mikudagur 10. desember 1969síða 6

NR. 95 Fólkatalið í Havnini framyvir: Ein hovuðsstaður í støðugum vøkstri SOSTALURIN Foikatalid í 1935: 3.762 — í 1966: 10.534 — i 1987: 18.607 Tað er ikki smávegis ið høvuds- | búgva í einum »storbyi«, staður landsins Tórshavn er vaksin, serliga seinastu árini. | er tað nú tað??? ella | ligt so at siga Ogjørligt. Ein stór orsøk til hetta er at grund- Ein byur er tað vit gera hann | prísirnir eru so út av lagi høg- til. Vit liva saman við nógvum Síggja nógv fólk hvønn y teim minni plássunum og inn |einasta dag. Vit trodka okkum í sjónleikarhúsum ella Í teim allar flestu londum vita vit um at fólk flyta frá | øðrum. til størbyirnar, sum soleiðis Havnin fer eerast alt stø ðrum orðum sagt, er ein um- fatandi sentralisering farin fram. og einki røkist fyri at henda sentralisering stedgar, men heldur hinvegin økist í stórum. Soleiðis hevur Føroyum og er tað eisini í dag Fær smæstu bygdirnar hvørva heilt og fólk flytir til tað nærm- astu stórbygdina. Eisini frá teimum miðalstóru er hópur av fólki flutt. og er meginparturin av teimum bú- settur í Havnini. Orsøkirnar kunnu vera nógv- Vero | eisini ar. Ungfólk vaksa upp í teim) smáu bygdunum, sum annað- hvort ikki tíma at liva í gamla bóndasamfelagnum av brúki, ella vinna sær dagliga breyðið við at rógva út. Læru- møguleikarnir eru betur í teim- um størru plåssunum, um ein skal vinna sær fram i sam- felagnum i dag krevst læra. Og so er tad meiri spennandi at og Nýggja landssjúkrahúsið er helst ein or heiði. sum verið hevur í Havnini tað, at fólk er leitað til Havnar at vinna sær hevur aftur arbeiði bygdunum | jarða- | saman støduet at:vaksa, eftir øllum at dóma. Eingin hevur tíð at við nakran. Fólk hava ikki tíð at liva. Men tað eru ikki nega- tivar síður við at liva í stórbýli. Í einum stórbýi liggur betur fyri at reka eitt ríkt mentunnar- um felgum. tosa UV lív. Lærumøguleikarnir eru bet- ur. Arbeiðið er meiri fjølbroytt, og ikki minst ein kann »krogva« seg fyri teimum fólk- um, sum ein ikki hevur hug at; umgangast. »Tann deiliga Havn« Ju satt er tað Ein byur er tað vit gera hann til. Á ymsum økjum hava vit verið heppin. Tad hevur verið nógv arbeiði í Havnini, og vælstandurin = mill- um fólk er vaksin. Men við honum er eisini annað vaksið. sum ikki átti at verið. Hvussu er í dag hjá tí uppvaksandi ætt- arliðinum at seta búgv. Ogjør- søkin til tað nógva ar- seinastu tíðina, og hetta | ir, at tað er eitt tungt tak at fara undir at ogna sær eitt grundoki. og tiansheldur eini heil hus at seta á hesa »heilagu« ri og størri. Við biografum; til fundar í ymisk-| jørðina. Grundspekulatiónin flo rerar. Hann, sum hevur verið heppin at átt ein >góðanc abba ella pápa er væl fyri. Hjá 10num er lætt at fáa grundøki, yg síðani kann hann, sum eigur meir afturat, okra prísin upp fyri tað sum eftir er av arvi- num. Her hevur frá almennari síðu surt einki verið gjørt. Kom- munan átti nakað av jórð. sum, er vorðin útstykkjað. men eftir- | sQ 10. DESEMBER 1965 jinum i Havnini er at siga, at vøksturin er, umframt tann frammanfyri nevndu, at nógv fólk flyta av bygdunum, og til Havnar. Í Havn — uttanbigga írokn- að — vóru í 1935 3.762 fólk. Samanlagt fyri Føroyar hetta sama árið var talið 25.744. Í 1950 var fólkatalið í Havn vaksið til 6.086, í 1960 til 8.042 | í 1966 10.534 og í 1969 er ætl- aða talið 11.288 fólk, móti 38.387 í øllum Føroyum. Tað hevur sitid ein nevnd, sum