mikudagur 4. mars 1970síða 2

NR. 17 SOSIALURIN Tidindabræv úr Keyp- mannahavn Frá tíðindamanni okkara Michel Nielsen Veðurlagið Kuldi og ófriður hevur havt valdið á mongum økjum hesa seinastu = tíðina í Danmørk. Veturin hevur sett seg rættiliga væl fastan. Kavin hevur íkki verið so nógvur í seinastuni, men nú er so langt út liðið, at ísurin hevur fingið tess meira at siga. Fergusambandið vorðið meira óregluligt, og tað er eyðsæð, at hetta elvir stórar trupulleikar í einum landi, har samferðslan millum landslutir- nar fyri tað mesta er eftir sjón- er um. Ein kann bert hugsa sær til, | hvussu tað hevði verið í Føroy- um, um veruligur havísur fanst | um veturin. Ísbrótararnir eru farnir ut, og sigst tað at vera meira sjáldsamt. at tað kemur fyri longu miðjan januar, sum tað hendi hesa ferð. um Verkføll og ófriður Á danska arbeiðsmarknaðinum hevur rættiligur kuldi og ófrið- ur eisini havt sítt spæl. Tað sigst at vera kelduskatturin og teir høgu skattirnir sum heild, ið hava skapað ófriðin. Verk- føll hava verið. Fyrst á tí stóru skipasmiðjuni BÆW í Keyp- mannahavn, síðan á ødrum skipasmiðjum víða hvar landið. og um Tað var eitt margháttligt lesara bræv. sum Johanna Lisberg hevði í Sosialinum seinasta mikudag, so sum hon legði í vaðið eftir losiulimum. Blað- stjórin loyvir mær kanska at) knýta nakrar viðmerkingar til | hennara í og fyri seg uppskak- andi avdúking av hvussu losju- limir dríva fráhaldsarbeiði. Tá Johanna Lisberg dregur hetta fram. at tað kann verða ungfólki til stóran skaða at drekka »saftvatn«, tí at tað lætt kann gerast byrjanin til at tráa eftir sterkari slagi, so er tað mær heldur enn ikki tor- skilt. at hon í sama andadrátti sigur, »skal tað vera vín. lat tað so vera vín ikki saftvatn«. Er tað hennara vin við ødrum orðum, ja so er alt í lagi, men er tað alkoholfritt vin, ja so er sjålvur hin versti uppii, ikki at og misskilja hin ramasti = traman- skapur frá losjulimum. Man skuldi trúð, at tá man gevur seg til at vera barnaupp- alara og samfelgsrevsara av di- mensjón, so fer ein ikki bara at gryta sum ur grotrugvu, alt sum kom í tankarnar hjá ein- um, men at ein eisini nytti sold fleiri | Roynt var at fåa | i | hanna Lisberg koma adalverkfall sett i verk, men tad må sigast at vera vónbrot, tí | burtur av teim 800.000, id eru |limir í landssamgonguni LO, fóru »bert« uml. 30.000 úr ar- beiðinum. Frá tí borgarliga | bólkinum í Danmark hevur ver- ið sagt, at tað alt stendst av kommunistiskari agitation, og at ófriðurin hevur verið lagdur til rættis framman undan. Hetta | kemur júst nú vilja tey borg- |arligu dagblødini vera vid i | sambandi vid, at kommunistar fyri fyrstu ferð í 10 år hava | | fingið fótin inn um gátt á Chri- stiansborg. Sum fyrr nevnt, Í hendi jú tað fyri góðum mán- laða síðan. at tann fyrrverandi ISF-, VS- og SA-kvinnan, | Hanne Reintoft fór inn í kom- | munistaflokkin og gjørdi seg og | fólkatingsumboð sítt til tals- | mann fyri henda flokk. Nú | verður hildið. at tann danski | kommunistaflokkurin, sum | leingi hevur tykst at liggja í | dvala, fer at gera munandi um | seg, men ringt er at gita, hvussu | nógv, ið veruliga liggur í hesum Politiska stoðan | Víst er tað tó, at tann borgar- | liga stjórnin líaðndi missur ålit- ið millum manna, eftir tí, sum ymsar kanningar vilja vera við (m. a. Gallup), er tað ser- stakliga tann radikali flokkurin, | o og at låka teir villastu tankarnar burtur við. Fråhaldsfeløgini hava gjøgn- |um eina heila old gjørt eitt grundgott arbeiði, tað skal ong in Johanna Lisberg koma reingja. Men fyri tað um ikki | hin stóra fjøldin av fólki tekur | undir við hesi hugsan, so er tað |ikki einsbetýðandi við tað, at hetta er nøkur skeiv hugsan, | | her skal heldur eingin samfel- agsrevsari av tí kaliber sum Jo- siga | og og veg skilji