leygardagur 29. november 1969síða 4

NR. 93 SEYÐABRÆVIÐ Á ólavsóku 1970 verða 20 ár síðan ein heilur herskipafloti kom til Havnar úr Svøriki og við honum ein megnar bóka- gáva frá svensku tjóðini. Sjálv handingin fór fram á Landsbókasavninum, har gávu- og takkarrødur vórðu hildnar. Í høvudsgåvurødini var tikið nakað soleiðis til, at sjálvsagt mettu sviar alt, teir komu við, at hava sítt virði, men tað, ið skaraði fram um alt annað vóru fotoprent av fornskriftum og í hesum serliga SEYÐA- BRÆVIÐ tann lógartáttur, sum kanska hevur haft størsta týdningin fyri føroyska samfel- agsskipan síðan 1298, soleiðis sum livikorini hava verið í Før- oyum til okkara dagar. Eitt er innihaldið annað er hamurin. Mong miðaldar- handrit eru ikki bert vakurt skrivað, men mangan listarliga skrýdd. Elsta handritið av Seyða- brævinum (við Hundabrævinum skoytt uppí) finst í Kungl. Bib- lioteket í Stockholm. Hetta er svart/hvítt rit. men op er fyri illumiineraðum byrjanarstavum. Helst hevur eingin fullgóður illuminator verið tekur, tá ið verkið er skrivað. og hetta er síðan dottið niðurfyri (hetta er einki sjáldsamt í fornritum). Næstelsta handritið ér í Lunds Universitetsbibliotek sum eitt brot í einum stórri logasavni. Ellindur bispur Í år fyri 700 árum síðan varð | tann navnframi Ellindur vied- ur bispur í Føroyum. Skilligt er. at hann ikki bert hevur ver- ið fróður gudsmaður, men sum so mangir katólskir kirkju- menn framúrskarandi log- frødingur við drúgvum kunn- leika um samfelagsskipanir. Eingin ivi er um, at Ellindur hevur verið við til at forma Seyðabrævið. Men tað, sum kanska er eina mest áhugavert í hesum føri er tað, at í Lund- útgávuni er eitt kalendárium, og einasta viðmerking í hesum er deyðsdagur Ellinds, og so tað, at málsniðið týðiliga vísir, at føroyingur hevur skrivað. ” hand- Aftrat hesum nevndu ritum eru trý yngri at finna í Arnamagnæasnaka Savninum í København. Meðan tey tvey fyrstu eru skrivað á roð eru hesi á pappíri. Facsimilu-útgáva 1970 | Henda samantvinning av árs- talshendingum 700-ár Ellinds í Føroyum, 20-árið fyri svensku bókagávuna, hevur verið vid {til at ørva monnum at fara und- ir hesa facsimiluútgávu (endur- geving í litum og støddum sum frumritini) av teimum 5 útgáv- unum av Seyðabrævinum. iOg um alt gongur eftir vild. | kemur útgávudagurin at vera 13. juni 1970 sama dag å 'åri, sum Ellindur andaðist í | 1308. Hvussu kann slík útgáva setast í verk? Í At henda útgáva kann koma í | | | | Í lag, er fyrst og fremst Seturs- | ráði Føroya Fróðskaparseturs |fyri at takka. Setursráðið loft- laði hugsjónini og lat Foroya Fróðskaparfelag upp í hendi at taka sær av tí verkliga og vis- indaliga, í ti at magistararnir |Jøhan Hendrik Winther Poul- isen og UIf Zachariassen við | Chr. Matras professara sum | ráðgevara vórðu bidnir um at | slåda fyri teim praktisku fyri- | reikingunum, sum neyðugar eru (i samband vid avmynding í {teimum trimum bókasøvnunum | Í aðrar mátar koma teir Jó- SOSIALUR!'N han Hendrik og Ulf at býta tað stjórnarliga = arbeiðið millum sín. Ulf