mikudagur 19. november 1969síða 2

NR. 90 SOSIALUR!N Stórbondur forða jarðar- ábótum í Sudurvietnam Jardaråbøturnar hjá Thieu, for- seta í Suðurvietnam, lata bíða eftir sær. Øll tekin eru til, at byrjanin av ábótunum ikki verður fyrr enn aftaná kom- andi rísheystingina, og kanska kemur at vara longri. Tað kann ikki komast uttanum, at hetta fær eina ringa ávirkan á politiska virðið av ætlanini. Storbøndurnir eru sera væl umboðaðir í Suðurvietnames- iska undirhúsinum. Teir hava sýnt illvilja sín móti ætlanini | við at koma við broytingarupp- skotum, ið miðja ímóti at skerja åbøturnar. Allar undarfarnar sudurviet- namesiskar stjórnir hava verið bundnar av stuðli frá stór- bøndrunum. Tær hava íkki kunnað gjórt ábótur ímóti | áhugamálunum hjá teimum | ríku, sjålvt um tær møguliga hava ynskt at gera tað. Nú skal brátt koma til sjóndar, um Thieu er í somu stóðu sum undanmenn hansara. Abotar- | ætlanin varð kunngjørt almenn- inginum og Nixon, forseta, á Midway-fundinum hin 8. juni. Hon er bæði radikal og umfat- | andi eftir suðurvietnamesiskum viðurskiftum. Men síðan 1954 hava seks ymiskar jarðarábóta- ætlanir = prýtt stevnuskráirnar hjá skiftandi stjórnunum. Ong- in av teimum er nakrantíð vorð- | harímillum | in tl veruleika. ábótin sum Thieu boðaði frá í | 1967. Nú skal knappliga verða býtt út jørd til 1 miljón av jarðarleys- familjur teirra. | Ókeypis jorð | um bøndrum og Tey eru um 80 pst. av teim ætl- aðu 1,3 miljónum av bónda-| familjum, ið sjålvi ynskja at fáa | egna jøro. Eftir ætlanini skal jørðin byt- ast út ókeypis á sama hátt sum | Frælsisfylkingin — longu hevur| gjórt. Eftir ollum teim fyrru ætlanunum hjá Saigon-stjórnini | skuldu bóndirnir sjálvir gjalda fyri jørðina. Storbøndurnir skulu fáa end- urgoldið 20 pst. av jarðarvirð- inum kontant, tað, ið eftir er. í virdispappirum. og Útreiðslurnar av at seta ætla- nina í verk eru mettar til 400 miljónir dollars. ella umleið tað sama, sum tað, tað kostar USA við krigsførsluni í 4 dagar. USA hevur givið tilsøgn um at gjalda 10 miljónir dollars beinanvegin, og møguliga aðrar 30 miljónir seinri. Til hvort bóndahúski er rokn- að við einum jarðapetti upp til 3 ella 4 tunnur. Tað fyrsta árið | verður skattafrítt, aftaná tað skal skattur gjaldast til lands- | bygdina. Sum nú er uppkrevja | stórbóndurnir skattir uppá um-| leið helvtina av heystingarvirð-| inum (í ringum árum ennl meira), suðurvietnamesiski herurin hevur oftani verið nýtt- og ur til at krevja inn s“attirnar fyri ríkmenninar. Higartil hava 16.000 stór-| bóndur átt teir 1,3 miljónir ar (ca. 2,4 miljónir tunn- ur land), sum eftir ætlanini skulu býtast út. Hetta gevur eina mynd av teimum miðald- arligu viðurskiftunum. Um henda jørd var vorðin býtt út fyri fleiri árum síðani, kundi tað verið til uml. 2 tunnur til hvørja einastu jarðarleysa far milju í landinum. Hetta vildi verið nóg mikið til at liva av. og kanska nóg mkið til, at bøndurnir aftradu seg við at styðja hina kommunistisku gue- rillarørsluna. Søgumenn i framtidini verda helst eitt sindur bilsnir yvir, at eingin av teim mongu jardar- | ábótunum varð troðkað igjøgn- um. Tað hevur ikki verið trot á góðum ráðum frá ráðgevarum. So at siga samdir hava teir víst á tann stóra týdning. ið jarðar- spurningarnir hava í samband við stødutakanina hjá bøndru- num til bardagan. Eisenhower sá tað fyrst Hin fyrsti, ið så, at åbøtur vóru | neyðugar, var eingin annar enn táverandi amerikanski forsetin Dwight D. Eisenhower. Í sínum viðgitna brævi til Ngo Dinh Diem (dagfest 23. okt. 1954) lovaði forsetin at hann vildi | yfinna leiðir og háttir, ið kunnu gera hjálp okkara til Vietnam meiri effektiva, so at hon har- við kann gera eitt stórri arbeiði fyri at stuðla suðurvietnames- oo isku stjórnina. Hetta lyfti, ið kom at verða OPIN GOYMSLA: ICru3<oO0 2>Z27170 Dwight D. Eisenhower | stødid undir vápnaskiftinum hjá USA næstu 10 árini, hevði | haraftrat henda tydningarmikla setningin: »Stjornin í USA væntar, at hjálpin kemur at verða móttik- in við miðvísum arbeiði hjá suðurvietnamesisku stjórnini fyri at fremja neyðturvuligar | åbøtur«. áskoð- forset- merkisverda amerikanska