesiu fing- | ið flestu vápnlini, eins og tað) hevur tryggjað sær søluna av | eykulutum. Víðari hevur Sovjet gjørt| stór framstig í Malaysia og á | Filipsoyggjunum. Sovjet hev- | ur undirritað handilssáttmál- | ar við bæði londini og fingið | í lag diplomatiskt samband við Malaysia. Jo og Hetta gevur Japan ivaleyst nakað at hugsa um. Tá Japan hevur steðgað við at fylla uppí tómrúmið eftir at bretar og Av innsettum peningi verður renta latin henda hátt: 6 mánaða uppsogn.... 3 mánaða uppsegn.... Uttan Uppsøgn ....... Kekk-konto á Opin hvønn dag kl. 10-1230 og 14-1530 Leygardag kl. 939- Telefon 1400 Deild: NORÐSTREYMOYAR S VESTMANNA — Telefon 93 | sjálvt av teirri orsøk, at teir vóna at fáa teir hundraðir av miljónum kinesarum til góðar Kkundar. um »mentunnarkollvelt- ingin« minkadi stórliga um samhandilin. Hinvegin er eingin orsøk hjá SOSIALURIN góðir kundar, ti Sovjetsamveld- ið er eitt væl industrialiserað land, id roynir at tryggja sær marknaðir fyri sínum handils- vørum ikki minst í Suður- eysturasiu. Tað er orsøk at trúgva, at| Japan vil arbeiða fyri, at halda Sovjet burtur so væl sum tað nú einaferð ber til, og at tað tí verður neyðugt hjá Japan at fara undir at økja um hermeg- ina. Japan vil tá beinleiðis venda sær móti sovjettiska vandanum. meðan hini eystur- asiatisku londini fara at dubba | Nordoya Sparikassi telefon 5360 Renta av innistandandi peningi: 6 mánaða uUppsógn .................... 6 % p.a. 3 mánaða Uppsøgn ...... se. ...... 414% p. a vanlig konti ..... ne... 34%p. a. kekk-konti 114% p. a. | Avgreiðslutíð: vanligir gerandisdagar Kl. 10-12 og kl. 13.30-1530 og leygardag kl. 9.30 stovnadur 1919 | | telefon 5360 | 12.00 Deildir: Leirvíkar Sparikassi Sparikassin í Nor8dep.i telefon 30 og hósdag kl. 15-16.30 Avgreiðslutíð: týsdag telefon 70 Avgreiðslutíð: týsdag og fríggjadag kl. 15.30-17.00. Á FØROYA SPARIKASSI Stoynaður 1832 51/,0 2 ; Ll OF på Hvørt nyføtt 4!/,9/0 p.a. 3! 4 0 F p.a. 11/9, p.a. 12 FØROYA SPARIKASSA NORÐOYA SPARIKASSA ella SUÐUROYAR SPARIKASSA PARIKASSI Opin mánadag kl. 4-6, týsdag, mikudag og hósdag 10-12 og 2-4, fríggjadag kl.4-6 og leygardag kl. 10-12. Voggugávur sparikassanum í fødingargåvu eina SPARIKASSABÓK UPPÁ 10 KR. | Henda veggugáva verður eftir ynski foreldranna insett í: Skúlasparing við sparimerkjum — SPARIÐ Í SPARIKASSUNUM — barn í Feroyum fær frá | | | væl |føroyingur Hans Marius Debes, 11. desember 1968 ———— Gullykilin Ut er komin bók, ið Chr. Høj, lærari á Strondum hevur skipað fyri. Hetta eru småsøgur fyri børn, flest allar týddar, flestu úr donskum, aðrar úr enskum ella øðrum málum. Chr. Høj er vælkendur í Før- oyum, sum rithøvundur til flei- ri bøkur við kristnum innihaldi. Fyrr hevur hann latið úr hond- um bøkurnar »Livsmyndir úr Halgubok« Í. I. og Ill og »Barnasøgur« og er nú komin fimta bók hansara, hetta er Gulllykilin, ið sum fyrr sagt er savn av småsøgum fyri børn. Torført at meta um virdi av eini tílíkari bók, tað eru ju al- tíð ymiskar hugsanir um barna- uppaling og ta ávirkan ið bøkur hava á børn. Tá ið henda er skrivað einum »pietistiskum kristnum« sjónarmiði fyri eyga, er tað ikki lætt at siga, um hon Í hevur góða ella skadiliga åvirk- LESIÐ SOSIALIN | an á børnini. Fad er nógvur dentur lagdur á. hvørja åvirkan hon hevur, lýst út frá teimum hugsjónunum hjá heimamissión ini. Eg ivist í, at just hetta yvir- bók | moralsku | góða, ið lýst verður í bóklini, hevur nakra gagnliga ávirkan á børnini, tí soleiðis er verðin ikki. So hetta, um tað, at ganga runt og siga frá takksemi sín- um, fyri Gudi og hverjum manni, ikki ger børnini, og seinni tey vaksnu, til innan- tómar hyklarar. Tað er nakað óveruligt yvir øllum søgunum, ein kensla av, at hetta als likki kemur fyri í veruleikanum, tað ið fyriferst í