leygardagur 24. mai 1969síða 4

Nr. 40 SOSIALURIN 24. mei 1969 Ein tann mest nútímans flotin í heiminum Vesturtýski flotin oktur stórliga tey seinastu árini Skipini farin upp um 3000- tonsa markið Í 1864 var tann týski flotin ikki førur fyri at basa hinum dan- ska. So slakkur var hann, at Týskland = noyddist at hava hjálp frá tí eysturríkska flot- anum, men heldur ikki hesin var førur fyri at vinna danska flotanum nakrar neisir. Tvørt- urímóti, noyddust eysturríksku skipini at flýggja aftaná slagið við Helgoland, aftaná at eldur var komið * »Schwartzenberg«, ið var flaggskip teirra. Síðan tá er mangt broytt. Longu í 1914 var týski flotin so sterkur, at hann gjørdist ein álvarsom hóttan móti bretska havveldinum, og tað er ein stórur spurningur, hvor partur veruliga gjørdist i gitna slagnum við Jutland. Týski flotin helt til rýmingar - tað er satt, men bretski flotin var tann, misti tey flestu skipini. x 16 Kavbåtarædslan Undir = ødrum heimsbardaga kom týski flotin eisini at gerast ein sonn ræðsla fyri ta sam- eindu skipaferðsluna. Serstak- liga vóru tað kavbåtarnir, ið undir krignum søktu eitt mil- jónatonsata! av sameindum skipum, meðan tey týsku kriggs skipini, ið bert vóru bygt til at sigla omaná havinum ongantíð veruliga sluppu at gera nakað um seg. Tey øll somul søkt, áðrenn tey sluppu at gera ónáðir, og bert hendingaferðir (Bismarck, Graf Spee) sluppu tey fram so tey kundu volda skaða. vórðu Gomul skip Tá kríggið var liðugt var bert eitt stórt týskt krígsskip eftir á lívi. Tað var krússarin >Núrn- berg«, ið var tikin av russunum og sum síðan varð nýttur av russiska flotanum undir navni- naum »Admiral Makarov«, til hann fyri nøkrum fåum årum sidan varð upphøgdur. Tey Vx tø j ——2 55 Ba 8 . NE PT i vinstru til høgru sleiparin FEM ARN, sigurharri í! NO minnu skipini, sum t. d. minu- skip. snarbátar, torpedobátar o. s. fr. vórðu øll tikin av teim sameindu. Men tá rætt lag aft- ur var komið á vidurskiftini í Vesturtýsklandi, og tá tað kalda kríggið veruliga byrjaði, gjørd- | ist tað USA, Fraklandi og Bret- landi greitt, at tad ikki bar til at lata Vesturtýskland liggja luttan — sjóverju, og ftýskarar sluppu síðan at keypa gomul og smá krígsskip bíliga frá áður- nevndu londum. Tað er í dag kanska júst eydnan hjá Týsklandi, ið hevur borið tað so í bandi, at viður- skiftini lagaðu seg so sum om- anfyri nevnt. Hetta hevur nevni liga ført tað vid sær, at tann | vesturtyski flotin i dag er ein tann mest nútímans og best út- | gjørdi flotin í øllum heiminum | í dag. 'Krøvini verða slakaði Tað er eyðsæð, at strangar regl- ur fyri tann týska flotan, ser- skipabygging, stakliga = Viðv. | bofors vóru longu tá so gomul, at tað ikki kundi lóna seg at hava tey. Í staðin hava tyskarar bygt teirra egnu fregattir, og nú eru teir eisini farnir undir at fáa sær nútímans oyðarar. Flestøll av hesum skipum hava rakett- vápn, og kunnu tey eisini fáa kjarnorkuvåpn = um neyðugt skuldi verið. „SkúlaskipiðÉ DEUTSCHLAND Eitt tað fyrsta stóra nýggja skipið, ið ftýski flotin hevur fingið tey seinastu árini, er tað stóra, vakra skúla- og hjálpar- skipið »Deutschland« (á mynd- flotanum >Deutsch- og ini), ið varð handað tann 25. 