mikudagur 28. oktober 1970síða 2

SÍÐA 2 SOSIALURIN NR. 83. — 28. OKTOBER 1970. Har tað privata ikki maktar upp- gávurnar, má tað almenna: loysa tær rflokksins støda vard løgd, og Javnaða hon er ikki vorðin broytt. Aðalmálið er at skapa arbeiði til allar hendur, so øll kunnu liva undir tryggum, góðum korum 0 0 - | ; Víkir hetta ikki. frá ti Vit hava fyrra part av samrødu vid flokksfor Bret mann Javnaðarflokksins, J. Fr. Øregaard | — Nei, tvørturim6ti, tad er |langt sidani gingid upp, ikki Støda Javnaðarflokksins varð |yvirtikið. við minst líka so góð | bara fyri oddamonnum Javn- løgd og hon er ikki vorðin|um úrslitið fyri tað føroyska | arðarflokksins. men eisini hjá broytt. Javnaðarflokksins sjón-| samfelagið sum tryggingin hev-|ølluim hugsandi arbeiðarum, at armið eru tey somu og høv-|ur gjørt. T. d. handilin við | virkini, at skipini, ja, at ar-| uðsmál okkara hevur verið og|olju. Her fer allur vinningurin | beidsstadi hvat tað enn er, er, at skapa arbeiði til allar [i lumman hjá útlendskum spe-|at arbeiðsplássið, tað er hað-| hendur, at oll kunnu undir tryggum og um. Men tað nyttar onki um hetta bert vóru ynski og dreym ar uttan hald í verunleikanum, og Javnaðarflokkurin hevur allatíðina at skal hetta eydnast, so má samfelag okk- so sæð, ara vinnuliga útbyggjast, í bráð skundi, tí tann økta inntøkan verdur bert vid øktari fram- leidslu. Hetta hevur Javnadar- flokkurin langt síðani gjørt seg | til talsmann fyri at tað al menna her má ganga á odda og stuðla gllum, sum hava hugsjónir vilja og ágrýtni, og har tað privata ikki maktar uppgávuna. har má tað al menna loysa tær. T . rygging Hvorji mál er tað { (ÓF } I rignun | il fari | I lumn r hjá útl ! € kulant M her í ta Í I lum ya flokkinum at fáa und il 1t nationaliser Í "ingina N irslítið, at hetta er Før- ova peningasterkasti stovnur. rad er our at Tryggingarsamhan Kundi hon ikki verið biligari? Tað er hugsandi at trygg- ingargjaldið í fleiri forum kundi verið niðursett ÍS hvussu er, er tað so. at nógv ov nógv hevur verið endurtryggjað í útløndum; men her er broyt- ing gjørd, soleiðis at Trygg- ingarsambandið nú tekur storri ábyrgd við ti urslitid, at nógv meira av pengunum verða andi eigur at vera at lækka um tryggingarpening- in. Olja Men so er tað onnur oki eg haldi at tað almenna átti at liva | góðum kor- loyska vinnulívi á ! Javnaðarflokkinum eftir í føroyska samfelagnum. Sjålv- | umhugsað | vinnulívið hava í | um, kulantum. Her snyr ar, nogvar tað seg um nógv- milliónir, sum før- hvórjum ári verður mergsogið fyri, og sum hvørvur úr føroyska samfelag num. Um hesir pengarnir lógu vildi mein- hjá landskassanum, igi maðurin í Føroyum verið spardur fyri hópin av bæði skatti og tolli; men hóast Javn- aðarflokkurin ferð eftir ferð! havt hetta mál á hevur tað ikki eydnast at fing- undirtøku. Seinast lat veldisflokkurin tveir av hevur ling x 10 sinum | monnum atkvødu fyri uppskoti lavnaðarflokksins: heild var flokkurin hinir lokkarnir men sum ciIns og afturhaldsfl ímóti Bankalagið 1 triðji spurningur er banka- vil at at annað yrki ella Imenn- an banka Vit síggja í dag útlánsrentan ] nær- et hjá virkjum at lána til næstan hvat tað skal royndin yo NVUSSU bæði IVAaiUM og rar, at táa føroyskan sidsta imennan tingsetuni ni her kom Javn- at standa Málið fall, við tað Stovna Dar l Vi I i vår. Men aðarflokkurin einsamallur. at bert og 2 aðrir tingmenn stemmaðu fyri uppskotinum. Álit frá ollum | Men tíbetur hevur tað eydnast Javnadarflokkinum