søgunum. Tað er rætt, at vit eiga at læra børnini, hvat ið er rangt og rætt, men tað skeiva nýtist als íkki at vera synd, tað er ein | spurningur, um hesin óttin fyri |tí, sum fólk og trúarbólkar gera (til synd. ikki fer at fylgja barn- jinum frå barnaárunum og alt |livid igjøgnum. Tey verða ong- jan frí og óheft av teimum ræðu- Hligu góðu fyrimyndunum frá barnaárunum. Tey liva í ótta fyri synd. ið als ikki er synd. Chr. Høj GULLLYKILIN Heimamissionsforlagið. Kostnaður 20 kr. Hans M. Debes áttati Í Oyggjaskeggja skrivar J. Nielsen: Hin desember í ár fylti ein kendur Keypmannahavnar S. skræddarameistari, 80 ár. Hans M. Debes er borin í heim við Gjógv. Hann er úr góð um bergi brotin. Systir Lukas Debesar, Eilin, giftist við Peder Hellesen úr Viborg; synirnir hjá teimum vóru doyptir Pedersen Debes. og hetta eru ættarfólk Hans M. Debesar. Sekstan ára gamal fór Hans M. Debes burtur at læra. Hann starvaðist í nókur ár í teim mest kendu virkjunum í Keyp- mannahavn, sum t.d. lllum og Magasin du Nord, og nam hann har tann kunnleika, sum hevur gjørt hann til tann mann, hann er í dag. Lívsvirkið sítt fekk Debes í Havn. Har starvaðist hann um leið 30 ár. og eg minnist, at eg sum smádrongur hoyrdi fólk í Sandvík taka til, hvussu snoti- ligir teir foroysku búnarnir vóru, sum Hans M. Debes læt úr hondum. Tá ið ein skal skriva nøkur orð um Hans M. Debes, so kem ur ein fyrst at hugsa um bøkur nar við bindingarmynstrunum, sum hann hevur greitt úr hond- um. Hin fyrra bókin kom út í | 1932, og hin seinra i 1949. Tá ið hin fyrra kom út, segði Ma- ria Mikkelsen: Hetta verður eitt klassiskt verk, og tá ið sein- ra kom út, segði hon, at bókin var eitt bragd. Annars hava fleiri kendir menn givið bók- unum eitt frálíkt ummæli. Mads Jakobsen, bokavørdur, segði: Hetta er hin føroyska lit- prentaða bókin, og vil hon eina ferð verða líka so væl kend og eins hátt mett, sum Lukas De- besar bók „Faroe et Færoa Re- serata«, ið er Føroya fyrsta bók. Rasmussen, doktari á Eiði, skrivar m.a. um »Førøysk Bind ingarmynstur«. Man tog nu dis- se mønstre i brug på ny, Og det på en måde som må aftvinge alle den største beundring. Og seinri i sama ummæli: Hans borg er en mærkepæl, ikke blot i den færøske hjemmestrikning, men også i den færøske klæde- dragts historie. Og Konoy, kennari i Gøtu, tók so til: De- bes hevur gjørt oll mini skúla- børn rondut (tey gomlu har heima kallaðu vidhvørt mynstr- ut fyri rondut). Tað er einki at ivast í at Hans M. Debes við hesum bók- um hevur skapað eina renu- sansu fyri binding av mynstr- utum pløggum, ikki bert í Før- oyum og hinum Norðanlond- unum, men kring allan heimin. Boð hevur verið sent eftir hini litprentadu bókini úr Onglandi, Týsklandi. Frankariki, Ameri- ku, ja, lika ur New Zealandi. Umframt — bindingamynstrini, so hevur Hans M. Debes fingist nógv við at vinna liting úr plantum, og man hann eisini á hesum økinum vera hin køn- asti i Føroyum, og tað sama kann sigast um hann sum posta línsmálara. Men tað sum føroyingar í dag helst minnast Hans M. Debes fyri, er hansara kunnleiki til søgu og føroyska folkloru. De- bes er hin føroyski bygdamadur in, uppvaksin saman vid royk- stovumentanini, tá ið fólk dug- du at siga frá, og eg taki meg ikki aftur í at síga, at tað er eingin núlivandi foroyingur, sum dugir betur at siga frå enn Debes. Tað gevur at bíta, tá ið tey har heima vistu, at Debes kom í útvarpið, sat hvort barn uppi fyri at hoyra hann. Aftan á annan heimsbarðaga flutti Hans M. Debes til Keyp- mannahavnar. Her hevur hann so livad livskvøld sitt, og Vit sum kenna hann, og eru góð við hann, biðja Harran geva honum eitt langt livskvøld. Hjartaliga tillukku við teim áttati. Árini bert tú væl, lættur, fattur og skílagóður, sum ein unglingi. Johan Nielsen.