leygardagur 11. apríl 1970síða 4

NR. 27 Stórpolitiski miðdepulin er liðið? Kjarnorkustoðin í Dimona var ikki púra so fridarlig, sum stjórnin í Tel Aviv vildi vera við - Tað hevur fleiri ferðir verið | havt á munni, at Ísrael fæst við | at gera sær kjarnorkuvápn, og | hvørja einastu ferð hava israels- menn harðliga noktað fyri hes-' um. Fyrstu ferð. at hesin spurn: | ingur av álvara varð settur fram | var í januar 1969, tá tað ameri- | kanska út- og sjónvarpsfelagið | NBC vildi vera vid, at Ísrael | longu hevði kjarnorkuvápn | ella ið hvussu er vildi hava tey | heilt skjótt. Hesi tíðindi bygdu uppá myndir, sum amerikansk | U-2 flogfør høvdu tikið av ísra- | elsku kjarnorkustødini vid Di- | mona í Negav-oydimørkini. Tað | var amerikumonnum greitt, at | ein kjarnorkustóð fanst har, | men teir vistu ikki „rættiliga | hvat ið gekk fyri seg. Stødin | varð bygt við franskari hjálp | aftaná Suez-kreppuna í 1956. Frammanundan høvdu ameri- kumenn sjálvir selt ísraelsmonn- um eina aðra stóð. sum bert varð nýtt í fridarligum enda- máli. Tá nú hin staðin gjørdist veruleiki, vildu amerikumenn fegin hava at vita, hvat hon| skuldi nýtast til, og svarið kom | úr Ísrael, at tað als ikki var nøkur kjarnorkustød, men ein | klædnaverksmiðja. | | | Onki plutonium | 1-2 flogførini góvu to skjott | eitt annað svar, og SO noyddust | ísraelsmenn at viðganga. al tað | var ein kjarnorkuroyndarstød, | men at »hon bert skuldi nýtast | til frama fyri landbúnaðin, ídn- fólkasunnheitina<. aðurin og Það vardi eisini leingi, áðrenn amerikumenn sluppu inn at kanna. hvat ið gekk fyri seg, | og tað kendist nokkso fridarligt fyri restina av heiminum, tå teir serfroðingar. sum høvdu kannað eftir. komu út aftur og ereiddu frá. at teir ongi tól ella tekningar høvd funnið. sum kundu nýtast til at framleiða tað fyri eina kjarnorkubumbu so týdningarmikla evnid pluto- nium Leysir frá Fraklandi Hetta var eisini satt, ti tá høv- du ísraelsmenn ikki enn fingið sær slík tól. Stødan var nevniliga tann. at teir fingu tað framleidda ráevnið beinleiðis frá terri fronsku kjarnorkustød- mi I Pierrelatte. So kom to ikki at vera tey seinastu årini tí israelslenn kendu, at Frak- land so spakuliga fór at broyta kós í Miðeysturpolitikkinum eisini hava sæð tað teir hildu so sum vit í seinastuni og tad ti vera av avgerdandi tydn- ingi. at vera førir fyri sjålvir at kunna framleida plutonium Ti | keyptu teir uran år Sudurafrika og Argentina, og sostatt fingu teir møguleikar fyri sjålvir at kunna fáa sær kjarnorkuvápn. Skotin av sínum egnu Tidindini sum NBC kom við fyri einum góðum ári síðani vórðu harðliga noktaði í Tel Aviv, og tað sama hendi, tá ið týska blaðið Der Spiegel nakr- ar mánaðir seinri bar ógvuliga nærgangandi tíðindi um kjarn- orkuframleiðsluna í Nescy- oydumørkina. Tað er nú heldur ikki gott at vita, hvussu hesar báðar tíðindastovnar hava fing- ið hendur á slíkum upplýsn- ingum, tí tað finst neyvan nak- að annað stað her á foldum, sum er so væl og virðiliga vart, sum Dimona-stødin. Tvørtur um — oydimørkina ganga hegn vid håspentum rav- | magni. og eitt ótal av skeltum | | f boða frá, at tað er lívsvandi við at uppihalda seg har, eins | og tað er uppaftur stórri livs- | vandi við at taka myndir á stað | num. Og varðhaldsmenninir| eru ikki bangnir fyri at skjóta. | Tað fekk heimurin at síggj undir juni-krignum, tå siggja | ein is- | ara sínum av óvart kom at| flúgva inn yvir støðina. Flog- farið varð skotið niður alt fyri | eitt. og piloturin varð dripin 0 fall sum ein av teimum fyrstu í hesum gitna snarkríggi. Aðrar keldur vilja harumframt eisini vera við. at tey egyptisku hern- adartiltøkini fram móti Sinai, o | ikki høvdu púrasta onki at gera | við. at Dimona-stødin liggur | har suðuri. | ” | Alitandi árbók | Men nú eru so aftur tíðindi komin fram um kjarnorkufram- leiðsluna hjá Ísrael, og