mikudagur 11. juni 1969síða 2

NR. 45 ÉT SOSIALURIN Prentsmidjan å Heygsbreyt tif. 1820 Blaðstjóri: Torfinn Smith Landskassin — TAÐ ljóðar í andstødublødunum við hvort, at landskassin er tómur. Og tað er eins og ljómurin ber tann vegin, at hetta eru kærkomin tíðindi. Allrahelst við tí í kvittan, at nú er tann stundin komin okkum til handa, at samgongan noyðist at leggja frá sær. og at aðrir taka til róðurs aftaná slíka afturferð. SO ER tó ikki. Væl er líkið út av gjaldstovuni, at ikki altíð hevur verið stórpeningur í landskassanum. Tó man hava verið reiðiliga tað í landskassanum undir hesum stýrinum enn nakr- antíð var, tá ið hitt sokallaða = »sjålvstyrislandsstyrid« ráddi fyri borgum. TÁ HETTA landsstýrið tók við vóru 11 milj. krónur ov mikið brúktar úr kassanum, Hetta var ein tungur arvur hetta vóru tung tok at fáa aftur í rættlag. TAÐ ER ikki slíkan arv, hetta landsstýrið fyrst og fremst hevur sett seg at knarra yvir. Tvørtur ímóti er farið til verka, og sjáldan eru avreksverk hend í tann mun, sum júst undir hesum stýrinum, vit nú hava. ONGATÍÐ eru játtaðir so nógvir pengar til skip sum nú. Ongatíð eru so nógv veðhald givin til fiskivinnuna sum nú. ONGANTÍÐ er tað hent, at fiskimenn og útróðramenn hava vunnið slíkar lønaråbøtur sum nú. Lonarviðbóturnar her eru 1,5 milj. kr. um mánaðin. a | ONGANTÍÐ eru slíkar stórætlanir lagdar til rættis vid vega- og havnabygging sum nú. ONGANTÍÐ hava stórri ætlanir og væl byrjað arbeiði verið frammi í sambandi við telefonsambandið sum nú. ONGANTÍÐ hava okkara samferðsluviðurskifti verið so væl frammi sum nú. — Nýtt strandfaraskip til Sandoyarsiglingina, nútímans fergusamband millum Klakksvík og Lorvík. Brúgvagerð um Hvannasund og Streymin liðugt projekterað. — Berghol millum Fjarða og Sundalagið undir projektering. SÍÐAN kundi verið nevnd ein hópur av málum, sum annad- hvort eru í gerð, undir fyrireiking ella í umbúnað. OV LANGT og ov drúgt verður at nevna alt hetta á hesum sinni, men greitt er tað, at her er talan um peningamál — og stór peningamál. ALT HETTA og mangt aftrat — hin vánaliga stødan hjá fiski vinnuni, hin vánaliga stødan hjá mongum virkjum á landi krevur í dag stórpening úr landskassanum, men ikki verður helmað á. miðvíst og stigvíst verður hildið áfram — áfram á leiðini við allari útbygging og fram ímóti stórri og stórri væl- ferð fyri allar samfelagsborgarar okkara. FÆRØSK MARGARINE Vita No 1 VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT FINT PRODUKT Bekendtgørelse OM AFHOLDELSE AF FOLKEAFSTEMNING Det bekendtgøres herved, at der tirsdag den 24. juni 1969 afholdes folkeafstemning om et af folketinget vedtaget lovforslag om ændring af valgretsalderen til folketinget. Lovforslaget, hvorom afstemning skal af- holdes, har følgende ordlyd: »Valgretsalderen til folketinget fastsættes til 18 år.