leygardagur 2. mai 1970síða 8

2. MEI 1970 Ikki tey deyðu symbolini | Undir flaggdagshaldinum helt Jákup Lindenskov, landsstýrismaður, rødu, sum vit her endurgeva. Tað var gott veður og só Ískin undir flaggdags- haldinum í Servági. Sorvágs Hornblástrarfelag spældi, børnini gingu skrúðgongu, bvørt barn | við sínum pappírsflaggi Tað eru ikki tey deyðu sym- bolini, ið skapa lív og eggja til fyritaakssemi. Ei heldur eru tað tey føgru orðini ella tey gyltu lyftini, ið eggja monnum til at fremja avreksverk. Men tað ið skapt verður í gerandisdegnum. Soleiðis sum hin einstaki leggur arbeiði sítt til rættis, soleiðis kemur urslit- ið at roynast. Um land okkara skal vera eitt gott land at búgva í, velst nógv um, hvussu hvor einstakur roynist. Frá tí at menn av fyrstum settu búgv á hesum klettum, eru umstødurnar nógv broyttar. Frá aldarhond var landið ber- ligt, men við teimum evnunum vit fingu i vøggugåvu við viti og skili — varð landið bygt Hvor av okkum ásannar ikki, at almikid er hent á so mong- um økjum, hóast ikki altíð eft- ir vild. Ikki var tað uttan strev og stríð, tí menniskjuni er í holdið borið at stríðast fyri lívi sínum. Leggja vit okkum eftir í stríð num at fremja góðar ætlanir, so svitast ikki. at stríðið skal eydn- ast og við teirri vissu, at berj- ikki til egið gagn at men heildini at tæna, at geva tað besta sum í einum | er, tå er vert at liva. Tá vera symbolini ikki deyðir lutir, men eyðkenni fylt av lívi sum | livandj steinar, varðar á leiðini | framyvir. | Tá bretar fyri 30 árum síð- ani kunngjørdu, at einasta og ast fremja | fullgylduga flagg føroyinga, var merkið, krossmerkið, lá heim- urin í harðari orrustu og stóð í brandi. Tá bardust menn fyri at tryggja frælst lív, verja heim- ini og bjarga lívinum og kom- andi ættarliði. Vit kenna flaggsøguna merkt av stríði, og vit vita við vissu, at tað stríð sum botnaði í viðurkenningini av flaggi okk- ara var ein royndarstundin hjá tjóðini, ein royndarløta, sum gav okkum tað symbolið, tað livandi eyðkenni, sum flaggið er okkum av røttum og í roynd um. Teir vóru mangir, sum máttu lúta og lata lív undir merk- inum. Við takklæti minnast vit eisini í dag hesar menn, ti steðga vit eisini á, líta afturum bak og stíga síðani við góðum treysti fram aftur í nýggjan dag, eltandi teirri rás, sum teir und- anfarnu slóðaðu og tráddu. Tá vit í dag steðga á og lata tankarnir leita í flaggsøguna, fari eg at tríva í ein táttin av henni hóast tit kenna hana ein hin týdningarmesta: Søgan sigur, sum satt er, at sluppin EYSTUROY tann 9. apríl 1940 tá heimsbardagin av álvara var komin yvir okk- um fór við fiski til Onglands Skiparin var Hans Mikkelsen úr Sørvågi. Tá hendi tað óvan- liga, at enskt krígsskip steðg- aði teimum, tá teir nærkaðust Bretlandi 11. apríl og boð vóru givin um at strúka flaggið, sum tá var Dannebrog. ÚTVARPIÐ 5 Leygardagin 2. mei 18.30 Veðurtíðindi og tíðindi. 18.42 Harmonikulog. 19.00 V4 dráttur og discotek. 20.20 Nocturne. 20.50 Upplestur. 21.20 Brian Mattev og Top of The Pops. 22.05 Hitt heilaga skrivar... 22.15 Veðurtíðindi og tíðindi. 22.20 Dansiløg. evangelium Sunnudagin 3. mei 14.00 Vedurtidindi 14.10 Tonleikasending. 14.30 Kvoðuljómar. 17.90 Gudstænasta. 18.30 Vedurtidindi tíðindi. | og og tidindi. | Mánadagin 4. mei 18.30 Veðurtíðindi og tíðindi. 