leygardagur 30. august 1969síða 4

NR. 67 Lán til ven Mánadagin legði Villi Sørensen, landsstýrismaður, uppskot frá landsstýrinum um at landsstýr- ið fær heimild at veðhalda landskassans vegna fyri lán upp á 3 milj. kr. til víðari fremjing- ar av landsautomatiseringini 1. stig til afturrindingar av| ymsari skuld fyri veitingar. | Í og |- Í viðmerkingunum verður sagt: Telefonverk Føroya lýgtings | søkir um loyvi at læna 3 mill. kr. til heilautomatisering v. m. | Eftir nyggjari kostnaðarætlan frå 22. februar 1966 var 1. stig- ið í heildarætlanini um heilauto | telefonsamband- | matisering av inum fyri alt landið mett til) 2.765.000 kr. Stigid umfatar | gerð av transitstóðum í sam-| band í Tórshavn, Klaksvík og Runa-| vík. ARK-stødir á Skála og i! Soldarfirði, ARL-leidingar- | avmarkara á Velbastað, vidkan | av verandi automatstødarbygn- | ingum, bygging av nyggjum å Skåla og i Søldarfirdi og økjan av leiðingatalinum millum tær triggjar transitstødirnar. Transitstødin — í Torshavn, sum er felagsstød hjå telefon- verkinum rikistelefonlini, verður sett upp á stødini av| fólki hjá telefonverkinum rindar ríkistelefonin sín bæði í arbeidsløn og Ríkisins partur er ikki við í metanini 2.765.000 kr. | Etlanin var. at byggistigið| skuldi vera liðugt seinast í | 1968. | | | við verandi automatstødir | Og og | part | tilfari. | tikin | Málið varð lagt fyri løgting- ið í løgtingssetuni 1965, jbr. tingmål nr. 73 Løgtingstidindi | bls. 349, um heimild til låntøku | soleidis at ileggingargrunnurin | | givin tilsøgn um at lána 2/3 Í Klaksvík kann setast ;Telefonverkið fyri Føroyar skuldi lána verki- num ?/„ av kostnaðarætlanini ella kr. 1.850.000, lánið er veitt, meðan telefonverkið sjálvt skul- di fíggja seinasta triðingin Samtykt varð at geva heimild og herafturat at veðhalda fyri einum láni í Føroyum upp til 1.350.000 kr. til útbygging av linjunetinum í samband við automatiseringina, jbr. løgtings- log nr. 41 frå 16. juni 1966. 2. byggistig, sum umfatar automatisering av Suduroynni, varð lagt fyri løgtingid i ting- setuni 1967, jbr. tingmål nr. 4, Løgtingstidindi 1967, bls. 84. Kostnaðurin = var mettur til 2.280.000 kr. og varð samtykt at geva telefonverkinum heim- | ild at lána allan peningin. Frå | | íleggingargrunninum er tó bert | í ella 1,6 mill. kr., síðani hildið verð- ur, at verkið sjálvt eigur at fi- | nansiera í minsta lagi ein trid- | ing. Hetta stigið er í gerð. AN vegna tilfari er 1. seinkaðar veitingar av frá L. M. Ericsson stigið ikki liðugt enn, men Tórshavn verða ug til heystar og tað er til vårs, soleiðis at automat- trafikkur millum Tórshavn í verk til Ov og heystar 1970. Orsakað av hækkan av serliga innflutnings- gjaldinum, hækkan av vøru- og farmagjøldum verður 1. stigið nu mett at kosta 3,1 mill. kr. Sjålvfinansieringin, uppruna- liga 900.000 kr., varð ætlað at vid at ognina utvega selja ymsum orsøkum, serliga a b| devalueringini, | | roknar telefonverkið nú við, at | | arbeiðini i lið- | sum eftir | SOSIALURIN Bryggjubakki 12 fyri um 300.000 kr. og restina yvir raksturin. Ognin er ikki seld og ber tað eisini illa til, so leingi Útvarp Føroya heldur til har. Vegna hækkandi prísir og lønir, uttan at telefongjøldini vóru hækkað, hevur verkið bert verið ført fyri yvir raksturin at fíggja kr. 250.000. Tann sera stóra tilgongdin av feløgum tey tvey seinastu árini, víðkanin av