mikudagur 30. apríl 1969síða 4

Nr. 33 SOSIALURIN ovjettiska samfelagið og limir tess Samfelagið og kvinnan | Allar kvinnur, sum eru við barn, eru undir læknaefirliti. Til hetta endamál hevur sovjett samfelagið landsumfatandi skip | an av heilsustovnum, sum hava | ta seruppgåvu at rekja heilsu- vidurskiftini hjá konufólki. Hesir stovnar, har vitjanin sjálv sagt er ókeypis. finnast í ollum byarpørtum í stórbýunum og í øllum bygdum: teir eru nú yvir 10.000 í tali (fyri kollveltingina í 1917 vóru 9). TØKK Hjartaliga takka vit øllum tykk- um, sum vístu okkum trúfesti | og samkenslu, tá elskaði maður | mín, sonur, versonur, bróðir í svágur okkara )Q SAMAL VESTURLÍÐ andaðist. Takk oll tit, sum vístu honum ta virðing at fylgja hon- | um til hansara seinasta hvíldar- stað. Vegna tey avvarðandi Selma Vesturlíð, | Ida og Óli Vesturlid. Kunngerð Níðanfyristandandi læknar ha- va vidtalur á teimum føroysku sjúkrahúsunum soleiðis: Inger Nørholm, eygnalækni: Á Landssjúkrahúsinum, (Tórs- havn tlf. 3540, lok. 101) frå 5.5. | til 16.5. 1969 Á Suduroyar Sjúkrahúsi (Tvør- oyri tlf. 134) frå 19.5. til 20.5. 1969. Á Klaksvíkar Sjúkrahúsi (Klaks | vík tlf. 5463) frá 22.5. til 23.5. 1969. Anders Øther, eygnalækni: Á Landssjúkrahúsinum frá 29. 5, til 6.6. og frá 16.6. til 17.6 | 1969. ; Á Suðuroyar Sjúkrahúsi frá | 9.6. til 10.6. 1969. | Á Klaksvíkar Sjúkrahúsi frá 12.6. til 13.6. 1969. Olaf Malver. oyra-, nos- og | hålslækni: | Á Landssjúkrahúsinum frá 12. 6. til 4.7. og 14.7. 1969. Á Suduroyar Sjúkrahúsi frá 7.7. til 8.7. 1969. Á Klakksvíkar Sjúkrahúsi frá | 10.7. til 11.7. 1969. | Sjúklingar mugu sjálvir ringja | frammanundan til sjåkrahusini | og biðja um tíð. Av ti, at tíðin verður so knøpp, ber bara til at taka | folk, sum hava fingið dvising | frá lækna sínum (børn frå | skúlalækna). | Viðtaludagin er fyrst at ven-| da sær til skrivstovuna á sjúkra | húsinum. har 2400 kr. skulu, verða goldnar fyri 1. vidtalu, | og kr. 12.00 fyri tær, sum kan- | ska verða seinri. (Á Lands- sjúkrahúsinum hava læknarnir | viðtalu á 1. hædd í nýggja bygn inginum, og har verður goldið fyri viðtaluna í »Leidbeining« | í forhøllini). Ein partur av hes um útreiðslum verður aftur- | goldin av sjúkrakassanum. | garðskonto num. Útreiðsluparturin hjá for-| Kvinnurnar verða regluliga kannaðar av gynekologum, og er serviðgerð neyðug, so er heilt líð av serfrødingum til reiðar, annadhvørt tað snýr seg um tannrøkt, eygnasjúkur ella heilsufimleik. Læknarnir hava skyldu hvussu ofta kvinnan kanningar og at biðja koma minst tvær ferðir um ár- ið. Kemur hon ikki til avtalaða heilsustovninum at fylgja við, á til tíð. sendir læknin boð eftir henni. Hevur kvinna fingið stóran skurð, t. d. fyri kreft, er hon | undir regluligum læknaeftirliti fyri lívstíð. Konur. sum eru við barn, | koma til læknakanningar eina ferð um mánaðan. Tær verða | gjólla kannaðar og fáa undir- vísing í