1963. land« er sum nevnt skúla- hjålparskip, men hetta stóra skipið (5500 dpl. t.) líkist meira einum krússara, og kann tað mei eisini skjótt og lætt byggjast um til tey endamál, ið eitt slíkt skip hevur. »Deutschland« var tað fyrsta skipið, ið var stórri enn tað 3000-tonsa markið, ið varð sett fyri týsk krígsskip av teim sameindu aftaná kriggid, men skjótt komu onnur stór skip. Millum 1961 og 1964 fekk týski flotin seks nýggjar skjótar fregattir av ti sonevnda »Køln«- slagnum. Hesi vóru ikki stórri enn markið kravdi, men tey vóru væl útgjørd og sigldu ikki minni enn 30 mil. Høvudsvåpn- ini á hesum fregattunum vóru tvær 100 mm kanónir og tvær 4-dupultar djúpdu- bumbukastarar til at nýta móti kavbátum. | TUBINGEN er ein av teim mongu strandminusóparunum. Eitt ógvuliga vakurt lítið skip „vóru settar í verk av teim sam- eindu, men tað er eins eyðsæð, at teir europeisku spurningarnir | eisini seinri førdu við sær, at | hesum krøvum. f dag eru tey flestu av teim ensku og amerikansku fregatt- unum og oyðarunum, ið tysk- |arar noyddust at keypa aftaná kríggið, vorðin upphøgd, tí tey på ør | tað gjørdist neyðugt at slaka av | | | pt: Eystursjógvurin skal verjast Nú var ferð komin á skipa- byggingina, og stødan kundi nærum tykjast lík árini um ald- | armóti, tå tysk flotafeløg bygdu tad eina stora kriggsskipid fyri og annad eftir fyri at kunna taka harradómið á havinum frå Oyðarin Bretlandi. Grundin í dag er tó eitt sindur ødrvisi, ti NATO- londini skiltu skjótt, at tað ikki bar til ongan flota at hava í Eystursjónum, meðan russar og eysturtyskarar øktu um flot- arnar hjå teimum. Hvat var so meira nærliggjandi enn at bera so í bandi, at Vesturtýskland fekk ein sterkan flota? Oyðararnir Hetta var ein stór atvold til at oyðararnir av »Hamburg«-slag- num vórðu bygdir i byrjanini av 60'unum. Ein oyðari sum »Schleswig-Holstein« (á mynd- ini) er tå hann er laðin 4330 deplacementtons. Sum høvuds- våpn hevur hann fyra 100 mm kanónir, tvær 4-dupultar bofors (til kavbátar) og fimm 533 mm torpedorør (try framman og tvey aftan). >Schleswig-Hol- stein« hevur tvær Wahodag maskinur við tils. 68000 hest- um, ið kunnu geva skipinum eina toppferð sum er 35.8 míl. Men hesi skip vóru ikki nógv hjá Týsklandi, tí í hesum ári- num skal flotin fáa tríggjar stórar oyðarar av tí amerikan- ska »Charles F. Adams«-slag- num. Hesir triggir, ið hava fing- ið nøvn eftir gitnum tyskum her- og flotamonnum, nevniliga »Liitjens«, »Mølders« og »Rom mel«, eru 5000 dpl. tons og koma at vera utgjørdir vid teim amerikansku »asroc« kavbáta- rakettunum, ið kunnu vera ófóra vandamiklar hjá fígginda skúlakrússarin DEUTSCHLAND og hjálparskipið LUNEBURG SCHLESWIG-HOLS TEIN ligum kavbátum, ið koma ov nær. Umframt »Asroc«'ina fáa hesi nýggju skipini eisini yvir- ljóðsrakettina »Tartar«, ið er av amerikanskum uppruna, og sum er at finna umborð á skip- um í amerikanska, franska ítalska, australska og japanska flotanum. »Tartar« er ein so nevnd »hav-til-loft« rakett. ið ber einar 12—15 km. Fáir kavbátar Undir báðum krígnum spjaddu týsku kavbátarnir deyða or ræðslu um oll heimshøvini. T man tað ikki vera logið, at tei! sameindu, ið ansa eftir Vestur týsklandi, ikki hava verið sinn aðir at lata teir fáa eina sterka kavbátaeind. Í dag eigur týsk flotin bert 12 kavbátar, og eru teir allir rættiliga smáir, mer teir hava tó 6 kavbátar upp: 1000 tons í gerd. Bert ein kav båtur er eftir frå krignum. Ta er »Wilhelm Bauer«, ið tó ber verður nýttur til royndir og vísindarligar kanningar. Tann 14. september 1966 va“ tyski kavbåtaflotin uti fyri ein ari syndarligari vanlukku, tå kavbåturin »Hai« sakk í Norð- sjónum og øll manningin druk aði. Kavbåturin er vorðin bjar: aður aftur, men hann er en! ikki liðugur at taka í nýtslu. Nútímans útgerðarskip Nøkur fá eldri skip eru eftir týska flotanum, men annars <'