skal skriva 'inngangin og viðgera teir søguligu høvuds- tættirnar, meðan Jóhan Hend- rík skal gera avskrivingarar- beiðið av frumtekstunum og gera nyføroyska tyding av teim- um. Atfrat hesum kemur enskur vísindamaður í norrøn- um málum at gera umseting av tí nýskrivaða samstundis sum ein enskur samandráttur av innihaldinum í Seyðabrævinum verður gjørdur. Aftrat høvudsinnihaldinum, sum her er nevnt, verður orða- listi og yvirlit yvir bókmentir. Innanvert í permun framman og aftan verða føroyskur og enskur samandráttur av Foroya søgu og kort, ið vísir Føroya legu millum hini londini. | Figging Tað. ið oftast forðar fyri at fremja ætlanir sum hesa, erl tann fíggjarliga síðan av mål-| | inum. | | Í hesum føri førdi av tilvild |ein samtala vid Tummas Jacob- | sen formann í Gøtu kommunu | við sær tað, at hann bar ætlani- mál við formannin na upp á fyri Foroya Kommunufelag.| Asbjørn Joensen verkfrøding í | Klaksvík. Sjålvt um slíkar uppgåvur als | ikki liggja fremst í rødini hjá| hesum felagsskapi, vísti tað | seg at allar limakommunurnar | beinan vegin tóku undir við at | skapa ein fíggjarbotn í arbeiðs- | tíðini, til so langt er komið, at | kann og útreiðslurnar | | seljast | Yinnast aftur. | Av takksemi fyri hesa rumm- kommunuhugsjón skula verða nevndar tær kom- munur, sum nú eru limir í For- oya Kommunufelag: Viðareiði, isku | her | | | | | | Hvannasund, Klaksvík, Fugla- fjørður, Leirvik, Gøtu, Runa- víkar kommuna og Nes kom- muna. Talmerktar skreytútgávur Allar bøkurnar, ið verða um leið 72 síður, hvar síðan um leið 26X36 em, verða umframt permu lagdar í húsar. Ein táttur í fíggingini 201 talmerkt eintøk. Hesi verda innbundin i heilt geitaskinn (tað tilfarið, ið mest er roð líkt). Av hesum neyndu eintókum verða 200 seld fyri kr. 250.00 eintakið, meðan ætl- anin er at geva gomlu kirkjuni hjá Ellinda bispi nr. 1. — Um framt talmerkingina koma hesi eintøk sum frávik frá hinum at hava persónliga undirskrift hjá rithøvundanum, og um tað ber til at finna fram til tað verða innsiglið hjá Ellinda bispi í lakki. Í fyrsta umfari hevur met- ingin verið tann, at tey vanligu eintøkini (i stivari permu við verju) koma at kosta kr. 90,00 i utsølu (innbundin i skinn kr. 150.00), men um so er, at eftir- spurnin vísir seg at verða stórri, enn nú er mett, skuldu líkindi verið til at lækka hesar prísir, men best er tó ikki at rokna vid hesum. Tekningarlisti og avgreidsla Einasti = galdandi tekningarlisti til tey talmerktu eintøkini er hjå Forlagnum ESTRA, tlf. 85 i Gøtu, sum eisini hevur alla forlagsavgreiðsluna um hendur. Tekniska læran í Føroyum Tekniska læran í Føroyum á hædd við læruna í hinum norðanlondunum Í nevndini sum hevur kannað spurningin viðvíkjandi teknisku | læruni í Føroyum, , var full semja um, at neyðugt var at fáa læruna á somu hædd sum hon er í hinum nordanlondunum. Um hetta endamál skal náast. verður neyðugt at skipa so fyri, at møguleiki verður fyri at undirvísa lærlingum á/ sama lærustigi saman. Hverjar, og hvussu nógvar lærugreinir her kann verða talan um, verður