mikudagur 20. august 1969síða 4

SOSIALURIN EVANGELIIHÚSIÐ, Tróndarg. 36 Hóskvoldið evangeliskur fund- ur kl. 20.00, KEYPIÐ SOSIALIN! LESIÐ SOSIALIN! HALDIÐ SOSIALIN! SOSIALURIN — altíð bestur! 1 Hálvtannað ár við nýggjum hjarta Heimsins fyrsti hjartatransplan- tatións sjúklingur, Philip Blai- berg. sum hevur livað við nýggj um hjarta í hálvtannað ár, doyði seinasta mánakvold. Síðan hann fekk nýtt hjarta hevur hann við millumbilum ligið á sjúkrahúsi, ti at orga- nisman vildi ikki arbeiða sam- an við nýggja hjartanum. Hetta | hevur helst eisini verið tað sum nú hevur gjørt av við Blaiberg: Dr. Barnard, professari, lækn in sum stóð fyri hjartatransplan tatiónini. fer í komandi døgum | at kanna gjølla orsøkina til | deyda Philip Blaibergs. | | | | | | | | Í | Myndin er tikin stutta tíð eftir | at Blaiberg hevði fingið nýtt | hjarta, og aftur sloppin á føtur: | Her fer hann saman við konuni | av aftur sjúkrahúsinum. | 20. AUGUST 1969 Saltfiskaprísir Prisåsetingarnevndin á saltfiski hevur á fundi 15. au- gust 1969 ásett fylgjandi landingarprísir á saltfiski. Torskur yvir 22" Toskur 19—22" Toskur 16—19" Toskur 12—16” Toskur allar støddir hondfiskur og rud Hesir prisir eru galdandi frå og vid 16. aug. Tórshavn, 16. august 1969. Nr. 1 Nr. 2 2,90 2,72 2,64 2.46 2:17 1,99 1.60 1,51 nr'3 1.16 1969. PRÍSÁSETINGARNEYNDIN Á SALTFISKI Tryggingarsambandið | FØROYAR Føroya Kriggstrygging .......... Tlf. 1090 Føroya Sjóvátrygging ........... - 1090 Føroya Brunatrygging .......... - 1098 Føroya Vanlukkutrygging ....... - 1466 Vit tryggja: Bátar, skip, verur, hús, innbúgv, akfør o. a. Feroyingar eiga at tryggja í landsins egnu trygging. LESIÐ SOSIALIN Ýski Í samband við valið til týska sambandstingið til | heystar, verður her og í komandi bloðum greitt eitt sindur frá gongdini í 8. maí 1945 kapituleraði Tysk- land. Meðan demokratiski og kommunistiski heimurin — dus- aði sær í einum sigursrúsi, Val kalda kríggið millum tey tvey nýggju heimsveldini. USA og Sovjetsamveldid, longu ein veru leiki. Maktstríðið stóð um Eu- ropa og kanska serliga um Tysk t lands politisku, búskaparligu og hernaðarligu framtíðin. | Dvsturin endaði við ti, at verr týskir statir blivu st yvnadir. at teir blivu dubbaðir av nýggjum og innlimadir í hvor sin hern- aðarliga felagsskap. Sundurbýt- ið av Tysklandi í Vestur- Fysturtyskland varð urslitid av tí idelogiska maktpolitisku býting av Europa í eina vesltig eina eystliga interessuferu. sum bleiv gjørd av USA Bretlandi ødrumegin og Sovjet- samveldinum hinumegin aftaná kríggið. Hetta status quo stødan í Europa í dag, og euro- peiskt status quo er tað sama sum endaliga sundurbyti av Tysklandi, sum varð byrjað av stórmaktunum. fullført av, týskarunum sjálvum. f februar mánað 1945 møtt-| ust teir tríggju stóru sameindu Churchill, Roosevelt Stalin stóðu Í og og og og er og yo | ( £ | | á fundi í Yalta. Samráðst varð | m. a. um hvat skuldi verða av triðja virki Hitlers. aftaná at arnir teir somu sum á Yalta-| kalda kríggið! kom tann 21. fundinum. juli 1945. Tá kom endiliga tíð- Tad var onki at ivast i, at' indini ur USA sum Truman Truman forsetei hevdi góð kort | hevði bíðað so ótolin eftir | í hondini. tá hann setti seg við | atombumban var — royndar- samráðingarborðið í Postdam.|sprongd fyri fyrstu ferð í streingir, sá Truman ein møgu-| leika. um rætt varð atborid, at | diktera Ruslandi sín vilja. rad | | besta av ollum teimum kortum, Týsklandi síðun 1945 | forsetin helt seg hava í hondini, | tá hann fór á fund i Postdam, fridurin var vorðin veruleiki. | Var atombumban, og hann iv- Samtykt varð at krevja treyta- | aðist ikki í, at hon varð før leysa kapitulation, sundurbyt- | fyri, at noyda Stalin at góðtaka ing av Týsklandi í fýra herset- | amerikonsku friðarætlanina fyri) ingarøki (zonir), av ti at:tað| Europa, og somuleiðis fáa | bleiv vidtikid her. at Franka-| Yaltaavtaluna førda út í lívið | ríki skuldi sleppa at luttaka eftir amerikanskari útlegging. | Sum