heilsufimleiki. Fyri burðarfrítíðina, sum er 112|/ dagar: 56 fyri og 56 eftir fød- ingina, fær konan skeið í barna røkt, fødsluspurningum 0. t. Læknarnir hava eisini åbyrgd ina av teimum kvinnum, sum arbeida i ella bygd. Minst tvær um árið fara teir út á arbeiðs- | plássini til at kanna kvinnurnar. Eftir kanningina halda læknar- ella nir fyrilestur skipa fyri samrødum um ymiskar medi- sinskar spurningar. Barnagarður og vøggustovur | Yvir 9 milliónir av smáum sovjettborgarum verða nú havd ir í barnagørdum vØggu- stovum. Um summarið er hetta Og tal 4 milliónir stórri (summar- leirar). Alt eftir hvat ið foreldrini! ynskja ella eftir. hvussu tey ar- beiða. kunnu børnini vera í barnagarðinum ein dag ella eina viku í senn. Undantiknir eru tó leygardagur sunnu- dagur, tí, sum rímiligt er, verð- ur hildið. at foreldrini vilja og hava børnini hjá sær, tá ið tey | arbeiðs- o hava frí. Næstan oll pláss hava egnan barnagarð o vøggustovu. Árliga útreiðslan hjá samfel- agnum til hvort plássið er 300—400 Men av hesum peningi foreldrini bara eini 15 rinda 20 pst. | Tað. sum eftir er, verður rind- g av barna að úr rikisgrunnum o hjá arbeiðsplássi- mettur tey eldrunum verður eisini eftir inntøkuni, soleiðis við teimum lágu rinda væl minni enn hini. Krígs- og arbeiðsavlamingar, stakar mammur og barnarikar familj- ur sleppa heilt undan at rinda pening fyri pláss i barnagarði. Starvsfólkið í barnagørd- unum og á vøggustovunum eru at kemur til | hana | vidkomandi byarparti | ferdir | barnagarðs- | rublar. | inntókunum | vælútbúnir pedagogar og barna | lærarinnur. Til hvønn barna- garð hoyrir eisini lækni og | sjúkrasystir. Hesi seinastu árini leru fleiri barnagarðar komnir, har børnini kunnu læra fremm- land mál; eisini finnast serligir ítróttarbarnagarðar fyri børn, sum hava stóran áhuga fyri | slíkum. Í 1970 fer talið á barnagørd- | um og vøggustovum i samveldinum at fara 11 milliónir. upp um Hægru læristovnarnir í Sovjettsumveldinum Í Sovjettsamveldinum hava all- ir borgarar rætt til skúlagongd uttan mun til kyn, rasu, trúgv ella tjóðskap. Í ollum republikk um verður undirvíst bæði á | tjóðskaparmálinum og á russ- | iskum. Undirvisingin er ókeypis. og studentarnir fåa studning frå | ríkinum. Øllum er | hóskandi starv, tá ið lesturin er o > for | av. | Í Sovjettsamveldinum eru | 785 universitet og institutt vid ialt 5 milliónum studentum. Helvtin av hesum 5 millkkón- unum ganga til dagundirvising, hinir studera um kveldið ella | við brævskeiði. Umframt teir 785 'hægru læri- stovnarnar eru 4.000 serskúlar |til = miðalútbúgving. Komandi árini verður lutfallið millum hægri og miðal útbúgving 1:4. (1 føj Eftirlønarvidurskifti Í Sovjettsamveldinum fáa mann fólk eftirløn eftir at hava fylt 60 ár og konufólk eftir at hava fylt 55 ár. Tó eru mong, sum fáa eftirløn fyrr; t. d. náms- verkamenn og aðrir við líka truplum arbeiðsviðurskiftum fáa eftirløn 5—10 ár fyrr