18.42 Úr ymsum heraðshornum | 19.00 Løtt løg. 19.30 Grammofonkonsert: Violinkonsert í op. 35 Tjaikovskij. Ruggiers Ricci spælir vio| violin, saman vid London symfoni orkestrinum, d-dur, | 15.30 stjórnað av Sir Malcoln Tysdagin 5. mei. 18.30 Veðurtíðindi 18.42 Barnasending. Høllin handan fjøllini, | av Ármann Einarsson, Annar partur. 19.10 Sálmar og sangir. og tíðindi. Mikudagin 6. mei. 18.30 Veðurtíðindi 18.42 Fiskivinnutátturin. 19.10 Hornmusikkur. tíðindi. og He »sdaugin 7. mei. | Kristiimmælferds dagur. 14.00 Vedurtidindi og tíðindi. 14.10 Konsert: Sangkorid »Be- tesda«, Keypmannahavn. Upplestur. Musikkstevnan 70. Brot úr upptøkuni musikkstevnuni å Glyvr- um 24. april 24. april. Fyrri partur. Tom Sawyer - 15. partur. Artur Rubinstein spælir Polonaiser av Chopin. 17.00 Gudstænasta. 18.30 Vedurtidindi og tidindi. 15.00 16.00 16.30 av | SOSIALUV”IN Bretar spurdu tå skiparan, um teir ikki høvdu nakad ann- ad flagg — og tå bretar fingu jåttandi svar, fingu teir nú boð um at draga føroyska flaggið á stong ístaðin. Soleidis var í ófriðatíð flagg føroyinga drigið á stong av ein- um fiskimanni. OYGGIN kom inn til Aber- deen við føroyskum flaggi. Rímuliga spurdu tey hvat hatta var fyri eitt flagg. Tað kom at sannast at flagg Svøriki er tað land, har trygg- ast man vera at eiga børn, vísir statistisk tilfar úr 36 londum, savnað saman av heimsheilsu- stovninum WHO. Yvirlitið við- ger tíðarskeiðið 1951—53 og 1966 og vísir tað, at deydstølini millum móður, ið skuldu eiga í Svøriki í hesum tíðarskeiði fall úr 69.0 til 11,3 fyri hvørjar 100.000 burdar. Hóast at Svøriki hevur læg- sta talið, skilst av tilfarinum, at tað er munandi minni vanda- Sum áður nevnt, vann Sovjett- | samveldið. Munurin var tó hin minst møguligi: 20/4—191%. Sovjettsamveldid vann 1. um farið vid 514 móti 44 og 2. við heilum 6 stigum móti 4. Alt bendi sostatt á, at sigurin fór at verða stórur; men í triðja umfarinum kom vend í. >Heims liðiða fekk nýggja von við ein- um sigri uppá 6—4. Nú stóð alt á fjórða og seinasta umfar- | inum; munurin var eitt stig og ! heimsliðið skuldi ti vinna fyri Boris Spassky, heimsmeistari Tigran Petrosjan, fyrv. heimsm. Viktor Kortschnoj Lev Polugajevski Fyfim Geller Vasilij Smyslov, fyrrv. heimsm. Mark Taimanov Mih. Botvinnik, fyrrv. heimsm. | Mihail Tal, fyrrv. heimsmeistari Paul Keres Millumfólka dómstólurin i Haag hevur fingid nyggjan for- seta. Hesin er Sir Muhammad | Zafrullah Khan ur Pakistan, og | embætistíð hansara verður (næstu trý árini, til februar 1973. Samstundis varð Fouad Ammoun úr Libanon settur sum varaforseti. Fólk var bilsið, tå EYSTUR- | okkara kom at roynast sum eitt livandi symbol, eyðkenni ið gjørdist verja hjá mongum før- oyskum skipi, tí fíggindin visti, at hetta flagg umboðaði eina friðartjóð, sum íkki tók bein- leiðis lut í heimsstríðnum. Flaggið kom soleiðis at vera verjan, óivað, móti mangari ræðuligari krígstýning. Í vandamiklastu krígstíð, í sorgartíðini tungu, varð flagg føroyinga vígt, úti á víðum havi, burtur frá Føroya strond fyri 30 árum síðani. Vit, sum í dag eru í bestu ár- um og síggja mong rík arbeiðs- og stríðsár fyri okkum, vit hava teimum mikið at takka, sum fyri slóðaðu. Bestu tøkkina veita vit land- Minkandi vandi at eiga børn Tryggast tykist vera i Svøriki mikið at eiga børn nú enn áð- ur — vandin fyri at mamman skal doygja er minkaður í stór- um í gllum teimum londum, har = upplýsingar eru fingnar, annaðhvort tað eru ídnaðar- lond ella tilafturskomin lond. Í hesum fórum verður hugs- að um kvinnur, sum doyggja meðan tær eru við barn, tá ið tær eiga og meðan tær liggja á song. WHO-kanningin vísir kortini | síggja. eisini, at mangar kvinnur fram- at fåa javnleik samanlagt. Eis- ini var tað góða urslitid frå 3. umfari ikki púra óhugsandi, og tað merkti jú samanlagdan sig- ur. So kom tó ikki at verða. Liðini fingu fimm stig í part, og úrslitið var tí hin ådurnevn- di tepri munurin. Tað kann verða áhugavert at hvussu hvor einstakur greiddi uppgávu sína, og niðan- fyri eru telvararnir úr Sovjett- samveldinum nevndir fyr: Bent Larsen 14-14 Robert Fischer 1-3 Lajos Portisch 115-214 Vlastimit Hort 114-214 Svetozar Gligorig 244-114 Samuel Reshevsky 194-114 Wolfg. Uhlmann 2-1 Milan Matulovic 2-14 Miguel Najdorf 2-2 Boris Ivkov 3-1 Millumfólka dómstólurin | Nýggi forsetin í Haag-dóm- | stólinum hevur virkað sum |dómari í Haag frå 1954 til | 1961 og kom aftur til millum- | fólka dómstólin í 1964 til nýtt | tíðarskeið. Han var forseti á aðalfundi Sameindu Tjóða í | 1962 og á 4. eykaaðalfundinum If 1963. NR 32 inum um vit nýta vit og skil á ti arbeidsøki, sum okkum er tillutað — lat tað tykjast minni ella stórri — sama ger, verður tað bert gjørt við góðum sinni, við tí fyri eygað at náa góð úrslit, so tæna vit fólki- num til gagns, og tá byggja vit landið. Virða vit merkið, flagg okk- ara, so vanda vit okkum í øll- um livsins viðurskiftum. Tað skal vera undir hesum merki vit koma at roynast, — heima ella fjart frá Føroya strondum — roynast vit sum kvinnur og menn, so gerast vit góðir umboðsmenn — verdugir at standa undir fylkingarmerk- inum — krossflaggi okkara. S vegis doyggja í tilafturskomn- um londum, har bert ein minni partur eiga líkindi at fáa hjálp frá útlærdum ljósmeðrum ella aðra hjálp. Sum heild tikið eiga ungar kvinnur tey bestu líkindini at eiga børn í øllum góðum. Men frá 30 ára aldri og frameftir er deyðsvandin vaksandi, og hann kemur í hædd fyri kvinnur farnar um tey 45. Nøkur dómi úr ymsum lond- um: Land D. 100.000 D./100.000 1951-53 1966 Mauritius 315,1 108,1 Chile 367,8 271,8 Colombia 363,4 240,3 USA 67,7 29,1 Ceylon SS1,1 239,3 Japan 174,2 93,0 Danmark 75,4 19,2 Finland 125,1 30,9 Noreg 81,5 25,4 Svøriki 69,0 11,3 Dysturin millum Sovjet og heimin annars Báðir partar settu inn fyrra eykamannin í seinasta umfari. Fyri heimsmeistarin kom Leo- nid Stein, ið tapti móti Bent Larsen, og Friðrik Ólafsson úr Íslandi kom inn fyri Reshev- sky. Hann tapti móti Smyslov, sum var heimsmeistari í 1957— 58. r. r. Soyjettiskt landa- kort yvir Antarktis Sovjettiska serforlagið fyri hy- drologiskar og meteorologiskar bókmentir hevur givið út fyrsta landkortið yvir Antarktis, sum heimssøgan veit um at siga. Meira enn 100 granskarar frá teimum stórstu geografisku stovnunum í Sovjettsamveld- inum hava verið við í arbeiði- num. Landkortið telur tvey bind og gevur allar atkomandi upplýsingar um tey frumevni sum finnast í Sudurpolsøkinum. Annars inniheldur verkið eina nágreiniliga frágreiðing um ta serskldu antarktisku landalær- una, um tær gerðir, sum henda í teimum ovaru løgunum í at- mosferuni yvir økinum, um tey hydrologisku — vidurskiftini í Suðurpólshavinum, um hvussu havbotnurin er formaður og um evnaflytingina í suðurpóls- natúruni. (APN)