« Tidspunktet for afstemningen fastsættes således: Afstemningen begynder kl. 10 formiddag og fortsæt- ter til kl. 13. hvorefter den udsættes til kl. 15; deref- ter indfinder sig vælgere, men sluttes, når efter kl. 20 uagtet opfordring, ingen vælgere melder sig for at af- give stemme. RIGSOMBUDSMANDEN PÅ FÆRØERNE, den 7. juni 1969. M. Wahl | tydning fyri ein | sam SOSIALURIN 11. JUNI 1969 Åbøtur i sovjettiskum landbúnaði Í apríl mánaði i ár kunngjørdu sovjettisku blødini eitt uppskot til — nýggjar >Kolhoz-reglure. Uppskotið hevur vakt ans eis- ini vestanfyri, men ikki oll hava skilt tað rætt. Tað er rímiligt, at uppskotið verður nógv umrøtt, tí tað nem- ur við eitt av teimum týdningar- mestu økjunum í sovjettiskum búskapi og hevur beinleiðis heilt part av sovjettiska fólkinum. Reglurnar eru tað grundar- lag, sum kolhozgarðurin og vir- ki hans standa á. Reglurnar eru eitt slag av felagslógum hjá tí felagi, sum ein kolhozgarður jú er. Tað er helst beint at siga nøkur orð um. hvat ein kolhoz- garður er, tí tað er ikki sjáldan, at fólk vestanfyri fata hetta orð illa ella kanska púra skeivt. Orðið kolhoz kemur av orðu- num |kollektivnoje hozjaistvo, merkja felags búskapur. Ein kolhozgarður er ein koope- rativur felagsskapur av sjálv- bodnum bóndum, sum í felag og við amboðum, sum eru sam- ogn, framleiða landbinadarvør: ur á jørð, sum ríkið eigur. Ríkið hevur latið kolhozgørd | unum jørd fyri einki og med alla. Øll jørdin er rikisogn, hozgardurin hevur ikki rætt til at selja burtur av jørdini ella pantseta hana. Hinvegin hevur stóran | og kol- | ——————"n. ríkið ikki rætt til at taka jørd aftur frá kolhozgarði uttan fult endurgjald. Tað kann jú henda, at almannagagn krevur, at mink að verður um ta jørd, sum hoyr ir til onkran kolhozgarð, ella at okkurt markið verður flutt, tá t. d. vegur ella jarnbreyt skal leggjast. Á kolhozgarði eru tveir ognar formar: felagsogn og privatogn. Ríkið eigur jørdina, men am- boð. maskinur, fjós, goymslu- rúm o. t. eru samogn hjá kol- hozbóndunum. Sosialu grunnar- nir hjá kolhozgarðinum eru eis- líni samogn. Privatogn eru t. d. sethús og amboð til brúks á tí lítla »privata« stykkinum, sum hvor familja hevur fyri seg sjálva. Hvor familja hevur eis- ini rætt til at hava djórahald, men hesin rættur er avmark- aður uppeftir soleiðis: 1 kúgv við kålvi, 1 kvígu, 1 súgv við grísum, 2 fitigrísar, upp til 10 seyðir og geitir og óavmarkað tal av høsnum og kaninum. Tá ið skatturin til ríkiskass- an og ein sera lág jarðaleiga eru frá. hava kolhozgarðurin og lim ir hansara alla inntøkuna hjå gardinum, Ein partur av pen- inginum verdur settur i grunn- ar til keyp av nyggjum ambod- um, bygging av nýggjum set- húsum o. t. Men nógv størsti parturin verður býttur millum grundregl- kolhozlimirnar eftir Kunngerð frå S.E.V. viðvíkjandi á konto gjøldum Í skrivi elfelagsins frá 20. verða nevnt, 1. at seðil til móttakara á føri má sendast til SEV saman mei til elnýtarar átti at postávísinginum í øllum vid avgjaldinum, annaðhvort hetta verður goldið á skrivstovum el- felagsins. sent við tjekki ella ávísing. goldið við banka- Hetta er neyðugt fyri, at vit sum skjótast kunnu fáa sendaraheiti til data maskinuna. N at tað ikki må rættast á postávísinginum. ið bert er ætlaður til fult avgjald. Part av avgjaldinum ber ikki til