linjunetinum bæði innan- og millumbygda og víðk | an av stødunum í hesum sam- bandi, hevur ført við sær, at telefonverkið fyri at ganga krøv um á móti, sum tað eftir sínum | einarætti heldur seg vera plikt- Telefon: 5148 - 5265 Telgr.: Ejalbro, Klakksvík Telex 20 KLAKKSVÍKAR TIMBURHANDIL Pí. J. F. KJØLBRO ad til, hevur keypt tilfar vid kreditti frå leverandørum. Stør- sti kreditor å hesum øki er L. M. Ericsson a/b, við um 2 mill. kr. Eftir fyribils roknskapi fyri fíggjarárið 1968/69 var eitt rakstrarhall uppá um 33.000 kr. aftaná = avskrivingar. Verkið hevði pr. 1. april 1969 eina láni | skuld uppá um 7,1 mill. kr. og hevur í 1968/69 goldið í rentu | At gera líðugt 1. stigið av automatiseringini og at gjalda aftur leverandørkredittin sekir og av dråtti um 1,3 mill. kr. | 30. AUGUST 1969 | telefonverkið um loyvi at lána | í Føroyum 3 mill. kr. Tað sum | restar í heldur verkið seg kunna | greiða yvir raksturin, nú gjøld- | ini frá 1. juli 1969 er hækkað. | | hækkanin er mett at geva verk- inum um 1 mill. kr. um árið. | Síðani telefongjøldini — eru | hækkað, heldur landsstýrið, at | verkið er fort eisini at rinda lán | ið 3 mill. kr. aftur. Á goymslu hava vit lægstu prísir. Q SÍN |) SEMENT Portland og Rapid sement til Pf. Føroysk Saltsøla tlf, 1295 Torshavn Tyskland eftir 2. heimsbardaga (Framhald) | 12. mars 1947 helt Truman | eina týdningarmikla réðu í kongressini. Hann kunngjørdi, | at »USA var til reiðar at verja | all fræls lond í teirra bardaga | fyri sjålvstyri og frælsi«. Við| Truman-doktrinini, sum hon | seinri bleiv kallað, átók USA | sær ábyrgdina av ollum Vestur- | europa í tess bardaga móti kom | munismuni. Truman åsannadi, | at USA var áleiðis til ta stóru | uppgerðina við Sovjetsamveldi | í einum køldum kriggi, sum| kom at vera ført við øllum | midlum, sum (til taks vóru:| figgjarligum, buskaparligum, | materiellum, politiskum og psy- | kologiskum. Og næsta stigi | visti hvussu. Amerikanski uttan | ríkisráðharrin Georg Marshall bjóðaði ollum krígsherjaðum londum í Europa stóra fíggjar- liga hjálp. Endin var, at Euro-| pa bleiv býtt sundur í Marshall lond og anti-Marshall-lond, tí Moskva noktadi sínum vasal- statum í Eystureuropa, eisini eysturzonanum at mottaka | Marshall-hjálp. av ti at Stalin| segði at hetta í roynd og veru var ein imperialistisk roynd. at undirtvinga Ey-'ureuropa, Sta- lin svaraði á iur við at stovna | | forða | 10 í vesturberlinarum í eystureuropeiska samar- beiðsnevnd, Kominform at navni, sum skuldi innleiða eina nýggja atappu í útviklinginum millum kommunistisku nar«, sum tikið varð til. Fruman-doktrinin, hjálpin. Kominform polit- isku útruddingarnar í Eystur- europa hetta vóru lið í tí eina og jarntjaldi, sum søkk nidur yvir | harvid og Europa og yvir Tysk- land. Berlinkreppan í 1948 var seinasta royndin hjá Stalin at stovnsetanini av vestur- týska statinum og hansara fyr- flokkar- | | sínar burtur úr Tysklandi Marshall- | Í sta roynd at noyða vestanveld-| ini burtur úr Berlin; allir koyri- vegir úr Vesturtýsklandi til Vesturberlin vóru einasta álitið du vóru floggeilirnar eftir. USA saman við Bretlandi og Frankaríki skipaðu fyri hini tiltiknu luftbrúnni sum helt lív- 322 dag- ar. Meðan Berlinkreppan stóð uppá tað harðasta høvdu Ko- minform-londini fund í zawa t, 24. juni 1948. Her varð áheitan send vestanveldunum um ikki at stovnseta vesturstat- stongdir