leygardagur 5. juli 1969síða 5

5, JULI 1969 SOSIALURIN SOLEIÐIS ERU VIDURSKIFTINI Á FILIPSOYGGJUNUM: 70 pst. undir 21 ár Eitt sindur um vinnulivid og søguna hjá hesum landinum, ið skal hava forsetaval til heystar lipsoyggjarnar liggja í land- nyrðingshorninum av teim indo nesisku oyggjunum (ikki atl| svnmeta við indonesisku tjóð-| na), sum liggja í Landsynnings | ju. Har eru tilsamans 7097 | vggjar, og støddin av ríkinum 296.285 km?. Av teim 37) ilj, íbúgvunum eru bert níggju | tað, at tey. ið ikki duga at lesa og skriva ikki hava atkvødu-| rætt. Landbúnaður hevuðs- vinnuvegur Filipsoyggjarnar hava ilj., sum hava atkvødurætt. |ad sum høvudsvinnugrein, og | itvoldin til henda stóra munin|sum tað varð greitt frá i hinari er tað, at 70 pst. av íbúgvunum | politisku greinin, er rísútflutt- ru undir 21 ár hóast at-|ningurin tann týdningarmesti <vóðurætturin fyr! kortum varð | tátturin. Annars hava evni sum ettur niður til 18 ár og so| tubbak, sukur, frukt og gummi Skiparaprovtøkur paraprovtøk Skiparaprovtøkan varð hildin| Jens Pauli Dam, Husavik ið sjómansskúlan frå 20.6 til| Sørin Jacobsen, Nólsoy ).6. | John Thomsen, Strendur Hesir hava staðið prógv: | Ólavur Heinesen. Leirvíl )ssur Viberg Mortensen, Tvør-| Hans Jakon O'sen Dam, Vest- oyri | manna Kaj Andrew Ljósstein, Skopun | Bjarni Tórgarð Brattaberg, Vág Imar Holm, Tvøroyri ur Kjartan Ingvardsson Joensen, Hesir fingu premiu: Leirvík John Thomsen, Strendur, | sunnar Oliver Joensen, Tvor-| kikara Førova Sparikassa. oyri Kjartan Ingv. Joensen, Leir- Marius Joensen, Sandavågur vík, Í kikara frå Tryggingar- loen Peter Forberg, Sandur sambandinum. ákup Jógvan Danielsen, Kví-| Bjarni T. Brattaberg. Vágur, | vík barometir fra Føroya Spari-| óhan Ziska Høgnesen, Norð-| kassa. oyri juttorm Sune Andreasen. Tórs| Nýtt skeið til skiparaprógv havn Í byrjar iftur oktober. landbún- | stóran út- flytingina av tað mesta fer | mark hevur tó eisini | nógvar vørur hadani, eina tíð tann fjórði størsti kund in hjá Filipsoyggjunum týdning fyri vørum, sum til USA eisini fyri Dan- og Segan I . . - Oyggjarnar vórðu funnar í 1521 av Ferdinand Magellan, og gjørdust í 1565 spanskt hjåland (Navnid er eftir spanska kongi- num Filip IL) Í 1898 tók USA Filipsoyggjarnar frá Spaniu, aft anå at høvdu sigrad i ti spansk-amerikanska krignum 35 fingu oyggjarnar sjålv stýri. sum skuldi fult eftir einum 10-åra skeiði. men ann- ar heimsbardagi forðaði ett sindur fyri hesum ætlanum, tí japanarar hersettu í 1941-42 Í ovegjarnar. Í 1943 gjørdu jap- anarar vart við. af nú vóru oyggjarnar sjálvstaðug tjóð. men 1944 tóku ameriku- menn tær aftur. Í 1946 gjørdust ovggjarnar so at endanum leyst frælst tjóðveldi. men tær í greinini nevndu Laurel- Langley avtalurnar, skerdu rættiliga nógv um frælsið. Fyrst í 1974 kunnu oyggjarnar ger- ast 100 frælsar uttat- veltaðar. Stjórnarskipanin er Forsetin verður valdur fyri fýra ár. Tað lóggevandi valdið ligg- hjá einum senati við 24 lim- um og einum tingi við lum. Tjóðarumsitingin | hondunum á 11 ráðum. teir 1934 vera ein 45 Oo hini