mikudagur 10. september 1969síða 4

NR. 70 Foroyska fiskivinnan í danska fólkatinginum Spurningur til fiskimálaráðharran viðvíkjandi foroyskari umboðan í norðurlanda fiskivinnunevnd Danski folkatingsmadurin, Poul| sjålvstøduga umboðan i nevnd- Dalsager, sum er valdur fyri danska javnaðarflokkin, sum fyri kortum var i Føroy- um av teirri orsøk, at hann er umbodsmadur danska javnadar flokksins i realkredittstovni- num, setti just um tað mundi at fólkatingið fór heim í feriu ein spurning fram til fiskivinnu- málaráðharran. Hesin spurning- urin snúði um beinleiðis føroyska umboðan í nevndini fyri norðurlanda fiskivinnumál. seg Føroyar sjálvstoðuga umbodun? Spurningurin hjå Dalsager 1j00- aði soleiðis: »Vil ráðharrin arbeiða fyri at Føroyar fáa sjålvstøduga um boðan í nevndini fyri norður- landa fiskivinnumål?« Og Dalsager setti fylgjandi fram sum orsøk til spurningin: »Tey føroysku åhugamålini í nevndini verða i løtuni varð- veitt soleiðis, at Føroyar yvir- tekur eitt danskt umboð i nevndini. Tå ein sammetur hetta við ti sum er hent i Nordurlanda Ráðnum umboðan, rímiligt, viðvíkjandi føroyskari eigur tað at vera at Føroyar eisini fáa nd eftir 2. heimsbardaga Tyskl (Framhald) Willy Brandt móti Adenauer, tann ungi Berlin- borgarstjórin = móti ti gamla CDU-kanslaranum, tann nýggja tíðin móti tí farnu. modernaða ættarliðið móti aldurdóminum! Var tað ikki júst hetta stríðið millum fortíð og nútíð. sum hevdi gjørt at J. F. Kennedy var blivin amerikanskur og kundi hesin stemningur ikki | yvirførast til Vesturtýskland? Sum yvirborgarstjóri í Vestur- berlin hevði Brandt gjørt eitt| útmerkað arbeiði bæði á innan- ríkis- og uttanríkispolitiska øki- num. Møguleikin skuldi verið har. hildu menn. men royndin við Willy Brandt sum kanslara- | alt ikki Vesturberlin valevni var hóast so væl umhugsað! Í var Brandt tann leiðarin. Ikki í Vesturtýsklandi. Í eygunum á flestu vesturtýsk- arum var Willy Brandt »annar- leiðis hann var emigrantur. Ein tyskari, sum var emi- grantur í Hitlertidini, verður ikki góðtikin í sínum vestur- týska fødilandi. Hann verður mettur av teimum flestu sum ein vánaligur maður. Og eitt afturat við Willy Brandt, hann hevði verið útlendskur stats- borgari, og tað vóru tey fægstu, sum góðtóku rimuligu fråsøgn- ina, sum segði, at nazista stjórn og | forseti | | | | | ini.« FiskivinnumålaråOharrm, A. C, Normann, hevur nú svarað hesum spurninginum, og ljóðar svar hansara soleiðis: avgeru Nordurlandanevndin viðvíkjan- di fiskivinnuspurningum varð i sínari tíð sett á stovn aftaná avtalu millum fiskimålarådharr arnar, og í virkisskrånni, sum er góðkend av teimum, er tað | fastsett. at umboðanin hjá hvørjum einkultum landi í mesta lagi må vera fýra sessir, | soleiðis at tað samstundis verð- Konrad | statsborgararætt. og ti var tað. | | | Í | || | | | | | | | | akcepteraði | ur skipað so, at teir fýra um- boðsmenninir = verða sundur- | lutaðir við tveimum frá umsit- ingini og tveimum frá fiskivinn- uni. Fyri at broyta hesa saman- seting krevst játtan frá ollum limalondunum, og tå spurning- urin fyrr hevur verið vidgjørd- ur, hevur