leygardagur 24. januar 1970síða 5

14. JANUAR 1970 RITGERÐ SOSIALURIN Bankar og banka- oe | oe ið er øllum javnaðarfólki eitt, at flokkur okkara må nú æira enn nakrantíð fyrr má ra undir at realisera nøkur av imum målum, sum vilja gera Føroyar til tann vælferdarstat sum er okkara mid og mål. Eitt tad fyrsta sum gerast á er yvirtóka av ollum bankavirki her á landi, flokkur kkara setti uppskot um upp- ettan av landsbanka, hetta mål á setast fram aftur í komandi ngsetu. Minnast má til hvat týdning vnaðarflokksins uppskot hava ivt fyri land og fólk, tá ið oll trygging varð yvirtikin og seinri ationalisera við stovnsetan av Fryggingarsambandinum Før- ya. Allir føroyingar sum vilja era sannførdir og fylgja við. ita at tryggingar í føroysku tryggingini eru nógv biligari nn tær útlendsku, eitt tekin um t tað vit yvirtaka og dríva jálvir kann gerast bíligari og beturi, enn alt hetta útlendska um verður floymt yvir landið, ann avoldaði tankin, sum so væl verður citeradur í yrking já Pol F., »Danskt má tað | erda«, må nú við prógvum vera burturdottið. Eitt fólk sum vil liva sum ein jóð, má líta á egna mátt og negi. Vit føroyingar mugu iggja, at vit eru førir fyri at kipa tað enn betri her hjá okk- im, enn kanska nakað annað V teimum norðurlendsku ndunum. Í dag kann við tólum prógv- ist, at hetta er einasta gongda ftir hjúnarbandi sum fyrr. ummum republikkum kunnu junarfelagarnar eita bæði eftir- wvnini við ella uttan bindi- tríku ímillum. Skilnaður skilnadurin í Sovjettsamveldi- um er nógv lættari og skjótari nn í t. d. Danmark. Í sovjett- skari lóggávu er t, d. einki um eitur separatión. Í Sovjettsamveldinum kann hjúnarband vanliga bert slítast við dómi. Sovjettisk lóg krevur ikki, sum tilsvarandi lóg í mong um ødrum londum, at orsakir- nar til skilnaðin skulu roknast Ipp í rættinum. Rætturin fellir dóm um skilnaða í hvørjum ein tókum fyri, eftir at allar um- støður eru kannaðar og eftir at rætturin er komin til tað úrslit. at framhaldandi familjulív er Ogjørligt. Login ásetir eisini, at rætturin í hvørjum einstøkum føri eigur at royna at fáa hjun- arfelagarnar at semjast. Við hjúnarbandsslit sovjettisk loggåva serligan áhuga fyri móðir og barni. Í lógini verður t. d. ásett, at mað- urin ik! í kann krevja skilnada, meðan konan er við barn hevur og | | | | | flokkinum leið. Tað fyrst sum má gjøgn- umførast er ein foroyskur banki, eftir okkara uppskoti skuldu 30 miljónur flytast frá Tryggingarsamband Føroya til stovningargrunn og harafturat allir teir grunnar og annad, sum landið annars letur teir utlend- sku bankarnar umsita, skulu umsitast av okkara egna virki. Tjóðveldisflokkurin hevur fleiri ferðir havt frammi at møguliga fáa lán við lægri ella heilt lítla rentu, við at lána í heimsbankanum. og á tann hátt kunna virkir og skip og annað havt lættari við at arbeitt. Rætt er tað, at. um løgtingid yvirtekur bankavirki, eru møgu leikin tilstaðar, vit føroyingar fara at styðja tann føroyska bankan, harvið styðja okkum sjálvi. Tá ið Tryggingarsamið For- oya eftir uppskoti frá javnaðar- bleiv stovnsett bleiv sagt, hatta er bara ein valblødra fupp. Í dag kann við tølum prógy- y og ått. Heldur rætturin tað neyðugt, samtykkir hann neyðug tiltøk til tess at tryggja áhugamál hjá børnunum ella óarbeiðsforum hjúnarfelaga. Rætturin ger av, hvort foreldru- num skal hava børnini, hvør skal rinda barnapening og hvussu nógv. Um annar hjúnar- felagin biðir um tað, kann rætt- urin átaka sær at