pst. og soleidis: og ta 3 fingið var | mælir nú tilat5-10milj. veðhaldsheim ild at standa ímóti kreppuvandanum 100 lim- | liggur i! Í | Dunið frå kreppubrotunum Fólkaflokkurin, sum seinasta heyst 'kassan við einum f Á seinasta iggjarnevndarfundi hevur fólkaflokkurin lagt fram eitt skriv, har mælt verður tl at landsstýri og figgjarnevnd fáa 5—10 milj. vedhaldsheim ild til hjálparveitingar til skip og virki. har tað figgjarliga € vorðið ella verður trongligt Aftrat hesum eru í skrivinun nakrar »almindiligheitir«, ið ikki skulu nema meira við her Hetta minnir á orðini »sum ketta úr høvdatrog.« Seinasta hevst bað landsstyri tingið um heimild at læna 20 milj. kr. fyri at stimbra land kassan. so hann var førur fyri at standa ímóti kreppuólogu num. ið vóru farin at bróta men tá segði folkaflokkurin nei Hann vildi ikki ganga við til meira enn 10 milj. kr Tå fíggjarárið var at enda komið hevði landskassin lagt út 7 milj. kr. fyri skip og virki dømandi valdið er hjá 16 rætt- arstyrum, einum handils-. ein um appel- og einum hægsta rætti. UN yu HANSEN SKRIVAR UM ið lappbýir har í nánd, men kki við býir longri burtur. Av esum eru ymisk bygdamál komin fram, samar, ið búgva angt frå hvørjum øðrum, hava It við at skilja hvønn annan. Longu heilt tíðliga vóru tey so stødini, samarnir komu framvið eyst og vár, tey sokallaðu eyst- og vårstødini tey mest ýdningarmestu. Her var ein sterk torvkáta (hús hjá lappum) bygd, og ymisk goymslurúm til mat. Um heystið. tá ið alt frysti il. og tað kavadi, fóru teir við reindjóraflokkunum — niður í skogarøkid og fingu tá sam- band við fólk bar niðri, har vørubytid fór fram. Reindýrini liva hesa árstíð av tí gráa rein- lavinum. og kunnu tey grava seg niður í meturdjúpum kava fyri at fáa sær fødi. Men so, tá ið tað gerst kaldari og tað fryst ir í skogarøkinum, flyta samar- Nr vid sinum reindyraflokkum oman í láglendið. Her halda teir til, til kavin byrjar at toy- ggja fyri aftur at nærkast skóg- ar- og fjallalendinum. Sostatt er talan um trý tilhaldsstød hjá samunum, Um summarið halda teir til á hålendinum, um heyst- ið og várið í skogarøkinum og um veturin á láglendinum. Her er at viðmerkja. at hesar nom- adur — teir seinastu í Europa — ikki bert liva av reindjórum, men hava aðra vinnu við síð- ina av. sum fiskimenn. skógar- beiðarar og ymiskt annað. (Framhald.) Um heystið,tá tå alt frysti til, eisint vørubyti fór fram. var farið við reindýrunum nfður í skógarøkið har teir fingu sum! var harðliga ímóti at stimbra lands- 20 miljóna láni, y k y n Í 11 ill 1041 oan fa (il I Í ' | rOut størri el in Nú ta Lea fl »kksins cer CI kem Håk Djurl 5 einum me Hjá IPDaru ) nøkrum | terkir bók fiegjarneyndar I veruliga ikk ha enn landsstyi fi hevur arbeitt vi fl irbeidir við fyr t sie |- il KTODI n [I best Sjålvt um andstødan e á ve eigur hon t KK Í at hon tekur undir 1 lar stýrinum í stremban bjarga ørovska vinnulivinum undan teimum hóttandi kreppu brotunum Nú hevur ið hvussu er fólt flokkurin hetta skriv í Íra ga fram og vísa á, at heil tivur hevur hann ikki ve SAMAR MANN ind