enn hini. Tað er vanligt, at náms- verkamenn, metalverkamenn, sjómenn, kavarar, kemikarar, røntgenologar og kvinnur á klædnaverksmiðju fáa eftirløn eftir at hava fylt 50 ár. Eftir- lónin er til støddar sum 50-100 | pst. av månadarlønini alt eft ir hvussu leingi viðkomandi hevur arbeitt. Í 1968 rindaði samfelagið eftirløn til 36 milli- ónir fólk. Í 1969 verður hetta tal 40 milliónir. Útreiðslurnar til eftirlónar- skipanina vaksa á hvørjum ári. Seinasta hækkingin kom | 1. januar 1968, tá krigsavlam- | ingarnir fingu eftirlønina hækk- munandi. f 1969 verda | samladu eftirlønarutreidslur samfelagsins 15 milliard. rublar Av ti at eftirlønarmarkid er | so lágt, eru fleiri eftirlønt, sum halda fram við arbeiði sínum, eftir at tey hava fingið eftirløn. | Bara í russisku sovjettrepublikk stora aða Lýsing frá St. Jósefs barnagarði- num hjá Francis Vit siga frá, at foreldur kt mai, sum áður sagt, vegni Nógv børn standa eftir á kanarsystrunum innu ikki tilmelda børn 1. i plástrot í barnagarðinum bíðilistanum frá 1968. Lýst verður nærri, tá vit aftur taka ímóti børnum. Sovjett- | tryggjað | dómsviðurskifti í Vestmanna. | Umframt aðrar greinir erl skemtimynd viðvíkjandi sjón- | republikkini eru | kann nevnast, at Kári Petersen, | advokatfulltrúi, skrivar = um meirvirðisgjaldið. Eisini = erj ini (RSFSR) eru 1.125.000 slík- ir arbeidandi pensionistar. Teir fåa umframt sina fullu løn millum 50 og 100 pst. av lønini í pensjón. Ellisheim Øll eftirlønt hava rætt til bú- stað á ellisheimi, annaðhvort tey hava arbeitt leingi ella als ikki arbeitt, annaðhvort tey ha- va skyldfólk ella ikki. læknahjálp og klæðir eru ókeyp is á ellisheimunum. Ríkiskassin letur 70—80 rublar um mánað- an til hvønn íbúgva á ellisheimi. Á æøllum ellisheimum er sjúkrastova, sum kann taka sær | av øllum hugsandi sjúkum og | brekum hjá teimum gomlu. | Nøkur ellisheim hava eisini | verkstað ella verksmiðju, so at tey. sum eru før fyri tað og hava hug, kunnu arbeiða 3 tím- | ar um dagin. Fyri hetta arbeiði | fáa tey 30—50 rublar um mán- aðan í løn (1 rubul er 8 krónur) Til gamans álvara hjá teimum gomlu hava ellisheim- ini biograf, sónvarp. bókasavn og o. t. Tað er ikki sjålvdan, at sjónleikarar og fyrilesarar vitja ellisheimini. | Í ellisheimum Sovjettsam- veldisins búgva í løtuni 250.000 fólk. Trot er ikki á ellisheim- um bara í russisku sovjett- 160.000 pláss á ellisheimum. Skeið fyri hjál (Framhald frá 1. síðu) læra at busta tenn Hildið verður. at tað fer at| eydnast at fáa alt tilfarið við í føroyska skeiðinum. Á skeið- inum verður stórur dentur lagd- ur á, at læra at reinska og um- sitan av teim mongu tóiunum. | Eisini verður stórur dentur lagd ur á læru um at fyribyrgja tann sjúkur. Umframt hetta, verður | eisini lært nakað av sålarfrødi og frálæru, so at tey eru betur før fyri at læra sjúklingar í at umsita tenninar. Norðmenn hava somu trupul Loftmyndir av Geodætisk Institut hevur nú í | fleiri ár roynt at tikið loftmynd- | Seinasta mánadag doyði grind í Vági. Hon varð funnin á Vágs firði. 