semja um broytan ikki kunnað fingist í lag. Fyri at ganga teim foroysku ynskjunum á meti so nógv sum til bar, gjørdi fiskivinnumåla- ráðið í 1967 sáttmála við for- sætismálaráðið um at lata tað! in hevði tikid hansara týska | at hann tók ímóti norska til-| bodnum um at blíva statsborg- | ari har í staðin fyri at liva sum| statsleysur. Hann var komin til Berlin aftaná kríggið, í norsk- | um uniformi, av ti at hann var | pressuattché vid norsku militer- stødina har. At hugsa sær ein | týskari í fremmandum unifor- mi! Men tað var ikki alt, hann | hevdi i sinum ungu døgum ver- ið vinstrasosialist, ein bellur. Hann hevði í emigrati- ónstíðini »kempad móti sínum | egna fólki tey fægstu zóð- | tóku, at hann hevði barst móti | nazismuni sum blaðmaður og rithøvundi, og hevði roynt at) fáa hersetingarveldini at skilja | »hitt Tyskland«, og greiða frå | muninum å brotsmonnum | vðrum tyskarum« | Øl hesi:skitnu våpnini blivu | nytt moti kanslarakandidatinum | hjá SPD i valstríðnum i 1961.| Menninir, sum stóðu aftan fyri hesi álop á Brandt, vóru ymsa staðni at finna, t. d. innan bólk- ar í GDU, í nynazistiskum-nati- onalistiskum rørslum, men ser- liga vóru tað menn, sum stóðu Franz Josef Strauss nær sum vóru teir grammastu og grov- astu. | Berlinmúrurin varð gjørdur | cint undir valstríðnum í 1961,“ also re- Og | | På | fundunum. SOSIALURIN Poul Dalsager setti ingin fram spurn- | føroyska heimastýrið fáa ein av teim fýra donsku sessunum í Í hetta hevur, tikið lut í og tað foroy-| ska landsstýrið undan hvørjum |! nevndina. Aftaná eitt føroyskt umboð eins fundi hevur fingið frágreiðing um tilætladu dagsskrånna, so-| leiðis at møguleiki er fyri at seta fram uppskot til hennara. | Spurningurin um sjålvstød- uga føroyska umbodan må eftir | minum tykki framvegis standa | i sambandi vid støduna hjå hin- | limalondunum, tad | um men og kom hetta óivað Brandt væl| | við reint psykologiskt. men val-| úrslitið bleiv ikki væntað. Alment vóru sosialde- mokratarnir væl nøgdir við úr- slitið. teir vunnu næstan 2 milli- ónir nýggjar atkvødur og 21 nýggjar tingmenn; men stóra gjøgnumbrotid var ikki eydnast skansin í Bonn var ikki tik- | in á hesum sinni. | Eitt sindur um vidurskiftini í | | || so gott, sum | eystara part av Týsklandi.| Fyska demokratiska tjóðveldið | er ein statur, sum ikki er til| | | sambært almennu stóðu Vestur- tysklands, ið hvussu so er ikki á tann hátt sum eysturtýskarar sjálvir nevna sín stat. Deutsche demokratische Republik. DDR | er 108.304 kvadratkilometur | stórt og hevur 17 mill íbúgvar, | men í almennum politiskum málbrúki vestanfyri verða yms-| ar umskrivingar nýttar, fyri at sleppa frá at góðkenna henda partin av Týsklandi sum ein su- | verenan stat, sum t. d. Sovjet- ische Resatzungszone ella bara | die Zone, Mitteldeutschland ella um politikkarar tora at taka heiti DDR å varrarnar | so kloyna teir hitt Olukku so- genannte = uppí frammanfyri. | Heitið »Mitteldeutschland« um DDR skal síga frá, at Vestur- tyskland ikki metir Eysturtýsk- land sum eysturtýskt landøki ti! REIÐARAVIRKI HEILSØLA Kolonial á útgerð