at vinna álit, ikki bert millum arbeið- arar, fiskimenn og lønmottak- arar, men eisini í ógvuliga stóran mun hjá teimum sum sínum hond- ti ferð eftir ferð er tað vorðið prógvað, at hollasti stuðulin tá á hevur staðið hev- ur verið Javnaðarflokkurin. lani maður ella kvinna fær sina | dagløn, vikuløn ella mánaðar- lón. Kemur nú virkið í trupul- leikar verða tað ikki virkisleið- ararnir sum koma at síta í troti, men tað verður arbeiðar- | In. T:4X 1Q0- | hjá | næstan | teir 7 javnaðarmenninir | Í | | | Tingið kom, minnist meg rætt, undir at tann eisini fiski- Men almennum tann økta framleiðslan, nógv økti vinningurin verður arbeidaranum manninum at gagni. vera soleiðis, hetta má alt eftirliti, Oo Um hetta hava vit týðuligt dø- mi. Tad hevur vist seg, at tann politikkur sum Javnaðarflokk- urin hevur ført, við ikki at koyra um koll, men tvørtur- | ímóti at taka um endan og endurreisa, hevur gjørt tað| møguligt at framt eina umlegg- | hvussu er tvær ferðir so teir íyrr sum 10 kimonnum inntøku ing fi stora høvdu ecvur sum Hetta javnaðarpolitikkur arbeiði til hendur við skila- planlegging íløgum. tað ikki arbei til allar nógv betur lóna ar føroyska samfelagið áður ur verið ført fyri at bjóða ti arbeiðandi stættinum. er MTI Og at 1NS VErður SO eini Ni beiði. enn Tú í mong hevur verið tingmaður ár? Ja, eg varð valdur á ting januar 1940 havi tingmadur síðani. So hevur broytingar politiska, meðan? Ja, tað var ein undarlig tíð at byrja politiska virki sítt. 30 og vel upplivad tað tu nogvar Innan |saman 4. apríl vegna fiski- | mannaverkfall, so eg hevði |einans verið á tingi í eina viku, tå Danmark var hersett av týskinum og Føroyar so- statt skildar frá hinum parti- num av ríkinum. Hesi år, með- an kríggið vardi, vóru ring ár, tað var ringt at reka politikk undir teimum umstødum, tá valdaðu. Javnaðarflokkurin tók beinanvegin ta stóðu, at hóast ið | sambandi við danska ríkið var slitið, skuldu vit uppihalda sambandi við ríkisins stovnar í Føroyum, inntil krígslok, tå fyrst átti uppgerð at fara fram. Undir krígnum hevdu før- oyingar eitt nærum samband við bretar. Teir keyptu allan okkara útflutning, og frá teim- um fingu vit allan innflutning, so millum okkum og bretar kom at verða eitt munandi handilssamband, ja einasta handilssamband úteftir øll hesi 5 kriggsårini. Og vóru jein nærri samvinna handilsliga og kanska eisini politiskt mill- um Føroyar og Ongland kanska ein fyrimunur. Tað er ti lætt at skilja. at samráðingar millum Feroyar Danmark aftaná kríggið Føroya politisku og lum stóðu í | danska ríkinum ikki var nak- | lættur leikur. Fyri okkum javnaðarmenn |var tað av størsta týdningi at |fáa eina frælsa stóðu innan |danska ríkið, har vit sjålvir kundu taka allar avgerðir við- víkjandi útbyggjan av føroyska | samfelagnum, uttan tó beinan- | vegin at verða noyddir at látaka okkum so stórar byrðir, |sum vit fíggjarliga ikki aðu. ar | Meinar tú so at stýris- | skipanin, sum hon var gjøgnumførd, samsvarar hesi ætlan, gevur hesar møgu- leikar? Ja, men so og ikki bara meini eg eri fullkomuliga Stjornarskipanin av er eitt heppi verk, sæd javnaðarflokksins tað er VISUF. frá miði. Kanst hetta | nærmari? Jú forklára {U tað segði, Fyri okkum var gerandi, fyrr jat vit fingu eina frælsa rúma støðu. Soliedis at skaparspurningurin var med alla hvat viðvíkti | dy sum eg Og t | >O- Føroy- im-Danmark. At vit fingu fult | | figgjarfrælsi yvil óggávufrælsi, fult og full umsitingarfrælsi øllum at tað til eina hvørja