209 hvalir vórðu merktir, tilsamans 902 skinn. | BERGMÁL nr. 4 er komið í bókabúðirnar. Sum vant er hópur av áhugaverdum tilfarið í blaðnum, bæði av politiskum og øðrum tilfari. Millum annað grein um ungu familjuna og | hennara trongu kor og um ung- varpi á forsíðuni, sum Signar Hansen hevur teknað, og hina víðagitnu »Sugguna« á baksíð- uni, sum blaðstjórin ongantíð vil kunngera hver skriva hevur Matur. | | 1 30. april 1969 Tey avgomlu Hvat elli vidvikir munnu sov- jettborgarar hava heimsrekord. Tað er serliga á Kaukasus-leið- úíni, at fólk eldast væl, te. í Azerbajdzjan, Gruzinia og Ar- menia. Bara í tí fruktagóða út- nyrðingshorninum av Kaukasus liva 644 fólk, sum eru millum 100 og 150 ára gomul. Tað er merkisvert, at millum teirra, sum eru komin upp um 100, er eingin, sum ikki hevur ein arbeiðsdag upp á 40 ár ella meiri aftan fyri seg. Kaukasisku okdingarnir vilja heldur ikki | sjálvir verða roknaðir millum tey gomlu; teir halda fram at arbeiða, tí teir eru sannførdir um, at tað er arbeiðið, sum stimbrar lívsmegina! Longsta hjúnarbandið í heim inum er helst tað hjá Nasis Ka- Í simvr og konu hansara Gaktjaj í Nagornyj Karabah í Azerhaj- dzjan. Tey hava verið gift í 107 | år. | Balakisj og Amina Orudzjev | hava eisini verið gift í yvir leina old. Tey hava 46 børn, abbabørn og langabbabørn, og yngsti sonur teirra er 61 år. Tå ið Balakisj hevði 100 ára hjún- arbandsdag var hann 134 og kona hansara var 114 ár. Øll hesi ár hevur Amina uppalt børn og røkt húsarhaldið. Bala- kisj hevur havt neyt í 30 år, hevur verið seyðamaður leingi og hevur róð út á Kaspiska hav inum í 50 ár. Og enn í dag ar- beidir hann eftir førimuni! (APN) parfólk ... leikar sum føroyingar at drag- ast við tá vit hugsa um ferða trupulleikar, og umhugsa teir tí at skipa skeiði har á líknand: hátt sum i Føroyum. Skeið fyri tannlæknar Tað er Kardel, tannlækni, sum skal standa fyri læruni á skeið: inum í august. Hann nýtir eis- ini høvi til at hava skeið fyr føroyskar tannlæknar. Hetta skeið snýr seg um at javnføra nýggjastu hættirnar innan vid gerð, og reinska tenn við ultra- ljóði og fyribyrgjan av sjúkun í tønnunum. Føroyum ir av Føroyum. Í flestu førun er hetta miseydnað orsakað a vánaligum veðurlíkindum. Nú er sáttmáli gjørdur vr norskt flogfelag um at ger eina roynd aftur í mei mánað: Myndir skulu verða tiknar í km hædd og skulu tær liggja t grund fyri utgåvu av kortun av Føroyum. | OD DRE Dyra bidjudag hevur varabisp ur gudstænastu í Fugloy o sunnudagin i Svinoy. ———9————— &8— Skúlastjórnin sigur frå, at Lei ur Tróndarsson úr Skálavík vegna aldur er farin úr stað inum sum lærari við Skálavíka! skúla frá síðst í august at rokna mei er hálvur frídagur og fríggjadagurin er halgidagur, og kemur SOSIALURIN tí út leygardagin bert í 4 síðum.