býta búgvið. Umframt skilnaða við dómi loyvir lógin eisini einfaldari hátt. Eru eingi ómyndug børn í hjunarlagnum, og eru bæði mað ur og kona fullsamd um at skiljast, so skulu tey bara sen- da eina felags skilnaðarumsókn til skrásetingarskrivstovuna, so fáa tey eftir at tríggir mánaðar eru farnir skilnaðarskjal send- andi. so Foreldur og børn Sovjettisk lóggáva hevur ser- stakur reglur fyri sinåmillum rættindi og skyldur hjá bern- um og foieldrum. Er ein kvinna gift, tå id hor. ur barn, verða hon og maði skrasett um faðir og móði: t barninum. Eru foreldrini ikki gift. kunna tey senda inn felags umsókn | | | | Vit | vera | Í | | | | | | barni, ast, at hetta varð ikki fupp men fakta. Tryggingar her heima eru bí- ligari enn tær útlendsku. Sama verður at henda, um bankarnir so sum javnaðar- flokkurin hevur og aftur vil leggja fram um at yvirtaka. koma á føroyskur hendur. Møguleikin fyri bíligari lán- um, pengarnir hjá okkum verða í landinum. og harvið verður samfelagshjólið lættari at dríva. stovnsetan av føroyskum tjóð- arbanka eitt javnaðarmál sum allir javnaðarflokkar kring | allan heim hava sæð og prógv- að, at tað er neyðugt at lands- ins pengar verða brúktir til gagns fyri land og fólk. SK ” Á m Va % r [1] rr NA o >», o 19 ig g o s TIMBUR * o < få; > . FA 6 et Telefon: 5148 - 5265 Telgr.: Kjalbro, Klakksvík Telex 20 KLAKKSVÍKAR TIMBURHANDIL Pí. J. F KJØLBRO [| fyrsta árið eftir. at barnið er|um at verða skrásett sum for- | eldur at barninum. Maður kann einans skrásettur sum faðir at um móðirin Sovjettisk lóg loyvir sjálvbodna viðurkenning av faðirsskapi. Umframt hetta kann faðirsskapurin eisini áset- ast við dómi. Hetta kann henda í teimum fórum, tá påpin ikki sjálvur biðir um at verða skrá- settur. Men við tað at tað er sera torført at gera av, hvor pápin er. hevur lógin neyvar reglur fyri. hvørjar umstødur eiga at verða tiknar við í met- ingini. Faðirskapur kann áleggj ast við dómi í slíkum fórum sum tá t. d. foreldrini hava liv- einum statt so að saman og havt felags húsar- | >" | . ikki rættin til at vera við í upp- hald í tíðini undan fødingini, ella tá ið maðurin hevur verið við til at alt barnið upp og føtt tað ella tå ið prógv kunnu framleggjast, sum benda á, at viðkomandi maður er faðir at barninum. Í seinasta føri kann talan t. d. vera um brøv frá manninum, umsókn: um pláss í barnagarði ella onnur skjól við mansins undirskrift. Faðir og móðir hava somu rættindi viðvíkjandi uppaling- ini av børn. 'm. Verður ósem- ja forelirs illum um slík- | | | 1 | 400 síðuni Í franska býnum Saint Germain var í árinum 1570. undirskriv- aður sáttmáli, um ævigan frið, sum til var tikið. Sáttmálin gav huguenottum (tað eru prote- stantar) avmarkaði rættindi trúarliga sæd, somuleiðis rætt- lindi at hava ávísar býarskansar . På . tt Dagsins mål er yvirtøka og | OM nu La Rochelle. Men tå sum nu, såttmålin val ikki meira verdur, enn tad pap- pir, hann var festur nidur å Sterkar kreftir, serliga Maria úr Medici. móður franska kong in Karl 9, ið var ein veikur | maður, gingu hart á kongan um | d | | at víkja frá sáttmálanum og eftir svårt sálarstríð, gav hann | eftir. hetta hendi í 1572 So byrja ræðuleikarnir Nátt- | 23 millum 24. august »Bartholomæusnåttin« ina S72 og | nevnd fóru allar kirkjuklokkur nar í Paris knappliga at ringja. atólski »pøbelen« rann sansa eysur gjøgnum gøturnar, ýlan di. drepi. drepi, tey brutu inn í ws har huguenottar búðu drupu ólukkudýrini í