leygardagur 12. juli 1969síða 4

NR. 54 SOS!IALURIN 12.JULI 1969 Ikki áttu bert nakrar fáar kapitalsterkar fyritøkur at fingið allan vinningin, - men áttu skipini annaðhvert at verið andeils- havarar í virkjunum á landi, ella eisini havt eina ella aðra bonusskipan, so tey eisini tann vegin kundu fingið sin part av ágóðanum í mun til tann fisk, tey hevdu latið til virkið, segði Dánjal Niel- sen i reðu síni tá »Nordaldan« fór av bakkastokki seinasta leygardag Niðanfyry prenta vit røduna hjá Dánjal Nielsen: | Nú vit eru komin saman her fyri at navngeva og sjóseta okk ara nýbygning nr. 2, vil eg fel- agsins vegna takka øllum á Skála Skipasmiðju fyri vælút ørt arbeiði og fyri gott samar Þeiði undir byggingini Eisin vil eg frambera eina tøkk til partahavararnar sum lava sett pening í, Landsstyri og lánistovnum. sum hava játt að studning og lán, og Foroya »anka fyri financiering í byggi- | tidini, og vona vit, at hetta stås liga skip verður ein góður stuð I bæði fyri ta manning, sum skal vera við skipinum, og fyri landið sum heild. »Saman at halda. varð ei okkum givið< verður ofta sung ið. men eg haldi. at hesin ný-| bygningur er eitt lítið dómi um. at samarbeiði kann lata seg gera. að var 12. mars 1961, at Einar Waag. okkara nevndar- formaður. fekk í lag ein fund til at stovna eitt partafelag við tí endamáli at fáa bygt ein línu bát fyrst, og síðan fleiri. Tað eydnaðist at fáa teknað tann | neyðuga partapening við gott| 50 partahavarum, og sama ár- ið kontraktaðu vit ein línubát, »Nordingur«, í Brattvag, ogl kom hann á Klakksvík 25. mars 1962. og fór fyrsta túrin til Grønlands á saltfiskaveiðu. Men tíverri kom ikki atl ganga eftir ætlan, orsakað av! motortrupulleikum komu vit at| missa ca. 3 mánaðar av bestu fiskitid hetta summarið Hetta varð so rættað við at skrúvan varð útskift, og ragg- i i i: Fod pE too VAR at farar undir at fáa okkum | eitt skip afturat, og bleiv hetta | til, at vit gjørdu kontrakt við | Skála Skipasmidju um at bygg- | ja ein yvirdekkaðan linubåt, ið| nú er komin so langt áleiðis, at | hann í dag hevur fingið navn | og er farin á flot, og vónandi verður restin av arbeiðinum | uppá skipið at ganga líka so skjótt sum higartil. Eftirlitið við byggingini hava vit havt sjálvir, og havi eg roynt at verið her so ofta sum borið hevur til, og hava vit tað álit á verftinum, at vit ikki verða | vónsviknir, men at vit fáa eitt skip, sá annarleiðis út, tá var saltfiskaprísurin góður og upp- gangandi, meðan tá sá heldur illa út fyri sildaveiduni, meðan nú er at kalla vidvent, álíkavæl haldi eg, at um skulu hugsa um at halda áfram við at veiða saltfisk við undir Grønlandi New Og vit skulu brúka, tí fyri tað fyrsta, skulu vit hugsa okkum at fáa okkara fiskimenn at røkja fiskiskap á fjarleiðum, so | mugu vit eisini bjóða teimum so góðar umstødur umbord, sum tilber, og við hesum skipi lítið av | krevst »NORDALDAN« komin á flot. (Bambus Foto.) 1220 aði so motorurin við góðari,í allar mátar vælgjørt skip. Í hava vit lagt dent á at gera passing. Aftaná er ofta nemt at siga. | upphaldsrúmini so góð sum Síðan fór at gangast betur, tó | hvussu alt skuldi verið. og sein | gjørligt, og vóna, at hetta er at vit hava verið úti fyri fleiri | nu tíðina eru nógvir, sum/ eydnast okkum vørum Ohappum. hava spurt okkum, hví vit ikki Fyri tað annað, so trúgvi eg. | Um heystið 1966 vóru vit|hava bygt okkurt annað slag|at hesi skip verða nóg betur | komnir so langt. at vit settu |av skipi enn ein stóran linubåt, | før fyri at: útnytta ta góðu okkum førar fyri at fáa settlog sum útlitið er í løtuni, er| fiskitidina í Grønlandi og New | nýggjan motor í skipið, og varð | kanska ikki so logi, at tað verð | Foundlandi, enn teir = smærru hetta gjørt veturin 1967. og álur spurt soleiðis. Hertil er at línubátarnir við opnum dekki våri 1968 hildu vit okkum til siga, at tá vit kontraktaðu hetta ' eru førr fyri. Nomadar í Europa (Framhald) Á ferð okkara í Norrbotten | Jokkmokk, ið| liggur norðanfyri polarsirkulin, | var