hersetingarveldi. »Das| Truman fór úr New York, utt-| Land Berlin« bleiv somuleidis| an at hava sítt besta trumfkort | við tað hevði ikki eydnast | | amerikansku visindamonnunum | at fáa atombumbuna at eksplo- | býtt sundur i fýra sektorir, hó- ast tað lá langt inni í russiska zonanum. Aftur er fundur mill- um tey trý stórveldini í juli | dera enn. Ti kom eisini hin | mánað 1945. hesaferð í Post- týdningarmikli = og avgerandi dam í Tyýsklandi; tað er hent. | Postdamfundurin fyri Furopa's | at Harry S. Truman forseti er| framtíð at fara fram í ymiskum | komin á fund í staðin fyri diplomatiskum stigum- Roosevelt, sum doyði 12. mars| Tann avgerandi vendir. á sama árið, annars eru luttakar- | Postdamfundinum og fyri mannasøguni, og kundi nýtast USA var júst nú ríkari og sterk sum hóttunarmiðal í politisku ari enn nakrantíð fyrr í søguni: Sovjetsamveldid var veikt í|toganini móti Stalin. Men, vit| kongunum eftir óhugnaliga| mega siga tíverri, misti Truman stóra missin av mannalívi oglallan áhuga fyri samráðing- unum í Postdam um týdningar- mesta evnið á fundinum, sjálv- an — Tysklandsspurningin, tá hann hevði fingið hesi tíðindi at vita. Hann skundaði sær hem til Washington, fyri at útynna materiellum oyðileggingum undir krígnum. Truman sjálvur gekk inn fyri ti sokallada tough politikkinum yvir fyri Stalin, hann vildi visa, at USA var av- gjørt hin sterkari å øllum økj- um; við at spæla uppá hesar|onnur »storverk«, nevnliga at fyrireika atombumbingina Hiroschima Nagasaki, lat annars samrådingarnar um stóðu Tysklands í framtidini upp í hendurnar á uttanríkis- ráðharra sínum Byrnes. og og Postdamfundurin var endin å »The Grand-Alliance« og byrj- anin til kalda kriggid um Euro- pa og Tyskland; tey tydningar- mestu urslitini av Postdam- fundinum voru m. a. militar- isman og nazisman i Tysklandi skuldi = utruddast, Tyskland skuldi verða fullkomiliga av- vápnað og avmilitariserað, allar nazistiskar lógir skuldu setast úr gildi. allir nazistiskir floks- limir. sum høvdu verið aktivir, skulu burtur úr størvum teirra, yo annaðhvot talan var um al- menna ella privata vinnu. Og tað skuldi bøtast fyri týsku brotsgerðirnar = móti mannaætt- ini! Um politiska lívið í Týsk- landi í framtíðini varð m. a. sagt, at ongin tysk ríkisstjórn bleiv = endurreist i nærmastu framtíð ikki fyrr enn Týsk- land hevði funnið eitt pláss millum tær frælsu og friðar- elskandi tjóðirnar í heiminum, kundi hetta verða møguligt. Eis ini varð avgjørt, at Tyskland | skuldi verda uppfatad sum ein búskaparlig eind undir leiðslu av teimum sameindu. Stalin og Roosevelt vóru í prinsippinum samdir um týsku skadabøtur- nar uppá 20 milliardir dollars á Yaltafundinum í februar 1945, men eisini hetta broytti | and eftir 2. heimsbardaga av ikki binda seg til nakað fast gjald, og harafurat helt hann seg ikki ver bundnan av til- søgnini hjá Roosevelt, um at 50 pst. av ollum týskum skaða bótum til Sovjetsamveldi, skul- di takast úr ollum teimum fýra hersetingarzonunum, stóra Álit ið hjá Ruslandi, tá hugsað va! um demontering av verksmiðj- um og tilikum, var ídnaðargkið í Ruhr. sum var í hondunum á vestanveldunum, men har skul- du so russar onki fáa, Truman vísti russum í staðin á teirra egna hersetingarzonu eystan fyri Elben, men nær hevur ídn aður av nevniverdigum tydn- ingi verið at funnið har? Tru man hevði spart vesturzonirna! fyri milliardvirði í krígsendur gjaldi til tað land, sum hev borið tyngstu byrðurnar av ti hjálp. sum Ruhrídnaðurin hevði veitt týsku krígsmaskin uni. Skulu vit visa å nakra åvis grund, hví Tyskland fór tvey (trý). so er onki at ivas í at Trumansa ófrávíkilig stóða í spurninginum um krígs Ruhr ávirkan, leiðini 1 endurgjaldið, úr m a hevur eitt fyrsta stigið endaliga sundurbytid av Tysk havt sina sun å landi i tveir statir. Tåverand bretski uttanríkisráðharrin Be vin segði tað soleiðis: »vit hava gjórt eina kloyvu í sjålva avtal una um at rokna Týskland sun Truman í Postdam; hann vildi! eina búskaparliga eind-e