FLAKAVIRKI HERMETIKK TIMBURHANDIL KLÆDNABUD SLEIPISTØD SHELL-AVGREIDSLA DEILDIR: SKALA SKIPASMIDJA & HANDILSVIRKI, SKÁLA Skipasmid . Turkivirki . Handil HANDELSHUSET PESCADERO A-S Strandgade 27A . København K Tlf ASTA 1830 . Telex 5290 Pf. J. F. KJØLBRO Klaksvik . Føroyar Telefon 5489 . Telex 20 Telegramadr.: Kjølbro Klaksvik tykist rimiligt, áðrenn hesin spurningurin kanska av nýggj- um verður reistur yvir fyri min- um norðurlanda starvsbroðr- um, at bíða eftir tí endaliga úr- slitinum viðvíkjandi føroyskari umboðan í Norðurlanda Ráð- num. micky. Bonnstjórnin heldur enn alment fast við at tyska ríkið áðrenn 1937 er veruleiki og ti eru tað Preussen, Pommern og Schlesi- en, sum av røttum eru eystari partur av Tysklandi og ikki DDR sum liggur mitt ímillum vestara og »eystara« partin av »rikinum«. Men annars er van- ligasta úttrykki vestanfyri um stat, stjórn og fólkið eystanfyri heitið »driben« tey haryviri. Fram við tí 1381 kilometur langa markinum millum Eyst- ur- og Vesturtýskland er tað eysturtýsku megin ein ógvuliga góð markaverja. Vestast er ein dupult- ella trý- fýra dupult pikatrådssperrring, aftan fyri hana ein deyðszoni sum er 500 m breiður har finna vit sovorð- | ið sum minufeltir, loypigravir betongbunkarar og vakttorn, so aftur = píkatráður og kontroll- mark ein sperringarketa sum | officielt skal tryggja DDR móti sabotørum vestaneftir, men í veruleikanum byrgir fyri at ong in eysturtýskari flýggjar vestur- um. Aftan fyri hetta Vesturtyskland als íkki góð- kennir sum statsmark liva 17 milliónir týskarar. Í fyrsta sosi- alistiska = tjóðveldi Tysklands sum teir eisini ynda at nevna seg, hava teir sett sær sum endamál, at koma upp á síð- mark, sum | | 10. SEPTEMBER 1969 Skrivstovumaður maður, helst við út- skrivstovuarbeiði, Ungur búgving í søkist skjótast. Sjálvskrivað umsókn við upp lýsningum um aldur og arbeiði og avrit av møguligum prógv- tókum, verður at senda til HAVNAR SJÚKRAKASSA, Box 126, 3800 Tórshavn Rasmus er „Sigur una av Vesturtýsklandi í fram- leiðslu vælstandi. Fram- leidsluorkan i Vesturtysklandi er 25 pst. stórri enn i Eystur- týsklandi, og um bilar og íbúð- og ir skulu takast sum úttrykk fyri vælstandi, so fara tað at ganga nógv ár enn, áðrenn DDR er komið ájavnt við Vest- urtýskland. Har hevur 8. hvor ibugvi egnan bil, eystanfyri er ein personbilur pr. 43 íbúgvar. Í tíðarskeiðinum 1950 til 1964 vórðu 7,5 mill. íbúðir gjørdar í Vesturtýsklandi í DDR blivu bert 850.000 íbúðir tiknar í nýtslu sama tíðarskeið. Í Vest- urtýsklandi er arbeiðstíðin fyri Í kilo av kaffi 4 tímar í Eystur- týsklandi 29 tímar, soleiðis er lagið um tú metir saman. Langt er eftir á mál hjá eysturtýsk- arunum, men hóast alt so má tó vidmerkjast, at hetta landið hevur i dag hægsta livifótin í Eystureuropa. Um vit taka øll idnadarlond í heiminum og sammeta, so er Eysturtýskland ógvuliga frammalaga, millum tíggju tey fremstu í framleiðslu- orku. DDR hevur í tíðarskeið- inum 1954 til 1965 fírafaldað ídnaðarframleiðsluna, uttanríkis handilin er seksfaldaður og bruttotjóðarinntókan er vaksin við 7,4 pst. árliga. (Framhala)