leygardagur 23. mai 1970síða 4

NR. 38 SOSIALURIN 23. MEI 1970 SOLEIDIS KEMUR MAO UT TIL SÍNAR LANDSMENN Kor formannsins ganga aftur í ollum kinesiskum barnabókum Hvussu við barnabókunum í| Kina? Hvat lesa kinesisku børn | ini? Glæstribøkur, Anders And? neyvan. | Í 1930, tå kommunistarnir | vóru við at fáa rættiligt fóta- festi í Kina, skrivaði rithøvund- | urin og pedagogurin Yeh Sheng | tano eitt ævintýrsavn. Eitt av teimum ævintýrum hann skriv- | Her er eitt brot år forordinum: | »Seinastu hálvthundrað árini hava søgubøkur við verið væl dámd millum Hvør síða í hesi bók hevur eina mynd við stuttari og greiðari frágreiðing. Hetta erl lætt at skilja, sjálvt fyri analfa- betar, og er hetta ein Kinesiski Tarsan eitur MAO aði var >Nýggju klæðir keisar- | ans«. Hetta ævintýr hevði hann ikki stolið frá H. ( Andersen Ívorturímóti sipar hann ymsa staðni til týr H. ( Ander sen og síðan spyr hann: Hvat so? Rithøvund I er ikki nøgdui V i vintýrinum hjá H. ( Andersen ur k rin Verður gr ir VVII IL hann €l ny Fftir at barnid hevur Hann er ju nakin« ithøvundurin eit IN í U n Vænararnil ra látur burtur 11 ke I I Ha Í CI c sein k I neur nak I Y | n k | | Hat h } trin oo fr . . Innihaldið Hetta kinesiskt ævin- týr. sum var inspirerað av ein- um donskum Fleiri av kines isku ævintýrunum eru týdd til enskt. og formælini eru so at siga tey somu til hvørja bók til. at bókurnar eru so væl um- tóktar Fyrr í tíðini var innihaldið | síikpað á tann hátt. við følskum fråsøenum um hetjur, fordóm- ar, og tjóðskaparligt reyp. Alt hetta gav fólkinum eina skeiva mynd av tilveruni. Síðani stovn- | setingina av Kina í 1949 hava bøkurnar fingið betur innihald Tad eru nú rithøvundar og lista menn sum skipað fyri bóku num og innihaldinum Fisint frá einum tekniskum Jónar miði er bati hendur. Tað bøk- urnar nú snúgva seg um er, al nn greiða frá lívi kinesar- inna. stríði og vónum og eru | r frásagnir ógvuliga væl ktar. og frálíkt undirvís- gartilf: bæði fyri børn og eldri...< Liv Maos lað sum fram í myndasøg- frå tusund til frå- fer Inum snýr seg um ára gomlum ævintýrum. ereiðingar um l foru fram dir japansku setingini Tu skalt ikki lisið nógvar kinesiskar tú við vissu kanst eru inspirer- | se-tungs. hava barna bøkur áðrenn søgurna! livi Mao siga. al av myndum | kines- | iska fólkið. serliga millum børn. | orsøkin | | somuleiðis | ein Mao formaður er sonur ein miðal-bónda. Hann var væl betur fyri. enn teir bóndir sum sonur hansara vendi sær til viðvíkjandi kollveltingini. Tað verður prógvað við, at Mao hevur gingið í skúla frá tá hann var átta ára gamal. At sleppa |at ganga í skúla var tá bert fyri tey fáu útvaldu. Tá Mao 10 ára gamal rýmdi hann úr skúlanum. Orsøkin var hansara harðrendi lærari ikki minni harðrendi faðir. »Fg var bangin fyri at fara heim, eftir tann dag eg fór úr skúlanum, ti eg ivadist ikki í, at eg fekk bank, so eg setti kós móti býnum sum eg helt liggja í onkrum dali. Eg gekk og mól í tríggjar dagar, og tá fann ein av familju minari meg. Tá var tað mær greitt, at eg bert hevði gingið og vála í og kring og at eg ongantíð var longur frá heimi mínum enn einar fýra kilometrar. Pápi mín var sissadur og tað var lærarin eisini. Úrslitið av mótmælis- gongu mini Ogvadist eg sjálvur vid. Tad var eitt væleydnad »verkfall«, greidir Mao sjålvur frå. Djarvir ungliagar Ungdómsár Maos og strid hans- ara móti teimum »storu« gong- ur aftur í myndasøgunum. Sum rithøvundur er formadurin sjålvur kalladur »hin høvundurin«. Men tad sannað, at mest verður hann er hin týdningarmesti Þ... Og var | hansara | SE høvundurin i landinum. Mynda- | tyrum er »Ein vandafull ferða | bókurnar = siga frá djørvum | unglingum í stríði teirra móti japansku álopsmonnunum. I in | søga sum verður vend í allar hugsandi ættir. Men gamlir statsmenn sum (Chu Yuang, |sum varð borin í heim 340 f. Kr. f. hevur eisini bøkur. Á fimta degi í fimta mánað verð- ur hildið stórt hátíðarhald. Søgan sigur, at hann tók seg) sjálvan av døgum henda dagin tí eitt nýtt stríð gav honum ongar vónir til egna land hans- ara. Friðarelskarin Søga er eisini um skúlameist- arin Tungkuo. Hann er friðar- elskari, men ein úlvur hóttir hansara hugsjónir. Gamli mað- urin bjargar einum úlvi. Teir gerast góðir vinir, men tá úlv- urin kennir seg svangan, Vil hann eta mannin. Friðarelsk- arin verður við undirlutan. Lagna skúlameistarans er aftur at finna í læru Maos. ikki rúm fyri friðarelskarum tá Tað er| Kina er í eini stridsstødu. | Gongdin í bókini verður ford aftur til ár 500 áðrenn føding Kritst, og verður læran av hes- um tann, at €in skal læra av lteimum mistøkum sum gjørd gåtuførl | verða. Eisini eru meiri vanlig ævintýr men hava tey oll politiskt endamál. Eitt av hesum ævin- um«, sigur Mao við sínar hermenn á markinum til Sovjet um russar klaga, so skulu tit bara siga, at tað var onkur, ið sendi boð við hertøkuni av Sovjet í huga- yEin lítil genta var ógvuliga bangin fyri øllum. Tað var eir meyra sum gjørdi hana djarva Gentan gjørdist til pinkulítla gentu á stødd við eina meyru Saman við meyruni royndu tey at finna meyrunar vísmann sum helst kundi hjálpa teim- um. Hetta er ein vandafull ferð men tá hesi bæði koma vegin fram, er óttin brutur. Hon val nú ein djørv genta. Í 1945 segði Mao í einum av rødum sínum: »Hvat er arbeiði? Arbeiði er stríð. Tað eru trupulleikar og vansar viðhvort, sum vit skulu loysa. Vit eru her fyri at stríð- ast, fyri at vinna á trupulleik- unum. Ein góður kammirátur ler hann, sum fer har trupul- leikarnir eru størstir.« Ágrýtin g Brot úr aðrari barnabók er her: Einaferð langt síðani vóru reyðmaðkurin og býflugan eins Men av tí, at annað av teimum var ágrýtin, og hin let, gjørd- ust tey skjótt 6jøvn. Reyðmaðk- urin misti bein síni, tí hann nýtti tey ongantíð, og eyguns misti hann eisini. ti hann svav altíð o. s. fr. Býflugan lærdi seg harafturímóti at flúgva, at era húnaug og byggja hús. At endanum så reyðmaðkurin af hann eisini var noyddur at gera eit:hvort, og er tað tí hann eftir tykk-