ikki«, tað forlangar eingin av henni. | £ | Fråhaldsrørslan er eingin pen | ingasterk fyritøka, sum kann | klára seg ímóti ti nógv sterkara | spirituskapitalinum, sum ótarn-| aður fær loyvi til at fremja sítt | | oyðileggjandi verk. Men frá- haldsrørslan skilar sær rætt til við ella uttan Johonnu Lis- berg'sa sanksjón at finna | | fram til teir arbeiðshættir, sum | oe SØ | fråhaldsrørslan = heldur tænir endamålinum best. Ein av teimum nýggjastu royndunum er at føra fram hitt »alkoholfria alternativið<. Hetta hevur Johanna Lisberg ikki skilt, ella tíma at sett seg inni| tað skuldi ein trúð ein sam- lagsrevsari annars gjørdi ð gerst so ikki við. Men vit alda, at fråhaldsrørslan her he | vur eitt tilbod, eitt positivt til- | | bod, sum fer at roynast sum ein | studul fyri tey, sum fegin vilja | sleppa undan hesum støðuga | trýstinum, sum í tíð og ótíð | stingur seg fram við spiritus- | fe | ta | | vardu sum liggur undir fyri hesum. Hetta kann nú heldur ikki tykj- ast serliga løgid, tí tað var júst hesin flokkur og Hilmar Bauns- gaard, statsministari, sum í val- bardagan upp til seinasta val | varð blástur upp við útvarp og sjónvarp. Hetta kann hava rættiliga stóran tydning, sum tað tykist, tí millum manna er hugsanin eisini tann, at ein or- søk til at danski javnaðarflokk- urin fór so nógv aftur, var tann, at formaðurin Jens Oto Krag, ikki altíð rættiliga Í hepnan atburð í sjónvarpinum. sýndi so | Tey seinastu árini er åhugin Fs 4 |fyri at granska søguna hjá | Norðanlondum vaksin nógv í | Sovjettsamveldinum. Í fyrra år- lið varð eitt serstakt arbeiðslið | skipað til granskingar av hesum |londum á almenna søgustovn- linum við Sovjettiska akademiið. Tveir medarbeiðarar í arbeiðsliði arbeiða uppá kanning av teimum spurningunum viðvíkjandi nýggj astu søgu Danmarkar. Í fjør teir doktararitgerðir sín- ar. Verkið hjá J. Komarov fæst við politikkin hjá danska javn- aðarflokkinum í árunum aftan á kríggið, verkið J. Kudrina við søgu Danmarkar “ krígsárunum. hesum eina Serliga hevur høvundurin lagt seg eftir at kanna søguna hjá donsku mOtstødurørsluni. Í løt- Tað er altíð torført at koma við nøkrum nýggjum. Johanna Lisberg mátti duga at skilt, at hetta føstulåvintsleygarkvøldio, har nógv og ymiskt fólk var komið saman, var ein góður tjansur at introdusera hetta »tilbodid« at hetta var ætlingin. og Kann Johanna Lisberg ikki t.d. hugsa sær ein ungling, sum komin til veitslu og at bert »vin ikki saftvatn« er å bordi- num? Tryr Johanna Lisberg ikki, at »saftvatnid« i einum so- og on, soleidis at unglingurin slapp undan freistingini at síggja seg noyddan at drekka sterkt, bara ti at hini gera tað og ti einki annað »alternativ« var at taka til. Eg haldi so avgjørt jú. E Her er absolutt ikki talan um nakað »ræduligt hyklari«, her kann heldur sigast at talan er um eitt »tricks« ímóti tí stød- ugt vaksandi spritusbrúkinum og teirri hóttan, sum tað er við so manga veitsluna, bæði móti | misbrúkinum. ungfólki og tilkomnum. Jo- hanna veit líka so væl sum eg at tað so ofta hendir at onki alkoholfritt av nøkrum sum helst slagi er á so mongum veitsluborði og ert tú frá- haldsmaður, so mást tú pent biðja um at fáa okkurt annað at drekka. Ikki tí at eg havi kompleksir av at siga at eg Vísinda- | serligu | vorðnum føri hevði sína misj-; Ja, summi siga enntá bart út, at tey vildu atkvott fyri javnaðar- flokkin, um tað ikki júst hevði verið fyri Krag. Abortspurningurin Eitt mál, sum leingi hevur upp- tikið sinnini í Danmørk er spurningurin um frían abort. Hesin trupli spurningur hevur býtt tingið og landið sundur í bólkar, har sjónarmiðini eru hvøss móti hvørjum Sum tað tykist er stjórnin mest sum gerst uppå vegin, og sum ikki vil fullføra tað, kann fáa abort. Frá aðrari síðu hevur tó slíkari vidtøku i tinginum, men |uni verða bæði verkini greidd til útgávu. Í verkinum hjá J. Kudrina verða fylgjandi spurningar kann aðir: tann tysk-fascistiska her- setingin av Danmark og skip- |anin av einari tjóðarfylking til bardaga móti fascistunum, lut- ur kommunistafloksins í skip- |anini av mOtstødurørsluni, stød- an hjá arbeiðarastættinum i tjóðarstríðnum, hvussu nógv borgarligir felagsskapir høvdu at tyda í motstødurørsluni sambandið millum »aktiva« »passiva« mótstøðu. og 5 € og Lysid i SOSIALINUM! ikki drekki, men tú kanst hugsa tær, at tað er ikki altíð lætt hjá | einum unglingi, ella einum til- komnum, sum hevur problemir | av spiritus. Tað má vera so sólarklárt, at medmenniskja mítt mangan hevði verið vart ímóti at drekka spiritus, um al- | koholfrítt vín eisini stóð á borð- inum, uttan at tað sást á litinum | Men álvaratos, hví altíð koma | við sovorðnum ósakligum hø um móti fráhaldsfólki? Eru so provokerandi? | Víst eru vit ikki lýtaleys, | minni enn so, men hóast alt! | Hvørja = missjón fråhaldsrørslan | ) Millum annað at vera | fyridømi fyri øðrum. Hyklåri | at standa organiseraður? Ómans | ligt? Harragud Johanna, tað er y gg- | it | | í hevur“ | fyri at standa saman, oksl móti | øksl. stimbra hvann annan. Hetta er sólarklárt, tað mátti | Johanna Lisberg skilt. | Greinin i Gladustrok um V 4. | ja, at hatta skuldi elva til eina slika åbreidslu å losjulimirnar, ti teir ikki gera mun å med- borgarum og ikki føra kartotek yvir hvør er i Mimir, skulu teir nú eisini sjoflast fyri tað? Nei, hatta drekkaríið hjá Jo- honnu Lisberg í losjuni — tað var alt annað enn »fair play«. PS. Vísan um vínið fram- borin av Oscar seinasta leygar- kvold í V4 sendingini haldi eg sjálvur vera sera skemtilig. (APN) | ødrum. | fyri at geva abortmøguleikarnar | | leysar, so at ein og hvor kvinna, | roynd verið gjørd fyri at forða | Pole Jacobsen. 4. MARS 1970 ———— A —""oWiWW1wWiWV% ístaðin royna at fáa málið sent til folkaatkvødu. Her er fólka- tingsmaður okkara Johan Niel- sen, sóknarprestur, millum teir fremstu, ið royna at fáa nógv- ar undirskriftir millum tinglim- irnar fyri at seta fram krav um folkaatkvødu, og tað kann kan ska eisini tykjast rímiligt at slíkt týdningarmikið mál verður avgjórt á tann hátt. Nakað ann að er so, at onnur kanska eins týdningarmikil mál fyri samfel ið t. d. pornografilógin, ið moralskt kemur øllum við hava verið vidtikin fólka tinginum. Spurningurin sun av er sagt sera fløktur, og ringt er a taka avgerð fyri og ímóti, s sum tað ofta er við moralskun og kenslukendum spurningum Soga Danmarkar undir seinra heimsbardaga 60 ár (Framhald frá 1. síðu.) eiði, og at brúka pennin fellur honum væl, eins og hann hevur gott skil at fáast við tøl, tann smæðir seg ikki burtmil um aðrar, ið eru betri skúlaðir P. M. Dam, sáli, ið heyði 1ann sum næming, gav honum tað skoðsmál, at hann var eir tann gløggasti næmingur, hanr teyði havt og nevndi hann fyr ug-barnið. Her kann eg skjót: inn, at eg minnist væl, tá dan- skur lærari á Tvøroyri Ernst Hansen á fyrsta sinni byrjað S4 handilsskeið á Tvøroyri, af Gunnar var tann framúr best næmingurin. At hann eigu: góðar gávur er sostatt einki al! taka seg aftur í, og hann hev ur eisini roynt at nýta tær Hevur tað snú seg um at fá ast við tól, sum mangan er fyri komið, hevur eingin ivast í, af Gunnar var rætti maðurin til slíka uppgávu, tí sum sagt, ligg- ur tað honum væl fyri at fáast við tol. (Framhald á 4. síðu.) REIÐARAVIRKI HEILSOLA Kolonial & útgerð HERMETIKK TIMBURHANDIL KLÆDNABUD SLEIPISTØD SHELL-AVYGREIÐSLA me #07 DEILDIR: SKALA SKIPASMIDJA & HANDILSVIRKI, SKÁLA Skipasmíð . Turkivirki . Handil HANDELSHUSET PESCADERO A-S Strandgade 27A . København K Tlf ASTA 1830 . Telex 5290 Pf. J. F. KJØLBRO Klaksvik . Føroyar Telefon 5489 . Telex 20 Telegramadr.: Kjølbro Klaksvik |