hevur kannað íleggingar- tørvin i Føroyum, og hevur hon gjørt ymiskar metingar um! fólkatalið í framtíðini í sam-| band við ileggingartørvin. Ein av teimum metingum. | nevndin er komin til sigur, at í 1976 verður fólkatalið í Havn talið í Havn 18.607 móti 41.038 í øllum Føroyum. Henda metingin vísir eim vøkstur í Havnini uppá sløk 3.500 fólk, fyri Klaksvík eim vøkstur uppá sløk 300 til uml. 4.950 og fyri Skálafj./Fuglafj. eina øking uppá 250 til 5.300 fólk, meðan restin av Fóroyum gongur aftur í fólkatali við 200 fólkum til 15.000. Tað er torført at spáa og serliga um framtíðina, segði | STORM P. Um henda meting kemur at halda, ella um fólka- | flytingin frá teim smærru bygd- unum fer at steðga, sum illa er hugsandi, er sjálvandi ilt at | gita. Tað sum kemur at hava | tað í avgerandi orðið at siga í hesum sambandi eru sjálvandi myndugleikar landsins - lands- stýrið. og hvussu politikkur tess ini 14.643 og fyri allar Føroyar | verður førdur í komandi tíðum 39.922, og í Viðareiði 1987 verður fólka- | eitt av natúrvakrastu plássum í Føroyum. IO. Verður hon av avfólkast sum tíðin líðir? NO 7 2 | spurningurin hevur verið nóev | Javnaðarflokkurin Í Suðurstreym Sterkur sum ongantíð áður | | } | | | | | | | møguleikarnar i Havnini. Vón- | størri, enn tad kommunan hev- jur kunna latið. Urslitid er har- eftir, um tú vilt hava eitt grund- oki mást tú fara til privatmann, og har fært tú so sanniliga eisini loyvi til at gjalda. Hetta er ein skammarblettur á høvudsstadi okkara. Men lat okkum íkki| falla heilt í fátt. Í býráðnum | sita nú umboð fyri allar polit- | iskar flokkar. sum fóru til val| uppá at bóta um búsetingar- andi verður skilið betur í kom- | andi árum. Fólkatalið Ein lítil figgjarvøkstur í Før- oyum framyvir, vil føra til at nógv fólk leita sær av landi-| num. Um figgjarvøksturin verð- ur stórur, er møguleiki fyri. at tað nógva ungfólkið, sum veks- | ur til, fer at fáa sær arbeiði í landinum. soleiðis útnytta | teir møguleikar sum her eru. | Í langa tíð hevur fólkatalið i| Føroyum verið nógv vaksandi. Orsøkin er tað stóra talið av| børnum sum fødd verða. í mun til tey sum doyggja. Talið á teimum sum flyta av landinum hevur verið rættiliga stort, men ikki nærtil stort | sum áðurneyndi munur av ný-| fødingum og teimum sum | dsyggja. Viðvíkjandi fólkatal- og so Javnaðarflokurin ini síðan hann í 1928 á fyrsta sinni stillaði upp til løgtingsval, | havt menn å Føroya Løgtingi. Við løgtingsvaliv í 1928 komu tveir mans inn, M. Við- stein úr Havn og P. M. Dam av Tvøroyri. Flokkurin fekk til Martin Joensen, løgtingsmadur Javnaðarflokksins valdur i Sudurstreym. I hevur oll ár-| hetta valið 671 atkvødur í oll um Føroyum, og vóru tað 10,6 pst. av samlaða atkvoðutali- num. Í Suðurstreymoyar val- dømi fekk flokkurin hetta árið 126 atkv. ella 13,2 pst. Til hetta sama valið fekk sjálvstýrisflokkurin = 11 ting- menn, sambandsflokkurin 10 og Javnaðarflokkurin tveir. Síðan hevur flokkurin stillað upp til hvort løgtingsval, sum verið hevur og altíð hevur tað eydnast at fingið umboð valt á ting. Flokkurin hevur ikki altíð verið líka sterkur í Suður- streym, og hevur sostatt ikki ak tíð havt umboð á tingi hagani. Í 1932 misti Javnaðarflokkur- in mannin í Suðurstreymoy, men varð hann valdur aftur í 1936. Síðani misti flokkurin mannin aftur í 1940, men fekk aftur umboð í -42. Val var aftur í 1945 og 1946 og fekk flokkurin ongan mann valdan í