mikudagur 5. august 1970síða 4

NR. 59 SOSIALURIN S. AUGUST 1976 Fiskivinnumål Endurnýggjan og økjan av skipaflotanum Ein høvudståttur i samgongu- sáttmálanum hjá teim, sum fyri 3154 ári síðani myndaðu stjórn, var at fáa ígongd aft- ur skipabyggingina. Sum frågreitt av tåverandi løgmanni P. M. Dam, bædi å Olavsøku 1967 og 1968, settu teir sær fyri at loysa henda spurning við nýggjum og rúm- ari íleggingarskipan, tí at hug- urin at byggja og áræði hjá monnum ikki treyt, tað visti ein. Ætlanir vóru tá eisini skjótt frammi um eina ílegging til ný- byggjan og keyp av skipum uppá 100—110 mill. kr. í hes- um landsstýrisskeiði. Hetta var fyrisetningur, sum setti stór krøv til orku lands- kassans. tí roknast mátti við, at um 20 pst. av hesum skuldi fíggjast beinleiðis av skatta- borgarum landsins, og fyrisett- ningurin kravdi dirvi til at seta | landinum og íbúgvum tess hesa avbjóðing. Forvitnisligt líður enda av 4 ára skeiðinum gera upp hvussu skarst: mót at nu Samanlagt eru í skeiðnum til dagin í dag komin skip til landið fyri umleið 86 mill. kr. Játtað av landsstýri og/ella fíggjanarstovni til skip undir bygging ella kontraherað til at koma í ár ella næsta ár fyri umleið 22 mill. kr. veiðu til ídnaðarvirki — 2 til Vágs, Í til Fuglafjarðar og 1 til Klaksvíkar. 2) 1 stórur skuttrolari, sum tekur 750 tons av saltfiski til Klaksvíkar. 3) Í stórt sildaveiðuskip betri utgjørt enn tey vit hava til veiðu og goymslu av matnasild og ødrum virðismiklum fiska- sløgum. Tað er felag i Lopra sum byggir hetta skip á Tórs- havnar Skipasmiðju. 4) Tveir línubátar av Stapa- slagnum, men munandi broyttir til skpan av rationellari arbeiðs gongd og við møguleika fyri ødrum veiðuháttum. Tað er Vestmanna Skipasmiðja, sum hevur kontrakt við felog á Eiði og í Hvannasundi um hesa bygging. Tilsamans telur henda nýggjan av flotanum 108 mill. kr. Keyptir ella bygdir eru har- umrramt hópin av bátum um 20 tons og minni. Játtað er eis- ini til byggjan av 5—10 av hes- um fórum á Strondum, í Klaks vík og aðrastaðni. Hesir bátar kosta um 300.000 kr. hvor og kunnu vit seta hesa ílegging til ikki minni enn 3 mill. kr. Av stórum opnum maskin- bátum eru eisini komin hópur. Til bátar sum studning hava fingið er til 1/4-1970 íleggingin 1,8 mill. kr. og við seinastu játtanum til bátar sum kosta uppí 80.000 kr. verður hetta tal ið ikki minni enn 2,5 mill. kr. Til umbygging, leingjan, yvir Fyri hesar 22 mill. kr. fåast: | dekkan og umleggjan til trol og kraftblokk er samlaða ílegging- 1) 4 sokalladir »idnadartrol- |in í skeiðnum um- arar« 100—150 tons hvor til 'leið = ............... 6,5 mill. kr. eftir Atla Dam leid ein nýílegging uppá um- 120 mill. kr. Men tað tykist ikki at vera linkan i byggihugi ella keyps- hugi manna, og fyrireikingarar- beiði við figgjan, projekteran, kontraheran o.ø. fer støðugt fram. Fyrispurningar koma nær um dagliga til landsstýrið hes- um viðvíkjandi, og halda vit tað hava áhuga at sagt verður frá nøkrum av ti, sum í um- búna er: I. Til realitetsviðgerð er m.a. umsókn frá felag í Vági um byggjan av spesialskipi á Skála Skipasmiðju til uml 4,6 mill kr. Landsstýrið leggur nógvan dent á at fáa bjargað hesum sátt- mála, tí her er talan um at ganga nýggja leið til veiðu við pelagiskum tólum. Roknað verð ur tí við, at hetta skip kemur. II. Felagið »Hvalnes«, sum frammanundan eigur Ísborg, og Eiler Jacobsen, sum eigur Sól- borg, gera fyrireikingar til bygg | jan av tveimum stórum silda- skipum útgjørd til at veiða alla staðni hugsast kann, um okkara leiðir, við Azorurnar, Grønland ella aðrastaðni. Skipini skulu kunna viðgera veiðuna munandi meira umborð enn vit eru van- ir við, t.v.s. flaka, frysta ella salta hana. Kostnaðurin verður mill- um risu. 10 og 20 mill. kr. IH. Felagið Stella, sum frammanundan = hevur tveir flakatrolarar, er langt frammi við fyrireikingunum til hin trið- ja. Hann verður mestsum av sama slag sum Vesturvón og Stellurnar báðar, tó sterri og betri utgjørdur. M.a. skal ikki slógvið fara burtur, men í mjøl- virki. Hann er mettur at kosta umleið 15 mill. kr. IV. Tveir nýggir 150 tonsa idnadartrolarar til 1,5 mill. kr. hvør av ti slagnum sum Vånin, Smaragd o.a., tykjast at hava áhuga manna, og verður hetta at kosta umleið 3 mill. kr. V. Pf. Havsild í Fuglafirði hevur havt samráðingar við skipasmiðjur um bygging av tveimum trolarum á 2 mill. kr. hvor t.v.s 4 mill. kr. VI. Felag við navni »Mars« er stovnað í Vestmanna, og væl av peningi teknað. Ætlanin er at byggja bát av sama slag sum Eiðis- og Hvannasundsbátarnir. Her verður so talan um seriu- bygging .......... 