og! berlinararnir høv-| vestur- | Wars- | in og i stadin seta ser vid sam- | ráðingarborði og v ða ein býta sítt egna land sundur í| tveir statir; men hóast hetta so | tóku vesturtýskir friðarsáttmála fyri eitt sameint Týskland. Tann avgerandi setn- ingurin í áheitanini frá Wars- zawa var at oll fýra herseting- arveldini skuldu flyta hermenn sein- aftaná at undirskriv- mánaðar var ast tolv friðarsáttmálin aður. Eisini hetta var ein nýggj-| ur tóni í sovjetiska Týsklands- politikkinum. Í Berlin visti Stalin hernaðarligu megi sína, í Warszawa vísti hann hvussu positivt í veruleikanum Rus- land hevði verið í Tysklands- politikki sínum aftaná kríggið og nú hevði hann lagt eitt nytt tilboð á borði afturat: hernað- arlig afturtøka úr einum sam- eindum Týsklandi innan eitt ár. Hann tosaði fyri deyvum oyr- um, tíverri. Eisini gjørdi vestanveldunum greitt, at veru tit í ferð við at gera Vestur- tyskland til tykkara — stat, gera vit Eysturtyskland til okk- ara.« Onki er at ivast f at Stalin enn einaferð vildi minni vestur- týskararnar á ta álvarsomu leið. teir vóru í ferð við at ganga. at vera teir fyrstu týskarar at so hann | at | ikki undir vid uppskotinum ur! Warszawa. Teir tóku heldur undir við amerikanska uppskot- | inum um vesturstatin, rætt er | tað at vestanveldini høvdu tik- (ið avgerðina um at stovna | vesturstatin, men áðrenn enda- | ligu avgerðina blivu vesturtysk- | ir politikarar eftirspurdir, teir tóku undir, og eftir tað syrgdu vestanveldini bæði væl og virði- | liga fyri, at tað blivu týskarar- | nir sjálvir, sum komu at standa við ábyrgdini um grundlegging- ina av vesturstatinum. Á fundi í Rúdesheim í Vest- urtysklandi t. 22. juli 1948 blivu linderpresidentarnir og vesturtysku floksførararnir | ødrumegin og militerguvernørar nir hjá vestanveláunum hinu- megin samdir um at gera ætla- | | Í up . | | nina um vesturtyska statin til| veruleika. Ein grundlóg bleiv framløgd. og seinri samtykt av 5 nýstovnaða = sambandstinginum í Bonn; men eitt tørvadi enn, at geva nýggja statinum navn. At enda samdust menn um navnið | »Deutsche Bunderrepublik«« | (DBR), hetta navnið varð hild- | ið at vera væl hóskandi tí tað | segði júst nakað týdningarmik- | | } ið um uppbyggingina av sjálv- var ein sambandsstatur. Nógvir spurningar gjørdu seg sjálvsagt galdandi tá avgerðin varð tikin í Ridesheim um stovnsetingina av Vesturtýsklandi, men eitt er vist og tað er at henda av- gerðin var ein avgerð fyri týskari føderalismu og ímóti einum ríkisstati undir sentral- arj leiðslu í Berlin. Tað var ein avgerð fyri einum vesturtýskum sambandsstati, ein avgerð móti týskari sameining við Berlin sum hevuðsstaði. Ein stórur partur av fólkinum í Rhínland- inum, Suðurvesturtýsklandi og Bayern hevði ongantíð kunnað yvirvunnið sín mótvilja moti Preussen og tí preussisku cen- tralismuni, sjálvt um tysk søg sum umfatar try ættarlið hevði verið noydd til at góðtaka hen- da veruleika. Og Preussen byrj- adi vid Elben vid zonamark- ið til sovjetiska hersetingarøk- ið. vid markið til tað bolche- vistiska maktumrådi. At eystur- tysku leidararnir ikki bara vóru kommunistar, men eisini arv- takarar eftir Preussen og preuss iskum fraditiónum, gjørdu seg til heitastu = talsmenn fyri rikiseindini, vigadi tungt í Rú- desheim, líkasælan valdaði tå og politikarir/ um statinum, nevniliga at tad)tad galt vidurskiftini eystan fyri