lanum vildi havt tryggjað um- fatandi jardaråbøtur, um hon | væl at merkja var vorðin fylgd. | Nøkur ár aftaná varð tryggja- |nin av tí meira og meira eina- stjórnini hjá Diem | vorðin so avgerandi fyri USA, lat krovini hjá Eisenhower | vórðu goymd og gloymd. Tað broytti tó ikki nakað við viðurskiftini hjá teimum kug- aðu bøndrunum. Ter reistu seg í sameindum mótmæli móti | Henda anin hjá | ráðandi | unum. »Sigur ella ósigur kúganini, og mótmælið varð til borgarakríggj. Amerikanski Vietnamsøgu- madurin Bernard B. Fall sigur fylgjandi um vidurskiftini hjá bøndrunum (i 1964): »Tann bardagi, ið verður førdur í Vietnam í dag, og sum stórt sæð líkist Franskt-Indo- kinesiska bardaganum, hvat viðvíkir útreiðslum og missum av mannalívum, hevur eisini ein sterkan undirdrátt viðv. jarðarspurninginum. Í Suður- vietnam eru stórgarðar í eini sovorðnari mongd, ið var ókent í Norðurvietnam, sjálvt undir fransunum. Vietnamesiskir og franskir rísgarðar upp til 20.000 tunnur vóru ikki ókendir í Me- kong-áarmunnanum. Úrslitið varð, at 2 pst av jarðareigar- unum áttu 45 pst. av jørdini. Og orsakað av at nógvir jarða- eigarar eisini høvdu leiðandi sessir í stjórnini, gekk tað eis- ini sera spakuliga vid at føra åbøturnar út i livid«. Sum Bernard Fall púra rætt så, so hava bóndur fyrr gjørt uppreistur fyri minni enn tað. Fall sá, at tað fyrst og fremst galt um at vinna álit hjá bøndr- verður treytaður av, at álit verður vunnið með- skrivaði hann aftur amerikumenn kanska bøndranna an tíð er«, i 1964, ådrenn sendu hermenn i bardagan. (Framhald) Niðanfyristandandi — rættleiding varð send 14. sept., tann 13. i hesum: RÆTTLEIÐING Nú man standa illa til við tíð- indatilfari hjá 14. Sept., tá id neyðugt er at endurprenta egið KUNDABOXIR KUNDABOXIR: BRAFEINGIS GOYMSLA: 19. NOVEMBER T969 tilfar frá sama blaði dagfest 5. sept. 1962. Tá var yvirskriftin »Hermenninir avlurta telefon- samtalur«. Og seinasta leygar- dag 8. nov. var yvirskriftin »Telefonkadalin liggur inn á herstødini«. Rættleidingarnar frå 1962 skal eg ikki endurtakæ (tær nevnir 14. heldur ikki vid einum orði); men síðani summ- arið 1968 liggur eingin kaðal hjá telefonverkinum inn á her- støðina ella øki hennara. Van- ligur bladetikkur er at kanna um tíðindi eru haldgóð; men skrivingin verður heldur fløkjut um innihaldi verður hálvsann- indi, ósannindi og avsannan. Ringið til okkara, tlf. 1433. og tit skulu fáa allar neyðugar frá- greiðingar. Telefonverkið 13.11.-1969 S. Jacobsen. 15.11. er rættleið- ingin ikki prentað í 14. Sept. Teir nevna við fáum orðum skriv okkara; men halda so áfram við ødrum illgitingum. Millum annað verður gitt okk- | urt ónevnt um Marinustødina og ftelefonnetið somuleiðis lova teir framhald um kaðalin eftir Oyggjarvegnum. Viðvíkj- andi Marinustødini, er hon | vanligur felagi eins og 14. Sept.. tó ikki í sama kaðali. Um kað- Leygardagin og SO alin eftir Oyggjarvegnum so hava vit enn onga uppringing | fingið frå 14. Sept.. men í hes- (um føri er tað kanska ikki | neyðugt. 14. Sept. hevur bara fyri neyðuni at finna fram gomlu rættleiðingarnar frá | 1962. íð saman við framman- fyristandandi lýsir hopisleysu skriving 14. Sept.'s. Telefonverkið 15.11. 1969. S. Jacobsen. Hava tygum virdisskjøl ella annað virðismikið liggjandi við hús eru fleiri móguleikar at varðveita tey á tryggan hátt í bankans nútímans og rúmtiga boxhvålvi, Eina slíka box kunnu tygum leiga fyri bert kr. 15,— um árið. Til boxina sleppur eingin annar enn tygum sjálvur. Fara tygum burtur at ferðast ella á annan hátt verða burtur eitt stutt tíðarskeið og hava virðismiklar lutir við hús, kann bankin varðveita hetta, til tygum koma aftur. ; ; le tl Í Her kann bankin varðveita øll virdisskjøl = —— gg . i rr gå fyri tygum og ansar eftir, at fallnir rentu- BTs sedlar og drigin lånsbrøv verda goldin tyg- my = um til rætta tíð, og sleppa t m frá øll- | = 5 5 Sleppa HAD AAA um stríðnum at ansa eftir hesum. Hetta | SAG ER gera vit fyri 19/00 — ein promilla — av ti I! = rr samlaða virðinum. | GAGE pl | i || sl 138 |á a a |á Jóa AM ' PR of „LL i ILLI IL TIMA ! TJ Mo, Á / UN > : Mi PARTAFELAGID FØROYA BANKI