15 mill. kr. VII. Gøtu Samvinnufelag he- vur — samrådingar við Skála Skipasmiðju um at byggja silda bát við kelilast fyri um- lið ee r...... S mill. kr. Flestu av hesum projektum hev ur landsstýrið góðar vónir um. Tí verður kanska talan um eina samlaða fløgu ávirkaða í lands- stýrisskeiðinum upp á 150—170 mill. kr. ístaðin tær 120 mill. vit nú vita um við vissu. Hetta, sum eftir er, er eisini eitt ódnartak, sum ikki fíggjast eftir einum ári, men tó er rokn að við, at tær 3,5 mill. sum av- settar eru í hesum fíggjarári til grunnin til endurnýggjan av skipaflotanum, saman við teim 5,5 mill. ætlanin er at seta á fíggjarlógina 1971-72 og tí góða likviditeti landskassin í løtuni hevur, kunnu loysa landskass- ans part av uppgåvuni. At menn mettu beint, tå teir ikki góvust á hondum hóast dapurt útlit, men igjøgnum alla ta ringu tíðina — ein hin vanda miklasta hjá vinnu okkara vegna prísfall og minkandi veiðu = sýnir seg nú, tað eina ferð blíðkaði aftur. Útfluttningur okkara er fyrsta hålvårid í ár sum nevnt í sjålv- ari løgmansrøduni 110,1 mill. kr., eitt tal, vit als ikki kundu rokkið, uttan at vit spentu okk um so hart fyri hina ringu tíð, tí tá vóru skipini, hetta úrslit hava ávirkað, ongantíð komin. Ein øking við sløkum 67 pro sentum í mun til fyrra hálvár 1968 og 1969, tann partin av árinum, sum vanliga eigur minsta útfluttningin. Tað eru kraftblokkaskipini flakatrolararnir, frystiskipini og trolingin eftir ídnaðarfiski, sun saman við heimaútróðrinum, eiga mesta partin av hesun vokstri. Hetta er at gleðast yv- ir, tí júst henda rakstur hava menn havt størsta hugin at in vestera i. Td. kann nevnast, at summir av monnum okkara hava verið sera væl fyri. Við tveimum av kraftblokka- skipunum togar fiskiparturin fyri fyrra hálvár upp ímóti 50.000 kr. og við einum er bert fyrra hálvár omanfyri 70.000 kr. til manningarpart. Men at rentabiliteturin hjá hesum skipum hevur verið góð- ur, eigur tó ikki at gera okkum blindar fyri, at hesin rakstur er viðbrekin skjótast * kann verða raktur av veiduminking, tað veri seg av tiltøkum til av- markan av veiðuni ella minnk- ing í fiskastovninum. (Framhald) og S EEG Føroya Handilsskøli Skúlaárið byrjar aftur 1. september. Nýggir næmingar eiga at skriva eftir innmeldingarseðli innan 10. august. Roknskaparkønur maður Leyst er starv í líkningarráðnum fyri um manni, helst við H.D. progvi ella nakað av grann- skoðaraútbúgving. Løn eftir vtalu. 1970. Torshavn, 3. aug. LÍKNINGARRÁÐ roknskaparkøn- FØROYA Verkførari Torshavnar Skipasmiðja søkir kann átaka sær leiðsluna av Kvalifiktionir: Smiðulæra Møguliga áhugaðir senda skrivliga umsókn innan 15. aug. í ár. Pf. FÆRØSK MARGARINE Vita No 1 VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT FÓRSHAVNAR SKIPASMIÐIA eftir verkførara ið maskinverkstaðið okkara. og maskinmeistaraprógv. FINT PRODUKT REIÐARAVIRKI HEILSOLA Kolonial á útgerð HERMETIKK TIMBURHANDIL KLÆDNABUD SLEIPISTOÐ SHELL-AVGREIÐSLA || DEILDIR: SKALA SKIPASMIDJA & || HANDILSVIRKI, SKÁLA Skipasmíð . Turkivirki . Handil HANDELSHUSET PESCADERO A-S Strandgade 27A . København K Tlf ASTA 1830 . Telex 5290 Pf. J. F. KJØLBRO Klaksvik . Føroyar Telefon 5489 . Telex 20 Telegramadr.: Kjølbro Klaksvik sy. FOANTS RESTOREF FÁ Í Fuglafirði og á Tvøroyri eru hesir mozuleikar: I. Fyrireikingarprógv í føroyskum og donskum og rokning Statsgóðkent enskum og rokning (1. Í Sørvågi: prógv í maskinskriving. bókhald, Fyrireikingarprogv í føroyskum, donskum. rokning og enskum. Í Klaksvík: I. Handils medhjálpara prógv (kontórlinjan) |. II. Statsgóðkent prógv í um Í Tórshavn: I. Handkls medhjálpara prógv (kontór- og Fyrireikingar prógv til handilsskúlan og ensk- > maskinskriving handils- S Fyrireikingar prógv til handilsskúlan , maskinskriving, bókhald linjan) II. Fy III. Statsgóðkent prógv í enskum, tyskum og matematik IV. Statsgóðkent prógv í roknskaparlæru I og II. Tey, id søkja inn á skúlan skriva til: Fuglafjorð: Tvøroyri: Arnold Abrahamsen. lærari Hjørleif Enn, lærari Sørvågur: Tori Skaalum, lærari Klaksvik: Torshavn áll á Dul, lærari Peter Højgaard Simonsen, lærari Feroya Handilsskøli