hesa- ferð hava ísraelsmenn ikki gjørt nakað av at nokta fyri tíðind- unum. Tað er kanska onki at siga til. tá ein veit. hvor ið bor- að »Ja ið hevur hesi tíðindi. er nevniliga ongin onnur enn Military Yearbook, frá. al ne's Ísrael, at igur árið enda, fer at Og tað er komið hava kjarnerkuvåpn borið til at {1 skuldi kunna líta á »Jane's« henda bretska år- bokin systir hennara, »Jane's Fighting Ships«, hava vit mang- an áður nevnt her i SOSIAL- INUM er tann mest pálíti liga og væl utgjørda hernaðar- liga árbók, sum til er, og so at a hvort einasta land í heim- sig inum nýtir hana til at veita sær upplýsningar Í raelskur pilotur í Mvstére-jag- | „RKinum í heiminum í ; | : Tad er lætt at hugsa sær til, at sum | áðrenn hetta | SOSIALURIN A [————[///m-——.=———— Tað eru sovordnar kjarnorkureaktorar, sum hesin, ið 16 er amerikansk, ið verða nýttar Dimona. Nasser russisk kjarnorkuvåpn? | og øll halda Hesin veruleikin vit at »Jane's« bert fæst VI9|kunnu røkka 500 km. Hartil er |' kann ivaleyst!| maktjavnvåg- | veruleikan koma at broyta lina í Mideystri fullkomiliga, og | |føra mangt við sær i stórpoli- dag. | um tað eydnast israelsmonnum | at framleiða kjarnorkubumbur | lella rakettlødingar, so fer Nas- | ser alt fyri eitt at biðja Sovjet um at lata sær kjarnorkuvåpn uppí hendi, og um tað verður, so er ikki gott at siga. hvat endin verður, men hugnaligur! verður hann so ikki. Aðrar kjarnorkutjóðir? Harumframt kann eitt slíkt ís raelskt tiltak føra tað við sær, it onnur lond, so sum India Sudurafrika, Schweiz og Svo- ríki. sum hava bæði tekniskar og fíggjarligar møguleikar fyri framleiðslu av kjarnorkuvápn- um, fara at hugsa av álvara um at byrja eina slíka framleiðslu. og hetta kann so í seinna end- anum føra tað vid sær, at upp- | aftur fleiri onnur lond fara at nokta fyri at skriva undir sátt- | málan um spjadan av kjarn- | orkuvápnum, eins og tey, sum hava krivað undir. kanska fara at nokta fyri at ratifisera sáttmálan | 'Royndarskot við rakettum Leiðin millum Ísrael og Egypta land er ikki long, og sostatt nýtast ikki stór flogfor til at | bera bumbur fram, eins og tad ber væl til at nýta smáar ra- | kettir. og hesar rakettir eigur | Ísrael longu. »Jane«'s sigur í | Harumframt sambandi við greinina um kjarnorkuframleiðsluna frá, at Ísrael longu i 1968 gjørdi roynd arskot við millum-longdarrakett um av slagnum MD 660, sum so bert at siga, at leiðin frá t. d. Negev til Cairo og Alexan- dria ikki er meira enn 450 km. So skuldi tann einstaki verið førur fyri at hugsað sær restina. Amerikonsk flogfør Flogførini hava tó eisini nakað at siga, og her eiga israelsmenn tey A-4 Skyhawk- sonevndu floeførini. sum røkka einar 600 | | km., fyri at bumbur. ísraels- sum eru før bera kjarnorkuløddar biløgdu Og undir Johnson- USA 80 menn í 1 rnum Skyhawks teir 80 Hesi fáa oll at ur fara byrjaðu seinasta heyst. og at AD CONION ferduradio | Phantom-jets og flogfør USA Millumbylgja við Tórshayn-Radio. ráði. Útvarpið byrjar at senda FM í summar. Við tasku og oyraproppi. RADIOBÚÐIN, RADIO-EL Tórshavn, tlf. 1397 11. APRÍL 1976 við verða flutt yvir um nakrar fá- | ar mánaðar. . . . Nixon segði nei Tey flogførini, sum israel ný- liga royndi at keypa í USA, og sum Nixon noktaði fyri at selja, vóru tey sonevndu F-4 Phantom-jetflogførini, sum røkka 1500 km. Við hesum flogførum vildi israel havt eitt | sera sterkt flogvåpn, sum út- | gjørt við — kjarnorkuvåpnum Í hevði kunnað broytt javnvåg- lína munandi í Mideystri. Tað ler eisini helst slíkt. ið Nixon hevur hugsað um, tå hann ikki | vildi selja. | Miðeystur hevur longri verið lein sonn krúttunna, men tað er | púrasta greitt nú, at hon hvønn |dag, ið kemur, kann gerast munandi vandamiklari Í vandamikil, at allur heimsfrið- urin stendur í størsta váða. micky so | 4 þ í i kl kt } FM bylgju um Prísur: 228,00 kr "Runavík, tlf. 7008