tað serliga at vit komu nóg frættu hevur hesin byur| í samband | við lappar og um hetta | fólkaslag, og í øldir verið eitt miðdepul fyri | lokk miðdepul, samarnar. Upprunin til, at mokk gjørdist Karl føst eitt Var, at tann 9. gjørdi av at nøkur marknaðarstøð skuldu gerast í Jokkmokk Samarnir Lapplandi og teimum. við bleiv eitt av kundu koma vørum og nu byta selja or 0 teirra sum teim lystu, og hetta hevur hildið á líka til okkara dagar Hvort år í februar mánuð møl ast samarnir her y teirra vor | um, samstundis sum ein kirkju | håti fer fram. Í ár var tað 363. ferðin ein tilikur marknaður var hild- | in. men hóast marknaðurin | ikki hevur sama virðið sum fyrr nú er hann vorðin eien siður verður almikið | hóvasták burtur úr hon- um Ss) So gjørt Hvørt år verdur hann hildin fyrsta hósdag. friggjadag leygardag í februar og Skråin fyri hesar triggjar dag arnar er ógvuliga fjølbroytt bæði við skemt og álvara. Har selja samarnir tað. teir hava virkað, og fólk úr ollum Svo ríki koma til hesa hátíð fyri at keypa og selja, og hátíðin er orðin ógloymandi fyri tey, ið| hava vitjað hana. Samar við sletum, har reindýr eru spent fyri prýdd við litaðum bond- lit- serliga um, og samarnir við teirra sín dagarnar. Her metast skyldfolk, og her verð- drukkið, kappast, keypt og selt og hóast føgru klæðum seta dám á vinir og ur sungið, dansað, ein fólk dømd fyri ógerðir sínar á hes- veitslulagið, er hetta eisini kristin hátíð. Fyrr vóru um marknadarstødum. Í Jokkmokk Svørikis | einasti fólkaháskúli fyri samar, | finst og eisini er ein nomaduskúli her. hvers endamál er at varð- veita samamentanina Lapp- kirkjan, ið bleiv bygd 1753, er ógvuliga stórum áhuga, | av Samar í teirra vanligu klæðum sol. somuleidis er Jokkmokks museum, ið vit Hetta er eitt nýmótans museum við eini gamlari mentan. Kjarnan er tann sokallaða Strømska saml ingin, ið Erland Strøm samlaði tey hann Jokk- mokk. Umleið 1200 ting eru á 35 árini, var í men | vit | linu | Fou- | | ndlandi, so verður hetta skipini | Eisini hava vit so góðan skip ara og manning, at teir absolut hava uppiborið at fáa eitt størri g betur skip. og fíggjarliga = úrslitið SS) Hvussu verður, er ilt at meta um i løt- uni, sum er fåa bædi skip og manning alt ov lítið burturúr, men skal livast í Føroyum, so mugu skip til, her krevur ein broyting at koma í. Tíbetur ljóðar nú í seinastuni frá heldur betur sølumøguleikum, og ger manningin umborð og vit á landi okkara besta, so hava vit í hvort fall gjørt hvat vit kunna. At setast hendur í favn og onki gera, tað førir so onga leið, tað vita vit. Fjarfiskiskapurin við teimum smærru línubátunum við opn- um dekki rokni eg persónliga við verður at minka burtur men so onnur veiða fáast í stað in. Her haldi eg. at størri dent- ur skuldi verið lagdur á at okt um fiskiskapin her á okkara leiðum. vid Føroyar og Ísland ti ein av orsøkunum til, at okk ara flakavirkir hava ilt vid at klåra seg, er at tey fåa alt ov råvøru. Sjålvir hava vit umhugsa at rigga »Nording« um til trolveidu, og trugva vil so s0 uppá. at henda veiða skuldi borið til. Síðstu tíðina levur = verið nógv tosað og skrivað um hvussu okkara fiskivinna eigur at verða samskipa soleiðis at driftin kundi givið meira av sær. Her haldi eg at rætta leið in verður stór virkir á landi, ið kunnu arbeiða rationelt. og harvið helst kunna givið hægri fyri ráfiskin, men hertil eitt samarbeiði millum skip og virkini á landi, so at tilgongdin av råfiski verður nok urlunda jøvn, og ikki sum nú, at tað viðhvort ikki er gjørligt at arbeiða undan á landi, og so í langa tíð ongan fisk hava at arbeiða, og her haldi eg at trol veiða kundi havt sín stóra týdn- ing. Á økinum við Føroyar verða fiskað ca. 90. 000 tons årilga, av hesum fiska føroyingar prís og uttanfyri íbúðina savninum, fyrst og fremst silv- ein hópur av bjarna- og hava verið ur og úlvaspjótum, sum nýtt í øldir. Endamálið við museuminum ler, at fólk skulu síggja hvussu samarnir hava livað í geldir, og geva teimum vitjandi eina d