tíð skuldi standa okkum frítt at yvirtaka. tað vit hildu gavnaði | foroyska samfelagnum, vildu gjalda kostnaðni her kemur menni. binda okkum í fyrstu syftu til yvirtøkur, vit ikki maktadu, harvið ikki á ti vinnuliga, á so sosiala, ella | Oo og Mei Vit og LI: kki vildu i og ti mentunnarliga økinum., | verda eftirbátar. | Tad vil síga, at tú ikki jer onøgdur við tað stýrisskip- lan, vit hava? Nei, tað er tvorturímóti. Eg eri sera væl nøgdur við hesa skipan, sum hevur gjørt, at vit hava verið førir fyri at framt mong mál, sum | vildu verið óloyst í dag. Til Jømis: Tóku vit í 1948 | loysing ella nærum loysing, so vildu tær økonomisku byrðir- nar havt verið so tungar, at útviklingurin vildi verið nógv seinkaður. Hjá okkum javnaðarmonn- um er tað so heilt avgerandi jat skapa tey allarbestu kor fyri alt fólkið, og at hetta kann verða gjørt í bráðskundi. Gingu vit aðra leið, enn hana vit gingu og eg her havi nevnt, vildu vit til dømis ikki verið førir fyri at framt fólkapensiónina. Hvussu hevði tað verið at verið gamal í dag, um henda lóg ikki var framd, um hesin rættur ikki var tryggjadur arbeiðs- og fiski- monnum, tað hevði verið kummurlig kor tey gomlu tað | | ivaleyst mong sum hugsaðu, at | var | jir í | Já, makt- | sjónar- | lovstur økjum, vit yvirtóku. Og | annars | høvdu noydst at freista. Vit høvdu ikki verið førir |fyri at bygt skular til tey ungu |i so stóran mun sum vit hava | . |kunnað og sum tíðin krevur. | Vit høvdu heldur ikki havt | verið førir fyri at bygt út veg- | havnir í tí skundi, vit |nå hava kunnað gjørt tað. Og Ja, kanst tú prógva hetta? tað er ikki torført, tí |vit høvdu verið noyddir til at | nytt peningin til at hildið sam- | samfelagsapparatið gangandi log vildu ti ikki kunna útbygt | eitt vinnulívsapparat í nærum |so stóran mun, sum vit nå | hava kunnað gjørt tað, tí tað jer og verdur altid framleidslan, | sum vredur avgerandi fyri um | fólkið livid væl ella jum hvørjum landi. kann styrislagi vera so, har hvar id vinnulivid útbygt og gevur nógv kunnu arbeiðarnir liva (undir trongum korum; men | forútsteningurin fyri góðum at er illa i ein- Sjålvandt at eis- er av | ini | væl | sær, | korum, er framleiðslan | Stor. Ja, tad må dsannast, at komið langt áleiðis eft- stuttari tíð, fram- burdurin er ásjónligur. Ja, tað haldi eg fólk flest í dag ásanna, hvønn politiskan |har er ir so og at flokk, tey enn higartil hava | styðjað, at tann leið, javnaðar- flokkurin hevur gjørt seg til talsmann fyri, hevur víst seg at verið tann rætti og hevur givið bestu úrslit, til frama fyri alt fólkið, og tað má verða málið. | Og hvat er nú ætlanir framyvir? ? Ja tað er tað við polit- iska lívinum, at har er ein | ongantíð komin á mál. Hverja ferð ein uppråva er loyst, s jeru nógvar aðrar fyri framm- jan, sum tørva loysn. Tað er | hópur av málum. sum vit høv- du sett okkum fyri at loysa; men sum vit ikki náddu í hes- |um valskeiði. | Kanst tú siga hví tit ikki | nåddu tey, ella hvørji tú ser- liga hugsar um?? Ja tað er líkatil, tað |kom av, at vit ikki hovdu | pengarnar. Tá eitt ár var farið av valskeiðinum, stóðu vit nær- lum á berum. | Tú sást í føroyskum blød- |um, eg haldi einamest í 14. september, at har var skrivað |nærum hvørja viku, at nú var landskassin tómur og landið á SO | husagangi. Hetta eru fyri tað fyrsta tvey ting, sum ikki eiga at verða samanblandaði. Lands- kassin kann gott vera tómur, um landið ikki er á húsagangi. Men summir politikkarar hal- (Framhald á 6. síðu)