seingini, vinnur. menn. småbørn, sama gjórdi, blóðrúsurin var yvir teimum. líkini vóru kleyraði út gøturnar, onnur blivu drukn- aði í ánni Seine. Leiðarin hjá huguenottum Coligny admirålur, var eisini |myrdur í sínari song, síðani lvarð líkið blakað út av vind- | | | 1 | | | | Í | j | ólar, | | | | Í | samtykkir. | di fyri eyganum Spanski sendimaðurin í Paris, NR. 6 | beinanvegin bræv til harra sin | Philip II kong. og greiddi so- leidis frå: »Medan eg hetta skrivi. verð- ur dripið við góðari ferð. klæð- ini verða skrødd av »ofrunum«, og tey verða dragsaði nakin gjøgnum gøturnar, heldur ikki småbørn verda eird« Og so endar hann: »Heidur ið sjálvandi. eins og allir spani- katolikkur skrivaði var avgerð Sami ar spurningar. verður tikin av verjuráðnum verða | rættur og somu skyldur viðvíkj- landi uppalingini hava eisini gil- bæði foreldur eftir skiln aða. Liva foreldrini hvort fyri seg og kunu ikki semjast um, hvort skal hava barnið av teimum børnini, = verður avgerð um hetta tikin av rættinum. Í slik- | um málum hugsar rætturin um, hvat gagnar barninum, soleiðis | at rætturin letur tann partin | fáa barnið, sum best kann syr- | gja fyri í. Rætturin hyggur tó| eisini eftir. hvat foreldrini sjálvi ynskja. hvat børnini ynskja og hvussu gomul børnini eru. Tann | sum ikki fær børnini, missir) alingini og heldur ikki rættin til) at vitja børnini. | Foreldur hava skyldu til at forsyrgja sínum ómyndugu børn | um. Um so er at ein persónur, | sum hevur skyldu til at rinda til eitt) ein pápi, sum | ávísa peningaupphædd barn (sum t. d. ikki býr saman við barni sín-| um). ikki letur peningin. kann | til vega við | peningurin fåast rættarhjálp. |} verið Gudi fyri at hann um- vendi franska kongahúsið mátti hann vegleitt limir tess, at fullfíggja verkið sum byrja var í nátt.< Søgnin sigur. at Philip IT. ið var ein sera álvarsamur maður, flenti hart og leingi, fyri fyrstu og seinastu ferð í lívi sínum tá ið hann fekk brævið Tå ið nåttin hasaði av. vóru umleið 2000 fólk dripin í Paris. Seinni floymdi ræðuleikin yv ir alt landið. og menn rokna við. at eini 8000 fólk. á hesum sinni lótu lív í Fraklandi vey ár seinni lå Karl IX fyri deyðanum. Síðani hina ræðu- ligu náttina, hevði hann altíð verið píndur av ringari sam vitsku. Og nú meðan fepur ørskan herjaði hann, så hann fyri sær. allar teir óhugnaligu tilburðir. hann hina náttina, sum áskoðari tók lut í ey sum vóru um hann, hansara síðstu stund. hoyrdu hann svár- liga suffa: >so nógv blóð so nógv blod.« Fann 31. mei 1574. andaðist hann. hansara síðs ro vóru: »Modur min < | D Í lógini verður ásett, at inn- kreyjing av barnapengum (sum t. d. við frádrátti burtur av løn- líni) ikki í ollum fórum krevur dóm. Tad er nóg mikið, um | tann persónur, sum skal rinda, í skrivtligari frágreiðing boðar frá. at hann vil gjalda. Verður | sovorðin frágreiðing latin lønar | stovuni á ti virki, sum viðkom- arbeiðir á. so er stovan til andi skyldug at draga peningin | frá og seta hann á konto hjá tí, | móttekur barnapengarnar Støddin av barnapengunum er fastsett vid log. Til eitt barn verdur rindadur 14 av inntøk- uni, til tvey børn !/„ og til trý fleiri børn helvtin inn- tøkuni. — (Sovjettisk miðalinn- 120 rublar; | ella av tøka er 0. u rub- ul er 8 kr.). Hetta er ikki meint sum enda ligt svar upp á allar spurningar viðvíkjandi sovjettiskari familju lóggávu, men eg havi roynt at við verður spurt um vestanfyri, sig- Rinma nema tey mål, sum oftast ur Narysjkina, cand