avgerandi hvussu stór tilgongd verður til tær ymsu lærurnar. Størsti partur av lærlingunum í Føroyum virka innan byggi- faki. Hetta er ikki so logið. tá kanna verður eftir hvussu stór- ar ílógur fara til henda tåttin í samfelagnum. Í hesum sam bandi vísir nevndin á eitt yvir- lit frá Búskaparráðnum um fløgur í Føroyum frá 1963-—66 „er strembanin og ætlaninar um iløgur i åru- num frå 1967—69. Her sæst, þat í 1969 vóru 151.6 miljónir kr. ætlaðar til fastar iløgur, og lav hesum vóru 65,7 milj. kr. til byggjan. Samlaða talið av lærlingum ler í árunum frá 1963/64 til 1966/67 vaksið við umleið 66 prosentum. Hvat nevndin sigur um lærugreinirnar Innan maskinlæruna er talið av | lærlingum vaksið við 100 pst.- um árunum frá 1963/64 til |1966/67. Hetta arbeiðið snýr (seg fyri ein rættiligan stóran part um at umvæla og viðlíka- | hald serliga av tí støðugt | vaksandi skipaflotanum. Eisini fara lærlingar í hesa læru við tí í hyggju at búgva seg út til maskinmeistarar, verkfrødingar 0. a., og soleiðis nýta hesa læru- grein sum fyrsta stigi. Snikkaralæran: Her er serliga talan um bygningssnikkarar, hevur heldur gingið aftur á hond. Hetta kemst av, at tað til tíðir er lítið arbeiði, og til aðrar tíðir rættiliga nógv ar- beiði, alt eftir hvussu nógv hús verða bygd. Timburlæran: At menn fóru undir at byggja statssjúkrahús- ið og læraraskúlan hevur ført til tilgongd innan hesa læru- grein. Nógvir av teimum sum virka innan hesa vinnu fáast við forskallingsarbeiði. Tað verður ikki roknað við stórveg- is tilgongd í næstum. Her kem- ur eisini tað, at fleiri ófaklærd- ir hava arbeitt innan hesa vinnu, og um hetta heldur upp- at, heldur nevndin til kanning- ar av tknisku læruni. tað vera møguleikar fyri at fleiri lærling- ar koma til. Elektrikaralæran er tann læran sum hevur havt mest 6jøvnu lærlingatilgongdina. Í meðal fyri hvort árið framyvir, má roknast við, at tilgongdin veks- ur nakað, og tí vaksandi livi- standardinum. Fleiri og fleiri fáa sær el-lutir í húsið, og tað skal eisini fólk til at greiða hetta og seinri at umvæla tað. Bilsmictr: Frå årunum 1963/64 til 1966/67 er talið av | lærlingum tvifalda, og so er vid akførum i tid- eisini sama arskeiði. Soleiðis má roknasi við, at talið av lærlingum til hesa lærugrein veksur javnt við 29. NOVEMBER 1969 7 — Tølefon: 5148 - 5265. Tolgr.: Kjølbro, Klakksvík Telex 20 KLAKKSVIKAR - TIMBURHANDIL Pí. J. F. KJØLBRO pe talið av innfluttum motorakfør- um. Blikksmidjur og rørleggjarar: Talið av lærlingum er vaksið nógv í seinastuni. Orsøkin er sjálvandi stórarbeiðir sum eru farin fram. Í framtíðini verður ikki roknað við so stórari til- gongd. Hárfríðkannarlæran hevur verið 3. partur av greinaroð nógv vaksandi. Serliga í 1966/67 tá Tekniski Skúlin í Klaksvík fór undir at undirvísa í hesi lærugrein var tilgongdin stór. Skipstimbralæran: Tað verður valla stórvegis øking innan hesa |læru komandi orsakað lav, at føroysku skipasmiðjurnar hava verið fult útnyttaðar. árini, | | | Roknað verður við, at tilgongd- in til bakaralæruna verður pE ØE ne