at rinda. uttan at ólag kemur á gjaldskipa- nina, ið vegna datamaskinu ikki er so lidulig sum áður. At endanum skulu vit nevna, at gjaldsfreistin fyri juni sbr. 2. pkt. í ådurnevnda skrivi frå 20. mei gong- ur út hin 12.6.69. Við heilsu ELFELAGIÐ Skrivstovunæmingur Å Gjaldstovuni i Torshavn er eitt starv sum skriv- stovunæmingur leyst at søkja. Løn sambært sáttmála millum landsstýrið og Starvs- mannafelagið. Hondskrivað umsókn við viðmælum verður at senda 1969 til REIS fS NE ED TP SSR DE SPEJL FO * . prógvum og møguligum i seinasta lagi 25. juni FØROYA GJALDSTOVA 3800 Tórshavn Ro VE RBG uni: stórri arbeiðsúrslit stórri inntøku. gevur Nýggju reglurnar Av hvørjari orsøk er vorðið neyðugt at gera nýggjar reglur hjá kolhozgørdunum? Vóru tær gomlu ónýtiligar? Nei, reglur- nar hava verið nóg góðar, men tað er so, at tær eru frá 1935, og í teimum 34 árum, sum far- in eru, eru stórbroytingar hend- ar. Nú í 1969 hevur sovjettiskir landbúnaðurin 3,6 milliónir traktorar, t. e. 5 ferðir fleiri enn í 1940. Nú eru 580.000 heystingarmaskinur — t. €. yvir 3 ferðir fleiri enn í 1940. Last- bilarnir eru eisini 5 ferðir so nógvir sum fyrr, t. e. 1,1 milli- ón. Teknisku og sosialu viður- skiftini á bygd eru púra koll velt hesa tíðina. Í dag hevur ein triðingur av bóndunum hægri ella miðal útbúgving. Tað er greitt, at gomlu kolhozreglurnar ikki hóska til tær búskaparligu og sosialu broytingar, sum eru hendar á bygd síðan 1935. Í uppskotinum verður mælt til at lata kolhozbóndunum stórri ávirkan á framleidsluætlæ nirnar. Ein annar týdningar- mikil partur av uppskotinum viðger åbøtur í eftirlønarskipa- nini, endurgjald til avlamingar og eftirsitandi eftir forsyrgjara og løn til kolhozkvinnur i tíðini tá tær eru við barn, og eftir føding. Eisini verður skotið upp at bóta um minstulønarskipani- na, mentunarligu viðurskiftini, at skunda undir nýgerð av bygð um og at víðka fólkaræðið á kolhozgørdunum. Ikki aftur til kapitalismuna Nýggja uppskotið er nógv um- rótt i vestanlondum, og summa- staðni — t. d. í Nordanlondum — halda blødini, at nú er sov- jettiskur landbúnaður á veg aft- ur til kapitalismuna. Tey vísa á, at í uppskotinum verður mælt til at veksa tað jarðar- stykkið, sum kolhozfamiljurnar hava fyri seg sjálvar. Men hetta er ikki kapita- lisma. Innihald og endamál hjá sjálvum ti sosialistiska politikk- inum er at bøta um korini hjå teimum arbeiðandi. Á ti stigi, sum sovjettiska samfelagið nú er á, er endamålsgagnligt at hava og økja hesar smáu pri- vatu fteigarnar, sum kolhoz- familjurnar hava stóra gleði og íkki heilt onga inntøku av. Tann tíð kemur, tá kolhozfa- miljurnar sjálvar vilja sleppa av við tað privata stykkið, men fyrst mugu nøkur ár ganga; tor greiddir búskaparligir og sosial- ir spurningar verða ikki loystir eftir 20—30 árum. Uppskotið til nýggjar reglur fyri kolhozgarðarnar verður nú | vidgjørt gjølla av ollum áhug- aðum í Sovjettsamveldinum. | Endaligu viðgerðina og avgerð- ina fær uppskotið, tá ið kolhoz- bøndurnir koma saman á Trið- ja Alsovjettiska Ting sítt í no- vember í. ár. Y i pE